Trong bối cảnh Nhật Bản đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân lực trầm trọng trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và robot, Microsoft đã công bố kế hoạch đào tạo thêm 1 triệu kỹ sư và nhà phát triển tại quốc gia này vào năm 2030. Động thái này nhằm hỗ trợ triển khai khoản đầu tư 10 tỷ USD mà tập đoàn công nghệ Mỹ cam kết thực hiện tại thị trường Nhật Bản trong giai đoạn 2026–2029.
Khủng hoảng nhân lực AI tại Nhật Bản
Theo dự báo của Microsoft, Nhật Bản có thể thiếu hơn 3 triệu lao động trong lĩnh vực AI và robot vào năm 2040. Điều này xảy ra trong bối cảnh quốc gia và nhiều doanh nghiệp đang đẩy nhanh tốc độ ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Việc thiếu nhân lực được đánh giá là một trong những rào cản lớn đối với quá trình chuyển đổi số của nền kinh tế Nhật Bản, đặc biệt trong các lĩnh vực then chốt như sản xuất, tự động hóa và phát triển hệ thống AI.
Ứng dụng AI tăng tốc nhưng nguồn cung lao động chưa theo kịp
Việc ứng dụng AI tại Nhật Bản đã tăng tốc mạnh mẽ kể từ năm 2024. Theo dữ liệu từ Microsoft, khoảng 1/5 dân số trong độ tuổi lao động tại Nhật Bản đã sử dụng các công cụ AI tạo sinh, cao hơn mức trung bình toàn cầu là 1/6. Tuy nhiên, nguồn cung lao động có kỹ năng chuyên môn vẫn chưa theo kịp nhu cầu thực tế.
Đáng chú ý, Microsoft đã hỗ trợ hơn 3,4 triệu người tại Nhật Bản học các kỹ năng AI, vượt mục tiêu ban đầu là 3 triệu người. Dù vậy, tình trạng thiếu hụt lao động vẫn diễn ra nghiêm trọng và được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng trong những năm tới.
Kế hoạch đầu tư 10 tỷ USD với ba trụ cột chính
Khoản đầu tư 10 tỷ USD của Microsoft tại Nhật Bản được xây dựng dựa trên ba trụ cột chính:
- Công nghệ: Mở rộng hạ tầng AI và điện toán đám mây nhằm đáp ứng nhu cầu xử lý dữ liệu và phát triển các ứng dụng quy mô lớn.
- An ninh: Tăng cường hợp tác với các cơ quan chính phủ trong lĩnh vực an ninh mạng, bao gồm chia sẻ thông tin về các mối đe dọa và phối hợp phòng chống tội phạm mạng.
- Nhân lực: Đào tạo kỹ năng AI cho khoảng 1 triệu kỹ sư và nhà phát triển tại Nhật Bản vào năm 2030.
Phù hợp với định hướng chính sách của chính phủ Nhật Bản
Thông báo này được đưa ra nhân dịp Phó Chủ tịch kiêm Chủ tịch Microsoft Brad Smith đến Nhật Bản, nhằm tiếp tục thúc đẩy các sáng kiến đã công bố vào tháng 4/2024. Trong bối cảnh chính phủ của Thủ tướng Sanae Takaichi coi đầu tư vào công nghệ tiên tiến và an ninh kinh tế là ưu tiên quốc gia, các sáng kiến của Microsoft được thiết kế phù hợp với định hướng chính sách đó.
Microsoft cũng hợp tác với các doanh nghiệp nội địa để cung cấp năng lực tính toán ngay tại Nhật Bản, qua đó đáp ứng các yêu cầu về lưu trữ và xử lý dữ liệu trong nước. Tập đoàn này đã hoạt động tại Nhật Bản gần 50 năm, xây dựng được mạng lưới hợp tác rộng khắp.
Cuộc cạnh tranh chuyển từ công nghệ sang nhân lực
Diễn biến tại Nhật Bản chứng minh cuộc cạnh tranh trong lĩnh vực AI đang mở rộng từ công nghệ sang nguồn nhân lực. Khi mức độ ứng dụng AI ngày càng tăng, nhu cầu về kỹ sư và chuyên gia AI cũng gia tăng tương ứng. Không có đủ nhân lực sẽ là điểm trừ về năng lực cạnh tranh đối với bất cứ quốc gia hay tổ chức nào.
Trong bối cảnh đó, các chương trình đào tạo quy mô lớn được xem là điều kiện cần để đảm bảo khả năng triển khai các chiến lược AI trong thực tế, thay vì chỉ dừng ở mức đầu tư hạ tầng. Khoản đầu tư 10 tỷ USD của Microsoft và mục tiêu đào tạo AI cho hàng triệu kỹ sư tại Nhật Bản cho thấy, các quốc gia và doanh nghiệp càng đầu tư vào AI thì càng cần nhiều nhân lực công nghệ và lập trình viên chất lượng cao.
