Tập đoàn công nghệ và internet đa quốc gia khổng lồ của Hàn Quốc, Kakao, đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng chưa từng có: cuộc đình công toàn tập đoàn lần đầu tiên trong lịch sử. Với tổng số nhân viên lên tới hơn 10.000 người, bao gồm công ty mẹ và hàng chục công ty con như Kakao Pay, Kakao Mobility, Kakao Enterprise, Kakao Games, Entertainment, tình hình nội bộ đang rất căng thẳng.
Đàm phán đổ vỡ, công đoàn giành quyền đình công
Vào ngày 27 tháng 5, Ban Quản lý và Công đoàn Kakao đã tiến hành phiên hòa giải thứ hai do Ủy ban Quan hệ Lao động Vùng Gyeonggi tại Suwon làm trung gian. Sau hơn 8 giờ thảo luận căng thẳng, cuộc đàm phán đã đổ vỡ hoàn toàn, dẫn đến việc đình chỉ hòa giải về mặt thủ tục. Kết quả này đồng nghĩa với việc công đoàn chính thức có quyền đình công hợp pháp. Đại diện công đoàn cho biết các hoạt động bãi công dự kiến sẽ bắt đầu từ đầu tháng 6, với lịch trình và hình thức cụ thể đang được thảo luận nội bộ.
Mặc dù công ty thành viên Kakao Mobility từng chứng kiến các phong trào phản kháng của công nhân vào năm ngoái, nhưng một cuộc đình công tổng lực, đồng loạt trên quy mô toàn tập đoàn sẽ là một chương đen tối chưa từng có trong lịch sử của Kakao.
Tranh chấp thù lao leo thang
Nguyên nhân chính của cuộc khủng hoảng bắt nguồn từ tranh chấp về thù lao. Từ đầu năm, hai bên đã liên tục thương lượng về cơ cấu lương thưởng theo hiệu suất và tỷ lệ tăng lương nhưng không tìm được tiếng nói chung. Sự rạn nứt lộ rõ sau thất bại trong phiên điều trần đầu tiên vào ngày 18 tháng 5, và đỉnh điểm là cuộc đối thoại ngày 27 tháng 5 đi vào ngõ cụt.
Ba vấn đề cốt lõi gây tranh cãi bao gồm: tỷ lệ tăng lương cơ bản, quy mô tiền thưởng, và việc có tính Cổ phiếu thưởng hạn chế (RSU) vào quỹ lương thưởng hiệu suất hay không. Công đoàn yêu cầu mức thưởng hiệu suất tương đương từ 10% đến 15% lợi nhuận hoạt động của tập đoàn, nhưng phía công đoàn cho rằng đề xuất này thực chất do chính công ty đưa ra ban đầu. Quy mô gói bồi thường mà công đoàn đòi hỏi vẫn giữ nguyên giá trị, khiến ban lãnh đạo Kakao tỏ ra bất mãn.
Một nút thắt lớn khác là quyền lợi RSU. Từ năm ngoái, Kakao đã thay thế quyền chọn mua cổ phiếu bằng việc cấp RSU hàng năm trị giá 5 triệu won cho nhân viên có thâm niên từ một năm trở lên. Ban lãnh đạo cho rằng khoản RSU này phải được tính là một phần của tiền thưởng hiệu suất, trong khi công đoàn kiên quyết yêu cầu tách biệt hai khoản này.
Làn sóng giận dữ lan rộng
Ngay trước phiên hòa giải thứ hai, người lao động tại 5 công ty thành viên then chốt gồm trụ sở chính Kakao, Kakao Pay, Kakao Enterprise, DK Techin và XL Games đã bỏ phiếu áp đảo đồng ý đình công. Công đoàn chỉ trích gay gắt ban điều hành về những sai lầm trong quản lý dẫn đến khủng hoảng vận hành tại XL Games và DK Techin. Họ yêu cầu tập đoàn dừng ngay chương trình cho thôi việc tự nguyện và điều chuyển nhân sự tại XL Games, đồng thời rút lại đề xuất tăng lương nghèo nàn và giải quyết tình trạng bất ổn việc làm tại DK Techin. Công đoàn cũng chỉ trích quỹ lương thưởng dành cho lãnh đạo cấp cao là quá mức.
Ông Seo Seung-wook, Chủ tịch Crew Union - công đoàn của Kakao, lên tiếng: “Những sai lầm và thất bại của công ty được tạo ra bởi quyết định của ban điều hành, nhưng gánh nặng lại bị đổ lên vai người lao động thông qua việc cắt giảm lương và đe dọa sinh kế. Người lao động chỉ đòi hỏi sự ổn định công việc tối thiểu và mức thù lao công bằng.”
Niềm tin xói mòn
Các xung đột về văn hóa tổ chức và nhân sự tại Kakao đã âm ỉ từ trước khi công đoàn được thành lập vào năm 2018. Công đoàn liên tục chất vấn tập đoàn về giờ làm việc, tái cấu trúc tổ chức, việc tách và bán các công ty con, cũng như sự bất ổn trong việc làm. Gần đây, công đoàn phản đối kế hoạch bán AXZ - đơn vị vận hành cổng thông tin Daum, cho thấy rạn nứt nội bộ ngày càng sâu sắc.
Làn sóng tranh cãi trở nên dữ dội vào năm ngoái xung quanh nỗ lực tái cấu trúc ứng dụng KakaoTalk do cựu Giám đốc Sản phẩm Hong Min-taek dẫn dắt. Ông Hong đã đơn phương thúc đẩy các cải cách mà không giao tiếp đầy đủ với nhân viên, dẫn đến phản ứng dữ dội từ người tiêu dùng. Các giám đốc điều hành khác cũng bị chỉ trích vì không đưa ra giải pháp thay thế. Vụ việc đặt ra dấu hỏi về năng lực quản trị của CEO Kakao Chung Shin-a, khi bà để ông Hong hứng chịu phần lớn chỉ trích. Ông Hong sau đó bày tỏ ý định rời công ty.
Công đoàn Kakao nhấn mạnh việc đình chỉ hòa giải là kết quả tất yếu từ sự thất bại liên tục của ban quản lý trong việc khôi phục niềm tin. Họ chỉ ra rằng tập đoàn sở hữu nhiều giám đốc điều hành tai tiếng và vạch trần khoản tiền thưởng kếch xù cho các cựu lãnh đạo như cựu CEO Kakao Pay Ryu Young-joon, cựu CEO Kakao Hong Eun-taek và cựu CEO Kakao Enterprise Baek Sang-yeop.
Hệ lụy và tương lai
Kakao hiện đang dồn lực theo đuổi các sáng kiến kinh doanh mới tập trung vào phát triển công nghệ AI đại lý (agentic AI) và cải thiện biên lợi nhuận trong các mảng kinh doanh cốt lõi. Công ty cũng chịu áp lực tái cấu trúc chiến lược, cắt bỏ các hoạt động không cốt lõi và thua lỗ.
Các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng nếu sự hoài nghi giữa ban quản lý và người lao động không được hóa giải, dẫn đến một cuộc đình công trên diện rộng, Kakao sẽ gặp vô vàn khó khăn. Cuộc khủng hoảng không chỉ làm tê liệt các thương vụ bán lại công ty con mà còn bóp nghẹt quá trình triển khai các dự án AI mới.
Một giám đốc điều hành trong ngành internet nhận định rằng, dù có sự so sánh với các tranh chấp lao động tại Samsung Electronics hay SK hynix, xung đột tại Kakao ban đầu không nghiêm trọng đến mức leo thang thành khủng hoảng sinh tử. Vị này lưu ý rằng đối thủ cạnh tranh Naver gần đây đã đạt được thỏa thuận nhanh chóng với công đoàn, và nhấn mạnh: “Việc tái thiết lập niềm tin lẫn nhau giờ đây đã trở thành bài toán sống còn và cấp bách nhất đối với tương lai của Kakao.”
