Mới đây, Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) phối hợp cùng Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội và Công ty Cổ phần Truyền thông Trường Thành đã tổ chức khóa học chuyên sâu với chủ đề “Sở hữu trí tuệ - công cụ hữu hiệu thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong hoạt động nghiên cứu và thương mại hóa kết quả nghiên cứu”. Chương trình nhằm trang bị cho giảng viên và các nhà khoa học những kiến thức tổng quan về quyền sở hữu trí tuệ, kỹ năng quản trị tài sản trí tuệ, tra cứu thông tin sáng chế và xây dựng hồ sơ đăng ký bảo hộ sáng chế.
Nội dung thực hành chuyên sâu
Khóa học được thiết kế theo hướng thực hành chuyên sâu với các nội dung như đánh giá tính mới của giải pháp kỹ thuật, kỹ năng viết bản mô tả sáng chế và quy trình xác lập quyền sở hữu trí tuệ. Đây được xem là bước then chốt giúp các nghiên cứu khoa học có thể chuyển hóa thành tài sản trí tuệ và tiến tới thương mại hóa.
Bảo hộ sáng chế tạo động lực cho nhà khoa học
TS. Lê Ngọc Lâm, Viện trưởng Viện Đào tạo và Phát triển tài sản trí tuệ, nguyên Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ, cho rằng sáng chế là yếu tố quan trọng trong việc khuyến khích đổi mới sáng tạo bởi cơ chế độc quyền sáng chế giúp ngăn chặn việc khai thác trái phép từ bên thứ ba. Ông nhấn mạnh việc bảo hộ sáng chế không chỉ bảo vệ thành quả nghiên cứu mà còn mở ra cơ hội tăng trưởng kinh doanh, thu hút đầu tư và thúc đẩy phát triển các công nghệ mới trong tương lai.
Theo các chuyên gia, trong nhiều năm qua, không ít đề tài nghiên cứu tại các trường đại học vẫn dừng lại ở mức công bố học thuật hoặc nghiệm thu, chưa tạo ra giá trị kinh tế thực tiễn. Một trong những nguyên nhân chính là thiếu hiểu biết về xác lập và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. TS. Trần Nam Tú, Phó Cục trưởng Cục Khoa học công nghệ và Thông tin (Bộ Giáo dục và Đào tạo), nhận định sở hữu trí tuệ chính là “đầu ra” quan trọng của chu trình nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo. Ông cho rằng am hiểu về sở hữu trí tuệ không chỉ giúp bảo vệ tài sản trí tuệ mà còn góp phần hình thành văn hóa tôn trọng tài sản trí tuệ trong xã hội.
Đại học xây dựng hệ sinh thái bảo vệ ý tưởng từ sớm
GS.TS Nguyễn Hoàng Giang, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, cho biết nhà trường xác định thúc đẩy sở hữu trí tuệ là một chiến lược dài hạn trong hoạt động nghiên cứu và chuyển giao công nghệ. Theo ông, nhiều nhà khoa học có các công trình có khả năng tạo ra thay đổi lớn trong lĩnh vực công nghệ, nhưng nếu không được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ thì rất khó tạo động lực để tiếp tục phát triển và thương mại hóa. Ông nói: “Chúng tôi mong muốn xây dựng một hệ sinh thái mà ở đó quyền tác giả của các giảng viên được bảo vệ ngay từ khi còn là ý tưởng. Sau khi hoàn thiện hồ sơ đăng ký với Cục Sở hữu trí tuệ, các kết quả nghiên cứu sẽ được kết nối với doanh nghiệp để chuyển hóa thành sản phẩm ứng dụng thực tiễn.”
Tại chương trình, TS. Lê Ngọc Lâm cũng lưu ý rằng quyền sáng chế chỉ có hiệu lực trong phạm vi lãnh thổ quốc gia. Điều này có nghĩa là bằng sáng chế được cấp tại Việt Nam sẽ không tự động có hiệu lực tại Mỹ, Trung Quốc hay các quốc gia khác nếu chưa đăng ký bảo hộ tại các thị trường này. Các chuyên gia đánh giá, việc tăng cường giáo dục sở hữu trí tuệ từ nhà trường đến cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ, sẽ là nền tảng quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trong giai đoạn mới.
