Hành trình từ học sinh đến phóng viên chiến trường
Năm 1969, sau khi hoàn thành lớp 10, tôi bước vào ngành Báo chí, thuộc khóa đầu tiên của Trường Tuyên huấn Trung ương, nay là Học viện Báo chí và Tuyên truyền. Sau đó, tôi về công tác tại Báo Hà Tĩnh, nơi tình yêu với nghề báo dần lớn mạnh qua từng trải nghiệm thực tế. Tôi còn nhớ rõ bài viết đầu tay về "gương người tốt, việc tốt", mô tả cảm động về một cán bộ bưu điện văn hóa xã, đã được đăng trên Báo Nhân Dân, khơi dậy niềm đam mê viết lách.
Bước vào chiến trường ác liệt
Khi cuộc chiến tranh vệ quốc ngày càng khốc liệt, tôi - một thanh niên "nhà quê" đang học năm thứ ba ngành báo chí - đã được Tổng cục Chính trị tuyển chọn để nhập ngũ. Sau vài tháng huấn luyện vất vả, bao gồm chạy bộ với ba-lô nặng quanh khu vực gò Đống Đa ở Hà Nội và tập bắn súng, tôi lên đường vào chiến trường Quảng Trị. Tại đây, chúng tôi được giao nhiệm vụ là "phóng viên tiền phương" hay "phóng viên thông tấn quân sự", mang trên mình chiếc mũ đeo sao đầy tự hào.
Năm 1972, tôi chứng kiến cảnh súng phun lửa rực trời tại Thành cổ Quảng Trị, nơi các chiến sĩ bám trụ từng ngách hào, hố cá nhân. Hào khí anh hùng của dân tộc Việt Nam luôn bừng cháy trong tôi. Bài viết "Trận đánh mang sức nóng Quảng Trị" được đăng trên Báo Nhân Dân, trong chuyên mục "Viết tại chỗ về Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không", khiến tôi vô cùng tự hào. Thêm vào đó, bài "Dũng sĩ Thành cổ Quảng Trị" được Đài Tiếng nói Việt Nam phát sóng với giọng đọc của Kim Cúc suốt gần một tuần, khắc sâu hình ảnh những anh hùng như Vũ Trung Thướng, Nguyễn Như Hoạt, Mai Ngọc Thoáng.
Những khoảnh khắc lịch sử không thể quên
Cuối tháng 3/1975, tôi cùng đồng nghiệp vượt đèo Hải Vân bằng xe máy, từ Huế tiến vào Đà Nẵng. Trong bức ảnh đen trắng nổi tiếng, tôi trẻ trung với phong cách "lãng tử", đứng bên chiếc xe máy của quân ngụy bỏ lại. Chiếc máy ảnh tôi dùng để tác nghiệp cũng là đồ bỏ lại, một thiết bị ống kính liền thân không thể tháo rời. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, tôi trả lại xe và máy ảnh cho Ban liên lạc quân sự thành phố Huế, chỉ giữ lại một chiếc radio làm kỷ niệm đến tận ngày nay.
Vào ngày 30/4/1975, tôi đi cùng xe tăng của Tiểu đoàn phó kỹ thuật Nguyễn Thanh Bình, thuộc Lữ đoàn 203, tiến đánh theo đường 15, vòng qua xa lộ Biên Hòa - Sài Gòn và thẳng tiến vào Dinh Độc Lập. Khoảnh khắc lịch sử lúc gần 11 giờ 30 phút đã được tôi ghi lại qua những bức ảnh quý giá, minh chứng cho chiến thắng hào hùng của quân và dân ta. Các nhân chứng như xe tăng 390, xe tăng 384, Đại đội trưởng Bùi Quang Thận, nữ nhà báo Pháp Phrăngxoa Đơ Muyn-đơ, và nữ biệt động Nguyễn Trung Kiên (cô Nhíp) đều xuất hiện trong các bức ảnh này, được đăng tải rộng rãi trên Báo Nhân Dân.
Gắn bó với Báo Nhân Dân và những dấu ấn sâu sắc
Sau chiến tranh, tôi chuyển về công tác tại Báo Nhân Dân từ năm 1976, nhờ sự giới thiệu của nhà báo Hồng Khanh. Tại đây, tôi được kết nạp Đảng và làm việc tại Ban An ninh Quốc phòng mới thành lập, dưới sự dẫn dắt của Trưởng ban Trần Kiên. Nhận được chiếc máy ảnh từ ban biên tập, tôi tiếp tục theo đuổi đam mê chụp ảnh, với lời dặn dò hài hước nhưng đầy ý nghĩa từ các đồng nghiệp kỳ cựu.
Từ năm 1984 đến 1986, tôi được cử đi học tại Trường Đảng Cao cấp Nguyễn Ái Quốc, nay là Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, và sau đó vượt qua kỳ thi khó khăn để trở thành nghiên cứu sinh ở Liên Xô. Những trải nghiệm này giúp tôi viết sâu sắc hơn về các chủ đề quân sự và an ninh quốc phòng trên Báo Nhân Dân.
Đưa tin về các sự kiện trọng đại
Tôi thường xuyên có mặt tại các vùng biên giới như Lạng Sơn, Cao Bằng, Hà Giang trong giai đoạn 1977-1979, thậm chí bỏ lỡ việc vợ sinh con vì nhiệm vụ đưa tin. Đầu năm 1984, tôi theo đoàn quân tình nguyện Việt Nam đến biên giới Thái Lan - Campuchia. Đặc biệt, khi sự kiện Gạc Ma xảy ra năm 1988, tôi là một trong những người đầu tiên đưa tin về cuộc chiến đấu anh dũng của cán bộ, chiến sĩ bảo vệ biển đảo, với nguồn tin trực tiếp từ sở chỉ huy tiền phương tại Nha Trang và Bộ Tư lệnh Hải quân.
Nhìn lại, 20 năm gắn bó với Báo Nhân Dân đã trở thành bệ phóng quan trọng, hun đúc tình yêu nghề báo và rèn luyện bản lĩnh ngòi bút. Trên hết, tôi luôn trân trọng tình đồng nghiệp ấm áp và những kỷ niệm khó phai trong suốt hành trình làm báo đầy ý nghĩa.
