Theo Financial Times, nhóm nghiên cứu từng đoạt giải Nobel đứng sau hệ thống AlphaFold của Google DeepMind đã chính thức ngừng hoạt động. Google đã điều chuyển hầu hết các thành viên chủ chốt và các tác giả ban đầu của các bài báo liên quan, trong khi một số người khác đã rời khỏi công ty. Động thái này phản ánh chiến lược AI thay đổi của Google, ưu tiên phát triển Gemini để hỗ trợ nghiên cứu khoa học trên nhiều lĩnh vực.
AlphaFold: Đột phá trong dự đoán cấu trúc protein
AlphaFold là hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng dự đoán chính xác cấu trúc ba chiều của protein từ chuỗi axit amin chỉ trong vài phút, thay vì mất nhiều năm như trước đây. Hệ thống này hiện được ứng dụng để thúc đẩy quá trình khám phá thuốc, phát triển vắc-xin và hiểu rõ hơn về những thay đổi cấu trúc trong protein liên quan đến các bệnh thoái hóa thần kinh như Alzheimer và Parkinson.
DeepMind bắt đầu phát triển AlphaFold vào năm 2018. Đến năm 2020, hệ thống được công nhận là giải pháp cho 'vấn đề gấp nếp protein' tồn tại suốt 50 năm qua, giúp giải đáp câu hỏi về cách các axit amin tự gấp lại thành các hình dạng 3D phức tạp, quyết định vai trò sinh học của protein. Trong suốt 50 năm, các nhà khoa học chỉ xác định được cấu trúc của khoảng 170.000 protein bằng các kỹ thuật như tia X và cộng hưởng từ hạt nhân. Nhóm AlphaFold đã tích hợp thông tin từ các nghiên cứu trước đó vào AI để huấn luyện AlphaFold.
Thành quả và sự công nhận toàn cầu
Năm 2021, tạp chí Nature công bố các bài báo về phương pháp luận của AlphaFold và dự đoán cấu trúc toàn bộ hệ protein người. DeepMind sau đó ra mắt cơ sở dữ liệu cấu trúc protein AlphaFold, cung cấp miễn phí cho các nhà nghiên cứu hơn 200 triệu dự đoán cấu trúc protein. Năm 2024, CEO DeepMind Demis Hassabis cùng John Jumper - người từng là nhà khoa học nghiên cứu giai đoạn đầu và sau là Phó chủ tịch kiêm kỹ sư cao cấp - được trao giải Nobel Hóa học cho công trình nghiên cứu về AlphaFold.
Tái cơ cấu nhân sự và định hướng Gemini
Vào tháng 6 vừa qua, Jumper thông báo rời DeepMind để gia nhập Anthropic, cùng một số đồng nghiệp khác. DeepMind xác nhận đã điều chuyển các nhân viên nội bộ sang các dự án tập trung vào Gemini, trong khi một số nhân viên cũ khác được chuyển đến Isomorphic Labs - công ty con chuyên nghiên cứu thuốc. Theo tờ Times, động thái này phản ánh quyết định của Google trong việc đầu tư nhiều hơn vào phát triển Gemini, mô hình AI đa năng thế hệ mới.
Việc giải tán nhóm AlphaFold đánh dấu sự thay đổi chiến lược lớn tại Google DeepMind. Mặc dù AlphaFold vẫn tiếp tục được duy trì dưới dạng cơ sở dữ liệu mở, nhưng nguồn lực nghiên cứu chính sẽ chuyển sang Gemini, nhằm tạo ra nền tảng AI tích hợp có khả năng hỗ trợ nhiều lĩnh vực khoa học hơn. Điều này cho thấy Google đang đặt cược vào các mô hình đa phương thức để cạnh tranh trong cuộc đua AI toàn cầu.
