Ngày 12/5, Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an) phối hợp với Liên minh Niềm tin số, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia và các đơn vị liên quan tổ chức Diễn đàn Digital Trust in Finance 2026. Sự kiện được bảo trợ bởi Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ Tài chính.
Phát biểu tại diễn đàn, Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an, cho biết quá trình chuyển đổi số trong ngành tài chính ngân hàng tại Việt Nam đang diễn ra rất nhanh, mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng đột phá. Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức cao, hướng tới mức hai con số ngay trong năm 2026 và các giai đoạn tiếp theo.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế số, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính, sẽ không thể bền vững nếu thiếu nền tảng niềm tin. "Niềm tin trong môi trường số không còn là yếu tố cảm tính, mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để các giao dịch được thực hiện và các quyết định tài chính được đưa ra", Thứ trưởng nói. Ông so sánh: "Nếu dữ liệu là nhiên liệu của nền kinh tế số thì niềm tin chính là hạ tầng mềm quyết định khả năng vận hành của toàn bộ hệ thống tài chính".
Theo Thứ trưởng Phạm Thế Tùng, Bộ Công an xác định vai trò nòng cốt trong bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng, bao gồm an ninh tài chính số. Các đơn vị đã chủ động nhận diện và đấu tranh với tội phạm tài chính công nghệ cao, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế trong phòng, chống tội phạm xuyên biên giới.
Trong kỷ nguyên AI, niềm tin đối mặt với những thách thức mới. Trước đây, rủi ro chủ yếu nằm ở hệ thống công nghệ, nhưng hiện nay rủi ro chuyển mạnh sang yếu tố con người, ảnh hưởng trực tiếp đến người dùng. Các phương thức lừa đảo chiếm đoạt tài sản ngày càng tinh vi, có tổ chức và được hỗ trợ bởi AI, tạo ra những niềm tin giả khó phân biệt.
Thứ trưởng nhấn mạnh rằng niềm tin số không thể được xây dựng bởi một cơ quan đơn lẻ, mà đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ và toàn xã hội. Đặc biệt, cần nâng cao nhận thức và kỹ năng của người dân, vì con người vừa là mắt xích yếu vừa là tuyến phòng thủ đầu tiên của hệ thống.
Thứ trưởng đề nghị các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp cùng chung tay xây dựng hệ sinh thái tài chính số an toàn, minh bạch, đáng tin cậy, tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững.
Phát biểu tại diễn đàn, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng cho rằng trong kỷ nguyên AI, niềm tin phải được xem như hạ tầng chiến lược của nền kinh tế số, được xây dựng và bảo vệ bằng thể chế, công nghệ, quản trị rủi ro và phối hợp liên ngành. AI mang lại cơ hội lớn cho ngành ngân hàng như nâng cao hiệu quả vận hành, tự động hóa quy trình, cá nhân hóa dịch vụ, phát hiện gian lận. Tuy nhiên, AI cũng làm phát sinh rủi ro mới như deepfake, lừa đảo cá nhân hóa, giả mạo danh tính, thiên lệch thuật toán, mô hình hộp đen và nguy cơ tự động hóa quyết định thiếu kiểm soát.
Ông Dũng nhấn mạnh rằng rủi ro không chỉ nằm ở hệ thống công nghệ mà còn ở hành vi người dùng, dữ liệu cá nhân, luồng giao dịch và khả năng tội phạm lợi dụng niềm tin. Do đó, cần bảo vệ cả hệ thống và người dùng, hình thành lá chắn chung cho toàn hệ sinh thái, chuyển từ xử lý hậu quả sang phát hiện sớm, cảnh báo sớm và phối hợp phản ứng nhanh.
Tại phiên toàn thể với chủ đề "Xây dựng niềm tin số tài chính trong kỉ nguyên AI", các tham luận tập trung làm rõ vai trò của niềm tin số trong tăng trưởng tài chính bền vững, đặc biệt khi AI đang tái cấu trúc cách thị trường vận hành, cách tổ chức tài chính ra quyết định và cách người dùng tiếp cận dịch vụ.
