Mô hình AI khổng lồ 2,8 nghìn tỷ tham số gây chú ý tại Hội nghị Thượng Hải
Tại Hội nghị Trí tuệ nhân tạo thế giới ở Thượng Hải ngày 17/7, đám đông kỹ sư và khách tham quan đổ về gian hàng của Moonshot và mô hình Kimi K3, bỏ qua các gian trưng bày hoành tráng của Alibaba và Tencent. Kimi K3 là mô hình AI với 2,8 nghìn tỷ tham số, được công bố cùng ngày, cho thấy Trung Quốc đang thu hẹp khoảng cách với OpenAI và Anthropic nhanh hơn dự đoán. Startup này nhanh chóng trở thành hiện tượng toàn cầu, được so sánh với DeepSeek năm 2025 và nhận lời khen từ tỷ phú Elon Musk. Trong hai ngày cuối tuần, lượng người đông đến mức Moonshot phát hết quà tặng mang thương hiệu chỉ trong vài giờ.
Nhà sáng lập Dương Chí Lâm trở lại vị trí tiên phong
Sự trỗi dậy của Moonshot khẳng định tài năng của nhà sáng lập Dương Chí Lâm (Yang Zhilin), 33 tuổi, cựu nghiên cứu sinh ĐH Carnegie Mellon, từng làm việc tại Meta và Google. Sau khi DeepSeek nổi lên, Dương gần như bị lu mờ, nhưng giờ đây ánh đèn sân khấu lại hướng về anh. Theo phân tích của Artificial Analysis, Kimi K3 vượt qua tất cả đối thủ ngoại trừ Claude Fable 5 của Anthropic và GPT-5.6 của OpenAI. Elon Musk gọi mô hình này là “ấn tượng”, trong khi Dean Ball – Giám đốc chiến lược của OpenAI, lo ngại việc Moonshot tung ra mô hình với trọng số mở.
Định giá hơn 30 tỷ USD và kế hoạch IPO
Các nhà đầu tư rất lạc quan. Moonshot đang hoàn tất vòng gọi vốn mới với mức định giá hơn 30 tỷ USD, trước khi IPO tại Hong Kong sớm nhất trong 6 tháng. Doanh nhân kiêm nhà đầu tư Kai-Fu Lee nhận định: “OpenAI và Anthropic sẽ giống như iPhone, còn các mô hình AI Trung Quốc sẽ giống Android. Các mô hình đóng của Mỹ sẽ kiếm nhiều tiền hơn, nhưng mô hình Trung Quốc sẽ giành thị phần lớn hơn.” Ông ước tính AI Trung Quốc chỉ chậm hơn Mỹ khoảng 6 tháng.
Bật dậy từ cú ngã trước DeepSeek
Dương Chí Lâm thành lập Moonshot năm 2023 với khoảng 300 nhân viên, nhiều người từ ĐH Thanh Hoa. Tên công ty lấy cảm hứng từ album Dark Side of the Moon của Pink Floyd. Phiên bản trước của trợ lý AI Kimi có tên OK Computer - theo album của Radiohead. Đầu năm 2025, Moonshot ra mắt mô hình K1.5 đúng ngày DeepSeek công bố R1 gây tiếng vang. Sự trùng hợp khiến Dương bất ngờ; anh triệu tập cuộc họp khẩn, quyết định mã nguồn mở mô hình chủ lực tiếp theo và tập trung vào mục tiêu dài hạn.
Chiến lược quy mô lớn và thành công doanh thu
Khi các đối thủ chọn mô hình nhỏ hơn do thiếu chip, Dương đi ngược lại: hủy kế hoạch K2 với 200 tỷ tham số, nâng lên 1 nghìn tỷ. K2 kế thừa chiến lược của DeepSeek với hiệu năng cao, chi phí thấp và mã nguồn mở, bổ sung bộ tối ưu hóa MuonClip. Tháng 1/2026, Moonshot ra mắt K2.5 và hệ thống agent swarm. Nhờ đó, doanh thu đạt hơn 100 triệu USD vào tháng 3, 200 triệu USD vào tháng 4 và 300 triệu USD vào tháng 6. Định giá công ty tăng từ 4,3 tỷ USD lên 20 tỷ USD trong 5 tháng, với sự hậu thuẫn của IDG Capital, Alibaba, Meituan và nhiều quỹ đầu tư nhà nước.
