Khi nhắc đến những nhà toán học xuất sắc nhất thế giới, nhiều người thường hình dung đó là những thần đồng bộc lộ năng khiếu từ rất sớm. Thế nhưng hành trình của giáo sư June Huh lại hoàn toàn khác. Ít ai biết rằng, trước khi trở thành giáo sư Toán học tại Đại học Princeton và giành Huy chương Fields – giải thưởng danh giá được ví như 'Nobel Toán học' – June Huh từng bỏ học phổ thông và không hề có hứng thú với môn Toán.
Sinh năm 1983 trong một gia đình có truyền thống học thuật, June Huh lớn lên tại Hàn Quốc. Cha ông là giảng viên thống kê, còn mẹ là giáo sư văn học Nga. Dù vậy, cậu bé June Huh lại không cho thấy tố chất nổi bật về toán học khi còn nhỏ. Những kết quả học tập không mấy ấn tượng khiến ông từng tin rằng bản thân không có năng khiếu với lĩnh vực này.
Năm 16 tuổi, June Huh quyết định bỏ học trung học để theo đuổi niềm đam mê thơ ca. Khi ấy, ông tin rằng tương lai của mình sẽ gắn với văn chương chứ không phải những con số khô khan. Tuy nhiên, sau một thời gian, ông nhận ra việc sáng tác không mang lại câu trả lời cho những trăn trở của bản thân về cuộc sống và tri thức.
Bước ngoặt đến khi June Huh theo học ngành thiên văn học và vật lý tại Đại học Quốc gia Seoul. Những năm đầu đại học, ông vẫn khá lạc lối, thường xuyên bỏ tiết và thậm chí phải học lại nhiều môn. Chính ông từng thừa nhận bản thân không biết mình thực sự giỏi điều gì và muốn trở thành ai trong tương lai.
Mọi thứ thay đổi vào năm học thứ sáu đại học, khi June Huh tham gia lớp học của giáo sư Heisuke Hironaka – chủ nhân Huy chương Fields năm 1970. Không giống những môn học thông thường, Hironaka giảng dạy các vấn đề toán học còn đang được nghiên cứu và chưa có lời giải hoàn chỉnh. Điều đó khiến June Huh lần đầu tiên nhìn thấy vẻ đẹp thực sự của toán học. Ông nhận ra toán học không chỉ là những công thức hay phép tính, mà còn là hành trình khám phá cái đẹp và những quy luật sâu xa của thế giới. Chính trải nghiệm này đã thay đổi hoàn toàn cuộc đời June Huh.
Sau khi tốt nghiệp, ông quyết định theo đuổi con đường nghiên cứu toán học chuyên nghiệp. Tuy nhiên, hồ sơ học tập không mấy nổi bật khiến June Huh bị nhiều trường đại học tại Mỹ từ chối khi nộp đơn học tiến sĩ. Cuối cùng, chỉ có một chương trình chấp nhận ông.
Dẫu vậy, người thanh niên từng bỏ học cấp 3 nhanh chóng chứng minh năng lực phi thường của mình. Ngay trong thời gian làm nghiên cứu sinh, ông đã giải quyết được một bài toán tồn tại hơn 40 năm trong lý thuyết đồ thị bằng cách kết hợp các phương pháp từ hình học đại số – hướng tiếp cận mà rất ít người nghĩ tới. Thành công này gây tiếng vang lớn trong cộng đồng toán học quốc tế.
Các đồng nghiệp nhận xét June Huh không phải kiểu nhà khoa học chạy theo tốc độ. Ông làm việc chậm rãi nhưng cực kỳ kỹ lưỡng, luôn tìm kiếm những lời giải đẹp và sâu sắc nhất thay vì chỉ đơn thuần tìm ra đáp án. Chính tư duy khác biệt ấy đã giúp ông tạo ra những kết nối mang tính đột phá giữa hình học và tổ hợp – hai lĩnh vực tưởng chừng rất xa nhau.
Năm 2022, June Huh được trao Huy chương Fields, phần thưởng cao quý nhất dành cho các nhà toán học dưới 40 tuổi. Ông trở thành người gốc Hàn Quốc đầu tiên giành được vinh dự này, đồng thời được cộng đồng khoa học quốc tế đánh giá là một trong những nhà toán học có ảnh hưởng lớn nhất của thế hệ mình.
Từ một chàng trai bỏ học để làm thơ đến giáo sư tại một trong những trường đại học danh giá nhất thế giới, hành trình của June Huh cho thấy thành công không phải lúc nào cũng đi theo con đường truyền thống. Đôi khi, chính những khúc quanh tưởng chừng lạc lối lại mở ra cánh cửa dẫn đến những đỉnh cao ngoài sức tưởng tượng.
