Bắc Cực ngày càng được Mỹ coi là mặt trận chiến lược mới trong cuộc cạnh tranh quân sự. Biến đổi khí hậu khiến băng tan, mở ra các tuyến hàng hải và cơ hội tiếp cận khoáng sản quý hiếm. Lầu Năm Góc kêu gọi tăng cường hợp tác với đồng minh tại Bắc Cực để đối trọng với các cường quốc khác. Đầu năm nay, Tổng thống Donald Trump thậm chí muốn mua lại hoặc dùng vũ lực kiểm soát Greenland.
Thử thách giới hạn của binh sĩ Mỹ
Tháng 2 năm nay, khi căng thẳng Iran gia tăng, hàng chục nghìn binh sĩ Mỹ có mặt ở Trung Đông. Cùng lúc, tại Alaska, quân đội Mỹ chuẩn bị cho một kiểu chiến sự khác tại Trung tâm Huấn luyện Yukon gần Fairbanks. Ở nhiệt độ âm 40 độ C, vũ khí dễ trục trặc, pin nhanh hết, nhiên liệu đặc quánh. Quân đội muốn kiểm tra thiết bị, nhưng câu hỏi lớn hơn là con người: những binh sĩ từ các bang ấm áp như Alabama, Texas, Florida hay California có thể chịu đựng bao lâu?
Khoảng 4.000 binh sĩ thuộc Sư đoàn Dù số 11 tham gia diễn tập, chia làm hai nhóm đối đầu. Họ dùng đạn giả và tia laser, nhưng cái lạnh là thật. Trong đó, 107 binh sĩ Đại đội Able do Đại úy Trung Vo chỉ huy. Ông hiểu rõ nguy cơ: những đêm lạnh nhất có thể cướp đi ngón tay, ngón chân, thậm chí mạng sống.
10 ngày hành xác
Nhiều binh sĩ cảm thấy như tham gia một thí nghiệm lớn. Một số tình nguyện vì trải nghiệm, số khác vì tiền thưởng hoặc bị điều động. Họ được dặn phải liên tục vận động để tránh tê cóng. Một trung đội tiên phong 24 người vượt sông băng, hành quân 5 km qua tuyết dày. Lúc 2h sáng ngày đầu, một số chỉ huy đề xuất rút ngắn quãng đường vì binh sĩ xuống sức. Đại úy Vo phản ứng gay gắt, yêu cầu giữ nguyên kế hoạch.
Nửa tiếng sau, trung đội mang giày đi tuyết, ba lô nặng 30 kg, vượt sông băng trong đêm. Bình minh lên, họ đào tuyết dựng lều nhưng phát hiện đang ở đầm lầy. Quá mệt, họ trải túi ngủ nghỉ ngay, đun nước bỏ vào chai nhựa giữ ấm. Họ kiểm tra nhau bằng cách bóp đầu ngón tay, dái tai để phát hiện tê cóng.
Các chỉ huy nhận thấy trong giá lạnh, binh sĩ chỉ quan tâm khi nào được vào lều sưởi và có bữa ăn nóng. Đại tá Christopher Brawley xây dựng kế hoạch cắt đứt tiếp tế của đối phương. Đại đội Able chặn tuyến phía bắc, vài trăm binh sĩ Canada chặn tuyến phía nam. Canada có ưu thế: xe trượt tuyết nhiều gấp 3 lần Mỹ và giàu kinh nghiệm.
Những ngày hành quân
Nhiệt độ âm 30 độ C khiến binh sĩ đau buốt phổi, da hở châm chích. Ở âm 40 độ, họ phải vào lều sinh tồn. Các trung sĩ nhắc uống nước, nhưng nhiều người hạn chế vì ngại ra ngoài. Ngày thứ 5, tuyết dày buộc tạm dừng 6 giờ để dọn đường. Một số binh sĩ tập trượt tuyết, giúp mang vác nặng mà đỡ mất sức. Trong một vòng cua, binh nhì Zaurion Caldwell ngã, kéo theo đồng đội, mọi người cười vui.
Bài học từ cuộc huấn luyện
Câu hỏi lớn: liệu binh sĩ Mỹ có thể chiến đấu ở Bắc Cực? Lều phát nhiệt dễ bị drone phát hiện. Trung sĩ Marcus Soto-Simmons nói: “Các lều phát sáng như cây thông Noel”. Đại úy Vo dùng UAV trinh sát phát hiện đối phương, rồi điều UAV tấn công mang chất nổ giả, tiêu diệt cả trung đội. Giám sát viên kết luận Mỹ cần vật liệu lều ít nhiệt hơn, nhiều phương tiện chuyên dụng như xe trượt tuyết, và học hỏi kinh nghiệm từ Canada.
Ngày thứ 9, lực lượng của Đại tá Brawley cắt đứt cả hai tuyến tiếp tế, hoàn thành nhiệm vụ. Kết thúc diễn tập, binh sĩ Đại đội Able thấy cái lạnh là đối thủ đáng sợ nhất. Một số bị thương phải rời cuộc chơi sớm, nhưng phần lớn trụ lại. Binh nhì Abdul Mare nói: “Tôi không thích cái lạnh, nhưng cố gắng trụ lại. Sau cùng, chúng tôi sắp thoát khỏi 10 ngày hành xác này”.
