Google đã âm thầm cắt giảm 35% vị trí quản lý tầm trung trong vòng một năm qua, theo tiết lộ của Phó Chủ tịch phân tích nhân sự tại buổi họp toàn công ty hồi tháng 8. Động thái này không phải sa thải hàng loạt hay khủng hoảng tài chính, mà là một phần của xu hướng "đại phẳng hóa" (The Great Flattening) đang lan rộng trong giới công nghệ, nơi AI agents ngày càng đảm nhận các nhiệm vụ điều phối quy trình, phân công nhiệm vụ và tổng hợp báo cáo.
Google không đơn độc trong cuộc cách mạng này. Theo khảo sát của Korn Ferry trên 15.000 chuyên gia toàn cầu, 41% nhân viên cho biết công ty họ đã cắt giảm tầng quản lý trong năm ngoái. Gartner dự báo đến năm 2026, 20% tổ chức sẽ sử dụng AI để xóa hơn một nửa vị trí quản lý cấp trung. Tại Moderna, bộ phận nhân sự và công nghệ được sáp nhập dưới một lãnh đạo duy nhất; Amazon cũng loại bỏ nhiều tầng quản lý để tinh gọn cho kỷ nguyên AI.
AI có thể thay thế quản lý tầm trung?
Logic của làn sóng này nghe có vẻ hợp lý: nếu AI có thể theo dõi KPI, lên lịch họp, phân công việc và tổng hợp hiệu suất, thì con người ở giữa đang làm gì? Tuy nhiên, khảo sát của Korn Ferry chỉ ra rằng 37% nhân viên cảm thấy mất định hướng sau khi mất tầng quản lý trung gian, thay vì cảm giác được trao quyền hay tự do. Điều này cho thấy middle manager không chỉ đơn thuần là người chuyển thông tin, mà còn tạo ra ngữ cảnh và kết nối con người.
AI không thể giải thích lý do chiến lược cho nhân viên mới, không phát hiện xung đột nội bộ, và không nhận ra ai đang mất động lực trước khi quá muộn. McKinsey từng chỉ ra rằng các công ty có đội ngũ quản lý hiệu quả tạo ra lợi nhuận cổ đông cao hơn, không phải vì quản lý là chi phí, mà vì họ là tác nhân của văn hóa và thực thi.
Vai trò mới của người quản lý thời AI
Vấn đề không phải là có hay không có middle manager, mà là họ đang làm gì. Nếu công việc chính chỉ là nhận báo cáo và trình lên cấp trên, AI làm tốt hơn, nhanh hơn, rẻ hơn. Nhưng nếu họ nắm bắt tình hình thực tế, hiểu ai đang kiệt sức, ai bị kìm hãm bởi quy trình sai, ai có tiềm năng chưa được khai thác – đó là năng lực mà AI chưa thể sở hữu.
Gartner nhận định rằng manager tầm trung phải chuyển dịch từ giám sát sang tạo ra giá trị, trở thành những "kiến trúc sư thông tin" biết diễn giải dữ liệu từ AI trong ngữ cảnh con người, và cung cấp sự phán đoán, đồng cảm, và quyết định trong tình huống dữ liệu chưa đủ.
Với lãnh đạo cấp cao, việc xóa tầng quản lý giữa có thể tăng tốc quyết định ngắn hạn, nhưng nếu không xây dựng lại năng lực con người, tổ chức sẽ nhanh hơn nhưng mất đi độ bền. Revelio Labs ghi nhận số tin tuyển dụng quản lý cấp trung giảm 40% từ năm 2022, đồng thời tin tuyển dụng entry-level cũng giảm 30%, xóa đi con đường học việc truyền thống cho thế hệ lãnh đạo tương lai.
Đối với những người đang ở vị trí quản lý cấp trung, đây là thời điểm để tự hỏi: giá trị tôi đang tạo ra có thể bị AI thay thế, hay chỉ con người mới tạo ra được? Câu trả lời sẽ quyết định vị trí của bạn trong tổ chức không chỉ một năm, mà là năm năm tới. Google xóa 35% vị trí quản lý tầm trung không phải là kết thúc của nghề quản lý, mà là lời cảnh báo cho những ai vẫn quản lý theo cách của thập kỷ trước.
