Ngành karaoke Trung Quốc đang rơi vào khủng hoảng khi phí bản quyền tăng cao và AI thay thế MV gốc bằng những hình ảnh kỳ quái như khỉ đột cầm súng máy, gây bức xúc cho khách hàng. Số quán karaoke trên toàn quốc đã giảm từ khoảng 120.000 vào năm 2015 xuống còn chưa tới 39.400 vào năm 2025, tức là hơn 80.000 quán biến mất trong một thập kỷ. Riêng năm nay, lượng khách dự báo tiếp tục giảm từ 15 đến 20%.
Làn sóng phẫn nộ trên mạng xã hội
Ngày 18/7, một người dùng Weibo đăng bài ngắn: phát hiện nhiều quán karaoke không còn MV gốc. Bài đăng nhận hơn 1.000 lượt chia sẻ và gần 600 bình luận, kéo theo chủ đề bùng nổ trên Zhihu với hơn 3,4 triệu lượt quan tâm. Nhiều người đồng tình rằng không có MV cũng được, nhưng ghép hình bừa bãi phá hỏng cảm xúc, khiến họ không thể hát nổi.
Một người dùng khác tóm tắt: karaoke bây giờ tách rời tiếng và hình, nhạc đệm đủ cả, nhưng MV gốc đồng loạt biến mất. Thực tế, từ tháng 8 năm ngoái đã có phản ánh về video AI trừu tượng, nhưng phải đến tuần này mới thành hiện tượng.
Nguyên nhân: Phí bản quyền và sự thay đổi thói quen giải trí
Nguyên nhân sâu xa là thói quen giải trí thay đổi. Tỷ lệ người 18-35 tuổi chọn karaoke làm hình thức giải trí chính giảm từ 68% xuống 32% chỉ trong 5 năm. Nhóm khách trung niên và cao tuổi đang giữ cho nhiều quán sống sót. Trong khi đó, phí bản quyền âm nhạc tăng bình quân 12% mỗi năm, bào mòn lợi nhuận của các chuỗi vừa và nhỏ. Quy mô toàn ngành năm 2025 ước đạt 86,3 tỷ tệ, tăng vỏn vẹn 3%.
Một bài hát khi cấp phép cho quán karaoke thường được tách làm hai phần: âm thanh và hình ảnh MV, tính phí riêng. Theo người trong ngành, phí thường niên cho phần hình là rất lớn. Để tiết kiệm, các quán bỏ hẳn MV gốc và dùng AI để tạo hình ảnh thay thế.
Cơ chế thay thế và sự bất lực của chủ quán
Nhân viên các chuỗi lớn mô tả: nếu bài hát được cấp quyền cả hình thì MV bình thường; nếu chỉ có quyền nhạc, phần hình do AI sinh ra. Chủ tịch một chuỗi karaoke lớn cho biết MV phát trong phòng hát do các hãng sản xuất thiết bị đóng gói sẵn. Việc thay hình do phía hãng thiết bị thực hiện, với hai lý do: tránh chi phí bản quyền hình ảnh và MV cũ có độ phân giải thấp, lỗi thời. Những đoạn hình không phục chế được thì thay bằng AI hoặc tự quay.
Tuy nhiên, chưa có hãng sản xuất thiết bị nào lên tiếng xác nhận. Điều này cho thấy quyết định diễn ra ở tầng nhà cung cấp, cách xa chủ quán và khách hàng.
Khách hàng có thể yêu cầu đổi lại MV gốc
Nhân viên một chuỗi karaoke tiết lộ rằng sau khi cập nhật, video AI xuất hiện nhưng khách có thể yêu cầu đổi về MV gốc. Gần như toàn bộ khách đều yêu cầu tắt video AI khi biết quyền này. Tuy nhiên, ít ai biết mình có quyền đó, nên phải chịu đựng những hình ảnh kỳ quái suốt buổi hát.
Điều này cho thấy một thay đổi ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm khách hàng đã được áp dụng âm thầm, và cách duy nhất để quay lại là khách phải tự hỏi.
AI thay thế nội dung thật ở những nơi ít người để ý
AI đang lặng lẽ thay thế nội dung thật ở những chỗ ít được chú ý: hậu cảnh, lớp nền, nhạc nền, hình minh họa. Logic luôn giống nhau: phần đó tốn tiền, không phải thứ khách trả tiền để mua, nên thay bằng thứ rẻ nhất. Hát karaoke không chỉ là hát đúng cao độ, mà còn là không khí, cảm giác sống lại trong bài hát. MV gốc là một phần của cảm giác ấy, dù không ai nghĩ tới cho đến khi nó biến mất.
Người tiêu dùng luôn nhận ra khi có gì đó bị rút bớt, dù không được thông báo. Họ nhận ra bằng cảm giác hụt hẫng giữa câu hát, chứ không phải bằng thông báo tử tế nào.
