Nền tảng phát trực tiếp lớn nhất Trung Quốc iQiyi vừa ra mắt 'Cơ sở dữ liệu nghệ sĩ AI', đánh dấu bước ngoặt gây tranh cãi trong ngành giải trí. Dự án cho phép nhà sáng tạo nội dung sử dụng hình ảnh nghệ sĩ thông qua AI một cách nhanh chóng, nhưng ngay lập tức vấp phải phản đối từ công chúng và giới diễn viên.
Hiệu suất kinh tế và đạo đức trong nghệ thuật
Việc ứng dụng AI trong điện ảnh không còn xa lạ, trở thành giải pháp kinh tế tiềm năng. Với ngôi sao hạng A có lịch trình dày đặc, AI giúp họ hoàn thành cảnh quay phức tạp hoặc tham gia nhiều dự án cùng lúc mà không cần có mặt trực tiếp. Điều này mang lại lợi ích lớn cho nhà sản xuất nhờ tối ưu hóa thời gian và chi phí. Công nghệ giảm gánh nặng thể chất cho diễn viên, đồng thời giúp nền tảng duy trì dòng nội dung liên tục phục vụ khán giả.
Tuy nhiên, theo nghiên cứu của The Paper, rào cản lớn nhất vẫn là cảm xúc của người xem. Đa số công chúng kỳ vọng được thấy 'tính nhân văn' và biểu cảm tinh tế từ diễn viên thực thụ. Dù vậy, với dòng phim giải trí nội dung đơn giản như phim ngôn tình hay 'tổng tài', khán giả đôi khi chỉ cần nhìn thấy khuôn mặt thần tượng là đủ. Khi AI ngày càng hoàn thiện, khả năng truyền tải cảm xúc phức tạp sẽ được cải thiện, khiến ranh giới giữa người thật và nhân vật ảo trở nên mờ nhạt.
Thực tế cho thấy công nghệ này có thể vận hành hợp pháp nếu có sự đồng thuận rõ ràng. Cố diễn viên Hollywood Val Kilmer đã tái xuất qua AI trong phim Deep as a Grave với sự cho phép của gia đình. Vấn đề cốt yếu không nằm ở công nghệ, mà ở việc nghệ sĩ có thực sự tự nguyện tham gia vào quá trình 'số hóa' bản thân hay không.
Kỷ nguyên 'mua bán khuôn mặt'
Sự xuất hiện của cơ sở dữ liệu nghệ sĩ đang tạo ra chuỗi ngành công nghiệp mới: kinh doanh diện mạo. Trong phân khúc phim ngắn, xu hướng 'mua bán nhan sắc' đã diễn ra âm thầm. Nhiều diễn viên Trung Quốc chuyển mình thành 'người mẫu AI', không cần trực tiếp xuất hiện tại phim trường, chỉ cần tải ảnh và thông tin nhận dạng lên hệ thống để AI xử lý. Điều này biến khuôn mặt thành 'mặt hàng kỹ thuật số' có thể định giá, cấp phép và truy vết như bất kỳ món hàng nào.
Bên cạnh phim ảnh, AI mở ra cơ hội trong quảng cáo và đại diện thương hiệu. Các ngôi sao có thể thực hiện hợp đồng quảng bá mà không cần cầm sản phẩm hay đứng trước ống kính. Tuy nhiên, điều này đặt ra câu hỏi về tính trung thực và cảm nhận của người tiêu dùng. Khi nghệ sĩ không trực tiếp trải nghiệm sản phẩm, niềm tin của khách hàng liệu còn giá trị? 'Việc mua bán khuôn mặt có thể làm xói mòn niềm tin và mối liên kết cảm xúc giữa thần tượng và người hâm mộ', The Paper nhận định.
Thách thức lớn nhất là hệ thống luật pháp chưa theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ. Khuôn mặt đại diện cho một con người cụ thể, không đơn thuần là bản quyền trí tuệ thông thường. Nếu không có quy định cụ thể, việc thương mại hóa nhân dạng có thể dẫn đến hệ lụy khó lường, nơi con người trở thành tài sản kỹ thuật số bị giao dịch công khai. 'Các quy tắc và trật tự của thị trường vẫn chưa rõ ràng và thiếu các yếu tố xác định rõ', The Paper nhấn mạnh.
Những câu hỏi chúng ta phải đối mặt trong thế giới AI
Chúng ta có rất nhiều câu hỏi về thế giới AI, mà đó đều là những nghi hoặc không dễ có ngay đáp án. Cuốn sách Thời đại AI - Và tương lai loài người chúng ta trình bày cách AI thay đổi mối quan hệ của chúng ta với tri thức, chính trị và xã hội. Mục tiêu tối thượng của cuốn sách là giải thích về AI và cung cấp cho độc giả những câu hỏi mà chúng ta sẽ phải đối mặt trong những năm tới, cùng bộ công cụ để bắt đầu trả lời chúng.
