Phó Chủ tịch Google DeepMind cho rằng AI không phải một sản phẩm có thể mua về và triển khai ngay lập tức. Để công nghệ này thực sự tạo ra giá trị, cần có những con người hiểu cả AI lẫn bài toán thực tế của từng ngành nghề.
Cuộc cách mạng trí tuệ
Chia sẻ tại sự kiện "AI: Shaping Human-Centered Innovation" diễn ra tại Hà Nội, Tiến sĩ Ed H. Chi, Phó Chủ tịch Nghiên cứu của Google DeepMind, cho rằng thế giới đang chứng kiến một sự chuyển dịch lớn tương tự những cuộc cách mạng công nghiệp trong lịch sử. Ông nhấn mạnh: "Nhiều người có thể chưa nhận ra rằng chúng ta hiện đang ở giữa một cuộc cách mạng trí tuệ".
Theo vị chuyên gia, nếu giai đoạn đầu của nền kinh tế Internet được dẫn dắt bởi các công nghệ tìm kiếm và gợi ý nội dung thì các mô hình ngôn ngữ lớn hiện nay lại đang tạo ra ảnh hưởng mạnh mẽ trong môi trường doanh nghiệp. Nguyên nhân là bởi doanh nghiệp là môi trường có nhiều hoạt động dựa trên khả năng suy luận, quy trình và xử lý tri thức, đó là những lĩnh vực AI đang phát triển rất nhanh.
Ngộ nhận về AI
Ông chỉ ra một trong những ngộ nhận phổ biến hiện nay là xem AI như một sản phẩm có thể mua về và lập tức tạo ra hiệu quả. Tiến sĩ Ed H. Chi nhấn mạnh doanh nghiệp không thể chỉ mua AI rồi kỳ vọng công nghệ tự tạo ra hiệu quả. Ông đưa ra ví dụ: "Khi động cơ được phát minh, bạn không thể chỉ mua một động cơ, đặt nó vào nhà máy rồi xem như xong. Bạn cần các kỹ sư tìm ra cách để làm cho động cơ vận hành phù hợp. Điều tương tự cũng sẽ xảy ra với AI". Từ ví dụ này, ông cho rằng Việt Nam có cơ hội phát triển đội ngũ kỹ sư vừa hiểu AI vừa hiểu đặc thù từng ngành nghề để ứng dụng công nghệ phù hợp với thực tế.
Năng lực phán đoán trong thời đại AI
Cùng tham gia thảo luận, Tiến sĩ Lương Minh Thắng, Nhà khoa học chính kiêm Giám đốc Nghiên cứu tại Google DeepMind, nhận định năng lực quan trọng nhất của con người trong thời đại AI là khả năng phán đoán. Ông nêu quan điểm rằng khi AI ngày càng giỏi trong việc đưa ra câu trả lời và gợi ý, con người dễ rơi vào trạng thái tiếp nhận thông tin một cách thụ động. Vì vậy, người học cần liên tục kiểm chứng và đánh giá tính chính xác, mức độ phù hợp của các kết quả AI tạo ra trong từng bối cảnh cụ thể.
Một thách thức khác được ông Thắng đề cập là việc AI có thể tạo ra lượng lớn tri thức, nội dung và kết quả nghiên cứu trong thời gian rất ngắn. Ông nói: "Trong toán học, lập trình, sinh học hay khám phá thuốc, AI có thể tạo ra rất nhiều kết quả, nhưng con người vẫn cần đủ năng lực để đánh giá kết quả đó". Tiến sĩ Lương Minh Thắng chỉ ra rằng điều này có thể dẫn đến sự xuất hiện của những nghề mới trong tương lai, tập trung vào việc kiểm chứng, diễn giải và truyền đạt tri thức do AI tạo ra.
Góc nhìn từ doanh nghiệp
Từ góc độ doanh nghiệp, ông Trương Gia Bình, Chủ tịch Tập đoàn FPT, nhận định AI đang tạo ra một bước ngoặt chưa từng có đối với năng lực cạnh tranh của các tổ chức. Ông nhấn mạnh: "Không ai có thể duy trì năng lực cạnh tranh nếu không có AI". Theo lãnh đạo FPT, nhân loại đang bước từ thời kỳ nhà máy công nghiệp sang "nhà máy AI". Trong tương lai, sức mạnh của doanh nghiệp sẽ được quyết định bởi cả số lượng nhân sự và cả khả năng tổ chức các hệ thống AI.
AI trong y tế và giáo dục
Về lĩnh vực y tế, bà Jean Desombre, nhà sáng lập kiêm đối tác Pacific Gateway Partners, khẳng định AI có thể tạo ra những đột phá lớn trong nghiên cứu thuốc và xử lý dữ liệu y sinh. Tuy nhiên, việc triển khai công nghệ này cần đặt con người ở vị trí trung tâm. Bà đưa lời khuyên rằng trước khi áp dụng AI, các tổ chức cần trả lời những câu hỏi như liệu công nghệ đó có giúp cải thiện kết quả điều trị, giúp bác sĩ có thêm thời gian dành cho bệnh nhân hay không.
Ở góc độ giáo dục, Giáo sư Po-Shen Loh, Đại học Carnegie Mellon, cho rằng AI càng phát triển thì giáo dục càng cần quay trở lại những giá trị cốt lõi. Ông nhấn mạnh: "Khi AI có thể giúp con người tiếp cận tri thức nhanh hơn, giáo dục cần chuyển từ việc 'dạy để biết' sang 'dạy để hiểu, để suy nghĩ và để hành động'".
Các chuyên gia tham gia sự kiện đều nhìn nhận rằng lợi thế trong giai đoạn tiếp theo sẽ thuộc về những quốc gia có khả năng đào tạo nguồn lao động biết ứng dụng AI vào các bài toán thực tiễn, xây dựng được niềm tin đối với công nghệ trong đời sống xã hội.
