Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 chính thức có hiệu lực từ hôm nay
Từ ngày 1 tháng 3 năm 2026, Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 đã chính thức có hiệu lực trên toàn quốc, mang theo những quy định mới nhằm quản lý và phát triển ngành công nghệ này một cách bền vững. Một trong những điểm nổi bật nhất của luật là yêu cầu bắt buộc gắn dấu hiệu nhận biết cho các nội dung do AI tạo ra hoặc chỉnh sửa, đặc biệt là hình ảnh, âm thanh, video mô phỏng người thật hoặc sự kiện có thật.
Quy định chi tiết về việc gắn nhãn nội dung AI
Theo Điều 11 của Luật Trí tuệ nhân tạo 2025, các hệ thống AI tương tác trực tiếp với con người phải được thiết kế để người dùng có thể nhận biết rõ ràng rằng họ đang giao tiếp với máy móc. Quy định này áp dụng cho mọi nền tảng, ứng dụng và dịch vụ sử dụng AI trong giao tiếp với người dùng, trừ những trường hợp ngoại lệ được pháp luật quy định khác.
Đối với nội dung số, luật yêu cầu âm thanh, hình ảnh và video do AI tạo ra phải được đánh dấu bằng định dạng máy đọc theo quy chuẩn do Chính phủ ban hành. Đây được xem là một biện pháp kỹ thuật quan trọng nhằm đảm bảo khả năng truy xuất và kiểm tra nguồn gốc của nội dung trong môi trường số ngày càng phức tạp.
Đáng chú ý, các nội dung được tạo ra hoặc chỉnh sửa bằng AI nếu có khả năng gây nhầm lẫn về tính xác thực của sự kiện hoặc nhân vật thì phải được thông báo rõ ràng khi công bố ra công chúng. Trong trường hợp mô phỏng ngoại hình, giọng nói của người thật hoặc tái hiện sự kiện có thật, việc gắn nhãn là bắt buộc và phải dễ nhận biết, đảm bảo phân biệt được với nội dung thật.
Riêng đối với các tác phẩm điện ảnh, nghệ thuật hoặc sản phẩm sáng tạo, việc gắn nhãn cần được thực hiện theo phương thức phù hợp, không làm ảnh hưởng đến quá trình hiển thị, trình diễn hoặc thưởng thức tác phẩm.
Chính sách hỗ trợ và phát triển ngành AI
Bên cạnh các yêu cầu về minh bạch, Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 cũng đưa ra một loạt chính sách hỗ trợ nhằm thúc đẩy sự phát triển của ngành AI. Theo đó, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực AI sẽ được hưởng mức ưu đãi cao nhất theo quy định của pháp luật về khoa học và công nghệ, công nghệ cao, chuyển đổi số và đầu tư.
Doanh nghiệp còn được hỗ trợ tiếp cận hạ tầng tính toán, nguồn dữ liệu và môi trường thử nghiệm. Luật đồng thời thiết lập cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), cho phép miễn hoặc giảm một số nghĩa vụ trong phạm vi và thời gian nhất định để khuyến khích đổi mới sáng tạo nhưng vẫn đảm bảo kiểm soát rủi ro.
Một điểm đáng chú ý khác là việc thành lập Quỹ Phát triển AI quốc gia, tập trung đầu tư vào hạ tầng, đào tạo nhân lực, phát triển công nghệ lõi và hỗ trợ khởi nghiệp trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ được hỗ trợ chi phí đánh giá, cung cấp công cụ tự đánh giá và tạo điều kiện tiếp cận dữ liệu dùng chung.
Kỳ vọng về tác động của luật mới
Với các quy định mới này, từ ngày 1/3/2026, nội dung AI mô phỏng người thật hoặc sự kiện có thật sẽ không còn “vô hình” về nguồn gốc. Giới chuyên môn kỳ vọng rằng khung pháp lý này sẽ góp phần tăng cường tính minh bạch, hạn chế tình trạng deepfake và bảo vệ người dùng trên môi trường số. Đồng thời, luật cũng tạo nền tảng thuận lợi cho các doanh nghiệp AI phát triển bền vững trong tương lai.
Ngoài ra, nhà cung cấp và bên triển khai hệ thống AI phải duy trì thông tin minh bạch trong suốt quá trình cung cấp sản phẩm, dịch vụ cho người sử dụng. Chính phủ sẽ ban hành quy định chi tiết về hình thức thông báo và gắn nhãn để đảm bảo việc thực thi luật được hiệu quả và đồng bộ.
