Ngày 29 tháng 5, tại cuộc hội đàm giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Singapore Tharman Shanmugaratnam, hai nhà lãnh đạo đã chia sẻ nhiều ý kiến về phương hướng hợp tác trong thời gian tới. Hai bên nhất trí tiếp tục tạo đột phá mới, đưa hợp tác kinh tế đi vào chiều sâu, chất lượng, hiệu quả, thúc đẩy dòng vốn đầu tư hai chiều chất lượng cao, tập trung vào các lĩnh vực chiến lược có giá trị gia tăng lớn, tăng cường kết nối doanh nghiệp hai nước.
Tổng thống Tharman Shanmugaratnam đã nhất trí với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc thúc đẩy khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành trụ cột cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện. Trong đó, việc đẩy mạnh triển khai mô hình kết nối Nhà nước – Nhà doanh nghiệp – Nhà nghiên cứu, gắn kết nghiên cứu với ứng dụng được đặc biệt chú trọng.
Cơ hội chuyển đổi mô hình tăng trưởng
Nhìn lại chặng đường phát triển vừa qua, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam chủ yếu dựa vào gia công, lắp ráp, khai thác tài nguyên và lợi thế lao động chi phí thấp. Mô hình này đã đóng góp quan trọng vào sự phát triển của đất nước. Tuy nhiên, để hiện thực hóa khát vọng trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam cần chuyển sang một mô hình tăng trưởng mới, lấy tri thức, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao làm động lực chủ đạo.
Theo ông Võ Quang Huệ, nguyên Tổng giám đốc Bosch Việt Nam, hiện là Chủ tịch Danh dự Hội Ô tô và Thiết bị Động lực TP.HCM, Việt Nam đang đứng trước một cơ hội rất đặc biệt. Lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã xác định khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá chiến lược quốc gia. Đồng thời, Việt Nam sở hữu nhiều lợi thế quan trọng: nguồn nhân lực trẻ, khả năng thích ứng nhanh, thị trường đang phát triển mạnh và môi trường ngày càng thuận lợi cho đầu tư công nghệ cao. Chưa bao giờ điều kiện để triển khai các dự án đổi mới sáng tạo và công nghệ tại Việt Nam lại thuận lợi như hiện nay.
Kinh nghiệm từ Bosch Việt Nam
Ông Võ Quang Huệ chia sẻ kinh nghiệm thực tế từ thời còn lãnh đạo Bosch Việt Nam. Bosch đã đầu tư gần 500 triệu USD vào nhà máy công nghệ cao sản xuất linh kiện ô tô xuất khẩu, đồng thời tiên phong xây dựng hai trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) tại TP.HCM và Hà Nội từ hơn 15 năm trước. Cho đến nay, đây là trung tâm R&D lớn nhất Đông Nam Á của tập đoàn Bosch, với hơn 4.000 kỹ sư và chuyên gia Việt Nam đang phát triển các giải pháp và bằng sáng chế trong lĩnh vực ô tô, bán dẫn và công nghệ số cho thị trường toàn cầu. Điều đó cho thấy người Việt Nam, nhất là các bạn trẻ, hoàn toàn có đủ năng lực để tham gia nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa các công nghệ tiên tiến ở tầm quốc tế.
Ba hướng chiến lược hợp tác Việt Nam – Singapore
Từ thực tiễn đó, ông Võ Quang Huệ tin rằng Việt Nam và Singapore có thể cùng nhau mở ra một giai đoạn hợp tác mới với ba hướng chiến lược quan trọng:
- Thứ nhất: Hợp tác phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua đào tạo, nghiên cứu chung và kết nối giữa đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp của hai nước. Hiện đã có nhiều chương trình hợp tác tích cực giữa các trường đại học Việt Nam và Singapore, như giữa VinUniversity với National University of Singapore và Nanyang Technological University, tạo nền tảng tốt cho phát triển nguồn nhân lực công nghệ trong tương lai.
- Thứ hai: Thúc đẩy đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu, công nghệ xanh, hạ tầng số và sản xuất thông minh. Các mô hình hợp tác thành công như Khu công nghiệp VSIP được kỳ vọng sẽ tiếp tục là cầu nối cho làn sóng đầu tư công nghệ cao mới giữa hai nước.
- Thứ ba: Xây dựng các chương trình hợp tác thực chất để hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam nâng cao năng lực quản trị, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, từ đó tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Các lĩnh vực hợp tác cụ thể
Bên cạnh đó, hai nước có nhiều cơ hội hợp tác cụ thể trong các lĩnh vực như fintech (công nghệ tài chính), nông nghiệp công nghệ cao, AI cho sản xuất và logistics (dịch vụ hậu cần), công nghệ y tế và hệ thống y tế thông minh, kinh tế biển – từ cảng biển số, logistics xanh đến năng lượng gió ngoài khơi.
Trong khi Singapore có thế mạnh về công nghệ, quản trị và kết nối tài chính toàn cầu, Việt Nam có nguồn nhân lực trẻ, quy mô thị trường và khả năng triển khai nhanh ở quy mô lớn. Quan trọng hơn, hai nước không chỉ hợp tác đầu tư hay chuyển giao công nghệ, mà cần cùng nhau xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững, nơi doanh nghiệp, đại học, viện nghiên cứu, nhà khởi nghiệp, quỹ đầu tư và thế hệ kỹ sư trẻ của hai nước có thể cùng phát triển, cùng tạo ra công nghệ mới và cùng vươn ra thị trường toàn cầu.
Nếu Việt Nam đã có thể trở thành một trong các trung tâm sản xuất của thế giới trong 20 năm qua, thì trong 20 năm tới, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo, phát triển công nghệ của khu vực. Và Singapore có thể là đối tác chiến lược quan trọng nhất trong hành trình đó.
Tác giả: Ông Võ Quang Huệ từng là Tổng giám đốc Bosch Việt Nam, sau đó gia nhập Vingroup và đảm nhiệm chức danh Phó Tổng Giám đốc tập đoàn, giám sát dự án sản xuất ô tô VinFast. Hiện tại, ông Huệ là Chủ tịch Danh dự Hội Ô tô và Thiết bị Động lực TP.HCM; thành viên Hội đồng trường Đại học Việt Đức; Đại sứ Kết nối Toàn cầu tại VinUniversity. Ngoài ra, ông còn là Chủ tịch FoundryAI Việt Nam.
