Kỷ nguyên tăng trưởng nóng của ngành công nghiệp truyện tranh Trung Quốc sản xuất từ AI (AI Manhua) đã chính thức khép lại. Chu kỳ phát triển từng rút ngắn từ tháng xuống tuần, nhưng chỉ trong vài tháng đầu năm 2024, toàn ngành đã chứng kiến một cú quay xe ngoạn mục, đánh dấu sự chấm dứt của giai đoạn bùng nổ để bước vào thời kỳ thanh lọc đầy đau đớn.
Những nhà đầu tư từng tin rằng chỉ cần chạm tay vào phim chuyển thể AI Manhua là sẽ thu lợi nhuận khổng lồ, nay phải đối mặt với thực tế phũ phàng khi dòng vốn rút lui và các tiêu chuẩn kiểm duyệt trở nên khắt khe hơn bao giờ hết.
Sự thay đổi bắt đầu từ ngày 1/4
Khi quy định mới từ Cục Phát thanh và Truyền hình Quốc gia Trung Quốc có hiệu lực, lần đầu tiên các bộ phim ngắn sử dụng nội dung do AI tạo ra (AIGC) được đưa vào hệ thống thẩm định phân tầng nghiêm ngặt. Điều này đã dập tắt hoàn toàn tâm lý hưng phấn thái quá của giới đầu tư, buộc họ phải nhìn nhận lại tính pháp lý và đạo đức trong sản xuất nội dung quy mô lớn.
Cơn bão chưa dừng lại khi các nền tảng lớn liên tục điều chỉnh hệ số chia sẻ doanh thu theo hướng bất lợi cho nhà sản xuất. Từ mức hỗ trợ mạnh mẽ ban đầu, hệ số chia sẻ cho dòng phim mô phỏng người thật và hoạt hình 3D đã giảm mạnh từ 60% xuống chỉ còn 40%.
Chính sách thắt chặt và lợi nhuận sụt giảm
Việc chính sách thắt chặt và lợi nhuận sụt giảm đã khiến AI Manhua lao dốc từ giấc mơ làm giàu nhanh sang trạng thái đóng băng. Các nhà sản xuất buộc phải đối mặt với thực tế rằng quyền lực vẫn tập trung tuyệt đối trong tay các nền tảng nắm giữ huyết mạch về lưu lượng.
Nghịch lý năng suất và cú phanh gấp
Sự bùng nổ của AI Manhua gắn liền với bản chất công nghệ giúp nén chặt chu kỳ sản xuất và giảm chi phí sai lầm. Từ nửa sau năm 2025, một lượng lớn nhà sản xuất đã đổ xô vào đường đua, tạo ra những công xưởng sản xuất xuyên đêm theo phong cách công nghiệp hóa triệt để. Tuy nhiên, sự bùng nổ năng suất đã vượt tầm kiểm soát: trong quý I/2026, mỗi ngày có trung bình hơn 1.100 bộ phim mới ra mắt, gây ra lạm phát nội dung chưa từng có khiến người dùng bị quá tải và bắt đầu bài trừ những nội dung hời hợt.
Khi một lượng khổng lồ các kịch bản xào nấu tràn ngập thị trường, áp lực dội ngược lại các nền tảng vì doanh thu tổng thể sụt giảm. Việc gỡ bỏ hàng loạt tác phẩm xuất phát từ áp lực thẩm định và rủi ro xã hội quá lớn khi đội ngũ kiểm duyệt không thể theo kịp tốc độ sản xuất của máy móc.
Khi dòng lũ nội dung AI tràn về quá nhanh nhưng không mang lại lợi nhuận tương xứng, cú phanh gấp từ phía nền tảng là điều tất yếu để bảo vệ hệ sinh thái chung. Thị trường lúc này không còn là nơi dành cho những kẻ thích lướt sóng, mà đã trở thành đấu trường của những đơn vị có khả năng tự chủ về nội dung và chiều sâu nghệ thuật thực sự.
Bài toán kinh tế nghiệt ngã
Mặc dù AI được quảng cáo là giúp cắt giảm chi phí, thực tế vận hành một dự án chuyên nghiệp không hề đơn giản. Chi phí sản xuất bao gồm nhân lực và điện toán, trong đó các vị trí đạo diễn, biên kịch và mỹ thuật vẫn chiếm tỷ trọng cao và không thể thay thế hoàn toàn. Một bộ phim chất lượng trung bình vẫn tiêu tốn khoảng 150.000 nhân dân tệ (khoảng 582 triệu VND), và khi ngành chuyển dịch sang hướng tinh hoa hóa, mức đầu tư này còn tăng cao hơn để đạt độ tinh xảo cần thiết.
Bi kịch thực sự nằm ở tỷ lệ thành công cực thấp khi thị trường đã bão hòa. Thống kê cho thấy hơn 99% phim AI ra mắt có lượt xem dưới 30 triệu, và chỉ 0,11% số phim có khả năng vượt mốc 100 triệu lượt xem, trong khi chi phí quảng cáo vẫn chiếm tới 50-70% tổng doanh thu.
Viễn cảnh bình dân hóa công nghệ mà AI vẽ ra thực tế lại làm tăng rào cản chuyên môn, đòi hỏi người sản xuất phải có tư duy ngôn ngữ điện ảnh cao hơn để tạo ra sự khác biệt. Sự can thiệp sâu hơn của các ông lớn sở hữu kho bản quyền khổng lồ đã thay đổi luật chơi khi họ chuyển từ mô hình bán đứt bản quyền sang hợp tác sáng tạo có chọn lọc.
Cuộc đổ vỡ bong bóng này không phải là dấu chấm hết, mà là giai đoạn phát triển bắt buộc để loại bỏ nội dung rác. Những đơn vị vượt qua giai đoạn này sẽ định hình lại tương lai bằng sự kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo và bản sắc con người, chứng minh rằng công nghệ dù tiên tiến đến đâu cũng chỉ phục vụ cho những tâm hồn biết kể chuyện.
