Lầu Năm Góc vừa thực hiện một bước đi lịch sử khi chính thức công bố các hồ sơ liên quan đến "Hiện tượng dị thường không xác định" (UAP) - thuật ngữ hiện đại thay thế cho UFO. Kể từ thứ Sáu, ngày 8 tháng 5, kho dữ liệu bao gồm hình ảnh, video và văn bản đã được đăng tải công khai theo chỉ đạo của Tổng thống Trump. Động thái này nhằm mục đích minh bạch hóa thông tin và chấm dứt những đồn đoán kéo dài về sự sống ngoài hành tinh. Hình ảnh được cho là hiện tượng "dị thường không xác định" từng được công bố trước đây đã thu hút sự chú ý của công chúng.
Cái nhìn khắt khe từ các nhà điều tra thực địa
Dù công chúng đang hào hứng, các chuyên gia hàng đầu lại đưa ra những nhận định rất thực tế. Sean Kirkpatrick, cựu Giám đốc đầu tiên của Văn phòng Giải quyết Dị thường Toàn diện (AARO) thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ, khẳng định rằng những ai mong chờ bằng chứng về đĩa bay hay người ngoài hành tinh sẽ phải thất vọng. "Xác suất có sự sống thông minh ngoài hành tinh hiện diện tại đây là rất nhỏ, gần như bằng không," ông Kirkpatrick chia sẻ. Theo ông, phần lớn các báo cáo UAP thực chất là sự lừa dối có chủ đích để che giấu các chương trình quốc phòng bí mật hoặc đơn giản là sự nhầm lẫn trong quá trình giám sát.
Đồng quan điểm, Phó giáo sư Federica Bianco từ Đại học Delaware, thành viên nhóm nghiên cứu độc lập của NASA, cho biết bà chưa từng thấy bất kỳ hiện tượng nào vi phạm các định luật vật lý hiện hữu. Bà nhấn mạnh: "Dù vũ trụ rộng lớn đến mức khả năng tồn tại sự sống là rất cao, nhưng chưa có bằng chứng nào cho thấy một nền văn minh ngoài hành tinh đã ghé thăm Trái Đất." Lầu Năm Góc đã công bố bức ảnh này, được gọi là "Báo cáo về UAP chưa được giải quyết" từ Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ vào năm 2024, cho thấy một "UAP có hình dạng giống quả bóng bầu dục gần Nhật Bản".
"Người ngoài hành tinh" từ sự thiếu hiểu biết
Nhà vật lý thiên văn nổi tiếng Neil deGrasse Tyson đưa ra một góc nhìn sắc sảo về tâm lý đám đông. Ông cho rằng sự thôi thúc muốn có câu trả lời ngay lập tức khiến nhiều người gán cho những hiện tượng quang học hay khí tượng bình thường cái mác "người ngoài hành tinh". Ông Tyson lập luận rằng trong kỷ nguyên điện thoại thông minh, việc che giấu một chuyến viếng thăm từ không gian là điều không thể. "Hàng tỷ bức ảnh và video được tải lên mỗi ngày, nhưng không có cái nào chứa hình ảnh người ngoài hành tinh thực sự," ông nhấn mạnh. Việc chính phủ có thể giữ bí mật tuyệt đối giữa hàng nghìn nhân viên là điều không tưởng trong thế giới hiện đại.
Khoa học tìm kiếm gì trong đống hồ sơ cũ?
Dù hoài nghi về sự sống thông minh, giới khoa học vẫn rất hào hứng với việc giải mật vì hai lý do chính:
Dữ liệu vi sinh vật
Tiến sĩ Janna Levin (Đại học Columbia) cho biết các nhà thiên văn không tìm kiếm "những người nhỏ bé màu xanh" như trong phim. Thay vào đó, họ tìm kiếm dấu vết của vi sinh vật - mầm mống khởi nguồn sự sống. Có khả năng vi sinh vật từ các hành tinh khác đã được mang đến Trái Đất qua các thiên thạch.
Công nghệ giám sát mới
Tiến sĩ Shelley Wright (Đại học California San Diego) kỳ vọng các dữ liệu an ninh từ nhiều thập kỷ trước khi được giải mật sẽ được phân tích lại bằng công nghệ hiện đại. Điều này giúp hiểu rõ hơn về các vật thể mà các cảm biến quân sự đã ghi lại được trong quá khứ. Khung hình ghi lại vật thể bay không xác định đã từng gây xôn xao dư luận.
Thử thách các định luật vật lý
Nhà vật lý lý thuyết Avi Loeb từ Đại học Harvard, người dẫn đầu Dự án Galileo, cho biết ông sẽ tập trung vào những trường hợp "thực sự bất thường". Ví dụ, một đoạn phim từng được chiếu trước Quốc hội cho thấy một vật thể hình cầu ngoài khơi Yemen mà một số nghị sĩ cho là kỳ lạ, nhưng sau khi phân tích, ông Loeb kết luận đó chỉ là một thiết bị bay không người lái (drone).
Ông Loeb tuyên bố: "Tôi không quan tâm đến các công nghệ do con người chế tạo. Tôi tìm kiếm những vật thể có khả năng thách thức các định luật vật lý của chúng ta." Theo ông, việc hồ sơ được giữ bí mật lâu nay phần lớn là để bảo vệ các cảm biến quân sự tinh vi khỏi sự nhòm ngó của các quốc gia thù địch, chứ không hẳn là để che giấu người ngoài hành tinh.
Việc giải mật hồ sơ UFO là một bước tiến lớn cho tính minh bạch, nhưng nó có lẽ sẽ là một "gáo nước lạnh" cho những người tin vào thuyết âm mưu. Thay vì tìm thấy người ngoài hành tinh, các nhà khoa học đang chuẩn bị cho một cuộc sàng lọc dữ liệu quy mô lớn để giải thích thế giới thông qua lăng kính vật lý thực tế. Như Benjamin Franklin từng nói: "Ba người có thể giữ bí mật nếu hai người trong số họ đã chết," và sự thật khách quan thường đơn giản hơn nhiều so với trí tưởng tưởng của chúng ta.
