Khi Lip-Bu Tan chính thức nắm quyền điều hành Intel vào tháng 3 năm 2025, gã khổng lồ bán dẫn đang ở trong tình thế nguy cấp. Suốt nhiều năm, biểu tượng của Thung lũng Silicon phải vật lộn duy trì vị thế trước sự vươn lên của Nvidia, AMD và Qualcomm. Trong khi đó, TSMC thâu tóm tới 90% sản lượng chip tiên tiến nhất thế giới, khiến mảng đúc chip của Intel gần như không còn đất cạnh tranh.
Những khó khăn này không xa lạ với Tan. Trong báo cáo tài chính quý đầu tiên vào tháng 4 năm 2025, ông thẳng thắn: “Có những mảng chúng tôi bắt buộc phải cải thiện, và sẽ không có giải pháp nào giải quyết nhanh chóng được ngay.” Vị CEO 66 tuổi gốc Malaysia, từng dẫn dắt Cadence Design Systems suốt 12 năm, giữ thái độ kín tiếng kể từ khi nhậm chức.
Chính vì vậy, khi ông xuất hiện và có bài phát biểu khai mạc tại Computex tuần trước, đám đông nghẹt thở đã tụ họp để lắng nghe lộ trình. Phần lớn đến để tìm hiểu về tương lai của dòng sản phẩm cốt lõi: bộ vi xử lý trung tâm (CPU) – bộ não của mọi máy tính, cung cấp năng lượng cho laptop và máy chủ suốt nhiều thập kỷ. Giờ đây, CPU bất ngờ trở thành mắt xích không thể thiếu trong cuộc đua AI, mở ra cơ hội tái sinh lớn cho Intel.
Cơ hội từ agentic AI
Cuộc lội ngược dòng của Intel nhận được cú hích từ agentic AI – thế hệ trí tuệ nhân tạo mới có khả năng tự động hoàn thành các tác vụ phức tạp thay con người. GPU của Nvidia là công cụ lý tưởng để huấn luyện mô hình AI lớn, nhưng CPU lại chứng kiến nhu cầu bùng nổ nhờ hiệu suất tối ưu cho quá trình suy luận – đưa mô hình AI vào vận hành thực tế. Suy luận là chìa khóa vận hành các đại lý AI mà OpenAI, Anthropic và Google đang phát triển.
“CPU giờ đây đóng vai trò là nhạc trưởng, còn GPU là dàn nhạc giao hưởng,” CEO Nvidia Jensen Huang khẳng định tại Đài Bắc. Nvidia cũng công bố chiến lược bành trướng vào CPU với dòng chip mới cho laptop và desktop, cùng CPU trung tâm dữ liệu Vera bước vào sản xuất toàn diện.
Tại Computex, ông Tan tiết lộ nhiều CEO công nghệ đã gọi điện đặt thêm CPU. “Đó là cơ hội khổng lồ cho chúng tôi. Chúng tôi thực sự phấn khích,” ông chia sẻ. Giới phân tích cho rằng nhu cầu CPU tăng có thể giúp doanh số Intel bứt phá, nếu hãng đẩy mạnh sản lượng và bảo đảm chất lượng.
Cuộc đại phẫu theo phong cách Lip-Bu Tan
Chiến lược của ông Tan sao chép từ thành công tại Cadence: tinh gọn bộ máy, đầu tư vào kỹ thuật, mở rộng qua M&A và nuôi dưỡng quan hệ khách hàng. Tại Intel, ông sa thải khoảng 34% lao động, tạm dừng mở rộng nhà máy tại Đức và Ba Lan. Ông phá bỏ cấu trúc quan liêu, chiêu mộ nhân tài mới, thiết lập liên minh chiến lược, bán tài sản không cốt lõi và tập trung vào gốc rễ.
“Về bản chất, Intel là một công ty kỹ thuật,” ông tuyên bố. “Tôi đã quyết định ngay từ ngày đầu... Tất cả báo cáo kỹ thuật phải gửi trực tiếp cho tôi.” Bằng cách nâng đỡ kỹ sư và cắt giảm quản lý cấp trung, ông trực tiếp giám sát mảng chip và AI. Ông bán bớt cổ phần tại công ty con để lấy thanh khoản, chiêu mộ lãnh đạo từ Qualcomm và Arm cho khối trung tâm dữ liệu và AI. Đáng chú ý, ông thu hút đầu tư từ chính đối thủ Nvidia và Softbank.
Ông Chiayang Yao, chuyên gia Digitimes Research, nhận định: “Ông Tan đang thu hút nguồn lực bên ngoài, giúp Intel có thêm thời gian điều chỉnh quy trình và lôi kéo khách hàng lớn để đẩy sản lượng.”
Phao cứu sinh từ chính phủ Mỹ
Giữa cuộc đại phẫu, Intel nhận được hỗ trợ từ chính quyền Tổng thống Donald Trump. Vào tháng 8, chính phủ Mỹ đầu tư 8,9 tỷ USD mua cổ phiếu Intel (khoảng 10% cổ phần). Dòng vốn này hỗ trợ mở rộng cơ sở nghiên cứu và nhà máy tại Mỹ, bảo đảm chuỗi cung ứng chip tiên tiến nội địa cho an ninh quốc gia. Kể từ đó, cổ phiếu Intel (INTC) tăng khoảng 300%.
Thỏa thuận này là một phần trong chiến lược thúc đẩy sản xuất bán dẫn tại Mỹ, ưu tiên hàng đầu trong nhiệm kỳ hai của ông Trump. Ông Yao đúc kết: “Ông Tan đã cầm máu cho doanh nghiệp, đưa tập đoàn ra khỏi phòng hồi sức cấp cứu để chuyển sang phòng bệnh thông thường.”
Theo: CNN, WSJ
