Trong bối cảnh nội dung do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra xuất hiện ngày càng nhiều trên Internet, một trào lưu mới mang tên “thợ săn ChatGPT” đang lan rộng. Những người tham gia trào lưu này tự coi mình như những “máy dò AI” nghiệp dư, soi xét từng dấu câu, cấu trúc ngữ pháp hay cách hành văn để phán đoán xem một bài viết, một bài đăng trên LinkedIn hay một email có phải do AI tạo ra hay không.
Chiến thuật mới: Cố tình sai chính tả để trông giống con người
Sarah Suzuki Harvard, một copywriter kiêm nhà báo 32 tuổi sống tại Brooklyn, New York (Mỹ), chia sẻ rằng cô chưa từng nghĩ sẽ có ngày mình phải học cách “viết giống con người” một cách có chủ đích. “Tôi bắt đầu sử dụng những kiểu nói rất đời thường như ‘hey yo, for real’, hoặc thêm hàng loạt dấu chấm than. Điều này khiến tôi cảm thấy khó chịu, nhưng giờ đây nếu muốn người khác tin mình là người thật thì phải viết như vậy”, Harvard tâm sự.
Harvard gọi hiện tượng này là “thợ săn phù thủy phiên bản mới”, ám chỉ trào lưu săn phù thủy thời Trung cổ ở châu Âu. “Mọi người đang đòi hỏi người khác phải chứng minh một thứ vốn không thể chứng minh”, cô nói.
Nghịch lý của sự hoàn hảo
Một nghịch lý thú vị là AI viết tốt bởi vì nó được huấn luyện từ kho dữ liệu khổng lồ do chính con người tạo ra. Đó là vô số tác phẩm văn học kinh điển, bình luận, xã luận, blog... Các mô hình ngôn ngữ cũng được tối ưu để viết rõ ràng, mạch lạc và tránh rườm rà – những nguyên tắc vốn được xem là chuẩn mực trong viết lách. Trớ trêu thay, chính sự trơn tru này lại trở thành dấu hiệu đáng ngờ.
Garrett Marcy, một nhân viên tài chính 28 tuổi ở Jacksonville, cho biết anh thường nhận ra văn bản AI qua nhịp câu “cộc lốc”, cách lạm dụng dấu gạch ngang dài hoặc các cấu trúc kiểu “không phải A mà là B”.
Nỗi sợ đánh mất văn phong cá nhân
Không chỉ những người viết thông thường, ngay cả giới công nghệ cũng đang tìm cách “làm xấu” văn bản AI để nó bớt hoàn hảo. Sean Chou, đồng sáng lập nhiều startup công nghệ tại Chicago (Mỹ), cho biết ông dùng AI để phác thảo bài đăng LinkedIn nhưng sau đó sẽ đổi dấu gạch ngang dài thành hai dấu gạch ngắn để văn bản đó “trông có vẻ giống con người viết”. “Đó là một tác phẩm nghệ thuật của tôi”, Chou đùa. Ông cũng cố gắng bớt các câu khẳng định quá mạnh vì cho rằng mô hình ngôn ngữ thường chịu ảnh hưởng từ các bài TEDx Talk hay tranh luận trên Reddit nên có xu hướng chia sẻ một cách rất tự tin.
Andy O’Bryan, đồng sáng lập một cộng đồng doanh nhân quan tâm đến AI, cho biết ông thấy ngày càng nhiều người cố tình mắc lỗi vặt trong những bài viết do AI tạo ra. “Bạn đọc một bài blog rất trơn tru rồi tự dưng giữa đoạn lại có lỗi ngớ ngẩn xuất hiện”, ông nói. “Như thể họ đang cố chứng minh bài viết này không liên quan gì đến AI”.
Startup 'nhân hóa' văn bản AI
Ivan Jackson, nhà sáng lập startup Writehuman, cho rằng việc phân biệt người và AI ngày càng khó hơn khi các mô hình ngôn ngữ liên tục tiến bộ. Công ty của Jackson chuyên chỉnh sửa văn bản AI để “giống người hơn”, đồng thời thường xuyên cập nhật xu hướng nhằm né các công cụ phát hiện AI. Theo phân tích của startup này, AI hiện có xu hướng lạm dụng các cụm từ như “rather than” hay “essential for”.
Người viết cũng bị ảnh hưởng
Nghịch lý là nhiều văn bản do con người viết cũng bị gắn cờ là AI vì mọi người bắt đầu vô thức bắt chước văn phong của chatbot. Ryan Johnson, một cố vấn tài chính 33 tuổi tại Michigan (Mỹ), từng dùng ChatGPT để viết blog quảng bá doanh nghiệp. Dù thích sự tiện lợi của AI, anh quyết định dừng lại vào năm ngoái vì cảm thấy bài viết mất dần cá tính. “Nó giống như một nhà hàng bắt đầu pha loãng món súp làm nên thương hiệu”, Johnson nói. “Khách không bỏ đi ngay nhưng rồi sẽ cảm thấy món ăn không còn hấp dẫn”.
Để giữ chất riêng, Johnson thường chèn các câu trích dẫn ít người biết từ series “The Office” vào bài viết. Dù vậy, anh vẫn thường bị hỏi liệu có dùng AI hay không. Johnson kể có lần đang đọc kinh và thấy dấu gạch ngang dài trong sách, anh bất giác nghĩ: “Đoạn này có phải AI viết không?”.
