Nguyễn Thụy An, học sinh lớp 9 tại phường Tân Hưng, TP.HCM, chia sẻ rằng mùa hè năm nay em dành thời gian để học cách áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và tìm hiểu các phần mềm hỗ trợ học tập, thay vì chỉ đi chơi cùng gia đình như mọi năm. Em cho biết việc này giúp em chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi vào lớp 10.
Học sinh và phụ huynh ủng hộ việc tiếp cận AI sớm
Lê Quang Thanh, học sinh lớp 9 Trường THCS Huỳnh Tấn Phát (phường Tân Thuận, TP.HCM), nhấn mạnh rằng học AI là xu hướng tất yếu cho tương lai. Thanh đã sử dụng ChatGPT và các công cụ AI để tóm tắt thông tin nhanh chóng và mở rộng kiến thức, dù thừa nhận độ chính xác của AI cần được kiểm chứng. Trần Đăng Nguyên, học sinh lớp 8 tại phường Tân Mỹ, TP.HCM, dù ưu tiên học bơi để phòng tránh đuối nước, vẫn dành thời gian tìm hiểu các công cụ công nghệ để hỗ trợ giải bài tập khó.
Phụ huynh cũng bày tỏ quan điểm tích cực. Anh Lê Văn Đoán (50 tuổi, phường Tân Thuận, TP.HCM) cho rằng nên cho trẻ tiếp cận AI và công nghệ từ sớm vì đây là lĩnh vực phát triển mạnh mẽ, hữu ích cho tương lai. Anh dự định cho hai con đang học lớp 5 và lớp 9 tiếp xúc với AI để hỗ trợ học tập hiệu quả hơn. Chị Nguyễn Thị Thu Thảo (48 tuổi, phường Phú Thuận, TP.HCM) có con học lớp 8, nhận xét việc học AI sớm giúp trẻ bắt kịp xu hướng và giảm áp lực cho phụ huynh trong việc dạy học.
Lợi ích và rủi ro khi trẻ học AI từ sớm
Ông Huỳnh Quốc Thắng, Chủ tịch Tập đoàn khoa học và công nghệ Bách Khoa (phường Xuân Hòa, TP.HCM), nhận định AI đã trở thành phần quen thuộc trong học tập và đời sống. Ông cho rằng vấn đề không còn là có nên cho học sinh biết AI sớm hay không, mà là cần dạy các em sử dụng AI đúng cách và hiệu quả. Nếu được định hướng bài bản, AI giúp trẻ phát triển tư duy logic, khả năng giải quyết vấn đề, tăng sáng tạo, hình thành kỹ năng học tập chủ động, tư duy phản biện và chuẩn bị kỹ năng nghề nghiệp tương lai. AI còn hỗ trợ tìm kiếm, xử lý thông tin nhanh và đa dạng, giúp học sinh thích nghi với xu hướng công nghệ mới.
Tuy nhiên, ông Thắng cảnh báo rằng nếu thiếu hướng dẫn, trẻ có thể lệ thuộc vào công nghệ. Học sinh dễ xem AI như "lối tắt" để lấy đáp án thay vì tự suy nghĩ, dẫn đến giảm khả năng tự nghiên cứu và hình thành thói quen phụ thuộc. Ngoài ra, AI còn đặt ra nguy cơ về tính trung thực khi học sinh sao chép nội dung mà không hiểu bài, khó phân biệt đúng sai do AI đôi khi cung cấp thông tin thiếu chính xác. Việc lạm dụng AI cũng làm giảm khả năng diễn đạt cá nhân và tiềm ẩn rủi ro về dữ liệu cá nhân và đạo đức số.
Giải pháp sử dụng AI có trách nhiệm
PGS.TS Phạm Hồng Long, Chủ tịch Hội đồng đào tạo Khoa Du lịch học, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội), khuyến nghị học sinh, sinh viên cần xác định AI là trợ thủ đắc lực, không phải mối đe dọa. Điều đáng lo ngại là con người không biết cách sử dụng hiệu quả. Ông nhấn mạnh tinh thần học tập chủ động, cập nhật kiến thức từ nhiều nguồn, tránh tâm lý ỷ lại và luôn kiểm soát cách sử dụng AI.
Để cân bằng, nhà trường và bản thân học sinh nên tăng cường trải nghiệm thực tế, tham gia hoạt động xã hội, thực tập, làm việc nhóm và giao tiếp ngoài đời thực. "Phải luôn nghi ngờ tích cực, thường xuyên kiểm tra, đối chiếu thông tin do AI cung cấp để tránh sai lệch và phụ thuộc quá mức vào công nghệ", ông Long nhấn mạnh.
