Masayoshi Son phản đối kế hoạch AI ngoài không gian của Musk
Trong khi Elon Musk đặt cược vào các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) trên quỹ đạo, Masayoshi Son, nhà sáng lập SoftBank, lại có quan điểm trái ngược. Son cho rằng ý tưởng này chưa chứng minh được lợi ích kinh tế rõ ràng, đặc biệt khi cuộc đua AI đang bước vào giai đoạn cần tốc độ hơn là những kế hoạch viển vông.
Phản ứng của Son gây chú ý vì ông thường gắn với các canh bạc lớn, từng nói về kế hoạch kinh doanh kéo dài 300 năm và nhiều lần nhắc đến trí tuệ nhân tạo siêu việt trước khi khái niệm AGI trở nên phổ biến tại Thung lũng Silicon.
Chi phí điện chỉ là phần nhỏ
Son chỉ ra rằng chi phí điện chỉ chiếm khoảng 7% chi phí vận hành trung tâm dữ liệu trên Trái Đất. Phần còn lại chủ yếu đến từ chip, thiết bị và các thành phần hạ tầng khác. Điều này khiến lợi thế điện mặt trời ngoài không gian trở nên kém thuyết phục. Nếu phần tiết kiệm chỉ nằm ở một cấu phần nhỏ, bài toán tổng thể vẫn còn nhiều rủi ro.
Ngoài ra, việc vận hành trung tâm dữ liệu ngoài quỹ đạo kéo theo các vấn đề như bảo trì, truyền dữ liệu, độ trễ, thay thế linh kiện và khả năng mở rộng, đều cần tính toán kỹ lưỡng.
Musk nhìn thấy cơ hội từ năng lượng mặt trời
Ngược lại, Elon Musk tin rằng nguồn năng lượng mặt trời dồi dào ngoài không gian có thể giúp trung tâm dữ liệu AI hoạt động hiệu quả hơn nhiều so với trên Trái Đất. Theo kế hoạch được nhắc đến trong tài liệu IPO của SpaceX, công ty muốn triển khai công nghệ này sớm nhất từ năm 2028.
Ý tưởng này xuất hiện trong bối cảnh nhu cầu điện và nước cho trung tâm dữ liệu AI tại Mỹ tăng mạnh, nhiều dự án mới vấp phải phản ứng từ cộng đồng địa phương. Các tập đoàn công nghệ phải tìm thêm nguồn năng lượng, địa điểm và mô hình hạ tầng mới để phục vụ các dự án AI quy mô khổng lồ. Jeff Bezos cũng từng nói về khả năng này, nhưng thận trọng hơn về thời điểm triển khai.
Hai cách tiếp cận khác nhau trong cuộc đua AI
Sự khác biệt giữa Musk và Son không nằm ở việc ai tin AI hơn. Cả hai đều đặt cược lớn vào tương lai của trí tuệ nhân tạo. Điểm khác biệt là cách họ chọn đường đi. Musk thường xuất phát từ nguyên lý cơ bản, tin công nghệ có thể được xây dựng nếu các quy tắc vật lý cho phép. Cách tiếp cận đó từng giúp SpaceX phát triển tên lửa tái sử dụng và Tesla biến xe điện từ sản phẩm ngách thành thị trường đại chúng.
Tuy nhiên, phương pháp này không phải lúc nào cũng tạo ra kết quả nhanh nhất. Trong lĩnh vực xe tự lái, Waymo của Alphabet đã vận hành đội xe robotaxi tại nhiều thành phố Mỹ, trong khi Tesla vẫn đang chứng minh năng lực triển khai dịch vụ tương tự ở quy mô lớn.
Son có cách nhìn thực dụng hơn trong cuộc đua AI hiện nay. Ông lo ngại tốc độ thay đổi của ngành quá nhanh do các mô hình AI mới xuất hiện liên tục và nhân sự chủ chốt dịch chuyển giữa các công ty. Vị thế của các đối thủ có thể thay đổi chỉ sau vài tuần. Cách làm của Son vẫn mang dấu ấn quen thuộc: tìm kiếm lợi thế người đi trước, sau đó rót vốn lớn để doanh nghiệp chiếm lĩnh thị trường, từng tạo ra thành công với Alibaba.
Cả hai đều nhìn về một tương lai nơi AI trở thành hạ tầng nền tảng của kinh tế toàn cầu. Song, một người muốn đưa hạ tầng đó ra ngoài không gian, trong khi người còn lại muốn thắng trước trên mặt đất.
