Liên minh Nhật Bản tạo nên bước đột phá trong cuộc đua chip AI toàn cầu
Trong một động thái làm chấn động ngành công nghiệp bán dẫn, hai gã khổng lồ công nghệ Nhật Bản - Fujitsu và Rapidus - đã chính thức công bố hợp tác phát triển chip NPU (neural processing unit) 1.4nm dành riêng cho trí tuệ nhân tạo. Đây được xem là dự án chip AI tiên tiến đầu tiên trên thế giới ở quy trình này, với sự vắng mặt đáng chú ý của TSMC - nhà sản xuất chip hàng đầu Đài Loan.
Chi tiết về dự án chip đột phá
Theo báo cáo từ Nikkei Asia, chip NPU 1.4nm này sẽ được thiết kế như một engine AI chuyên dụng và sẽ hoạt động song song với vi xử lý Fujitsu-Monaka-X. Toàn bộ cụm chip sau đó sẽ được triển khai trong siêu máy tính thế hệ mới Fugaku NEXT - hậu duệ của siêu máy tính Fugaku từng đứng đầu thế giới.
Nền tảng Monaka từ Fujitsu được biết đến là sản phẩm chip tiên tiến với cấu hình ấn tượng:
- Thiết kế chiplet 3D với cấu hình lên đến 144 nhân mỗi socket
- Hỗ trợ công nghệ PCIe 6.0 và CXL 3.0 tiên tiến
- Khi kết hợp với NPU 1.4nm, hệ thống được kỳ vọng mang lại sức mạnh tính toán vượt trội cho các ứng dụng AI
Lộ trình sản xuất và mục tiêu cạnh tranh
Rapidus - công ty bán dẫn Nhật Bản đang theo đuổi mục tiêu sản xuất đại trà chip tiên tiến - sẽ đảm nhận toàn bộ công đoạn sản xuất chip NPU này. Công ty đã vạch ra lộ trình rõ ràng:
- Tiến trình 2nm dự kiến đi vào sản xuất đại trà năm 2028
- Tiến trình 1.4nm dự kiến bắt đầu sản xuất thử nghiệm sớm nhất vào năm 2029
Để đạt được những mục tiêu đầy tham vọng này, Rapidus đã thiết lập quan hệ đối tác chiến lược với nhiều tên tuổi lớn trong ngành:
- Hợp tác kỹ thuật với IBM
- Liên kết với Canon trong lĩnh vực thiết bị sản xuất
- Hợp tác với nhiều nhà cung cấp thiết bị Nhật Bản khác
Mục tiêu công khai của Rapidus là cạnh tranh trực tiếp với TSMC trong cuộc đua tiến trình chip tiên tiến toàn cầu. Tuy nhiên, hiệu quả thực sự của dự án này chỉ có thể được kiểm chứng khi nhà máy chính thức đi vào vận hành và chứng minh được tỷ lệ thành phẩm ở quy mô thương mại.
Bối cảnh chiến lược và hỗ trợ từ chính phủ
Dự án này diễn ra trong bối cảnh nhu cầu đa dạng hóa chuỗi sản xuất chip trở nên cấp thiết trên toàn cầu. Nhật Bản đang nổi lên như một trung tâm bán dẫn mới, song hành cùng Mỹ - cả hai đều nhận được sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ ngân sách nhà nước.
Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) đã công bố kế hoạch hỗ trợ một phần chi phí phát triển dự án. Động thái này được xem là phản ứng trước xu hướng toàn cầu trong việc xây dựng năng lực AI, đồng thời giải quyết những lo ngại ngày càng gia tăng về an ninh kinh tế và chuỗi cung ứng.
Điều đáng chú ý là trong khi TSMC đã thể hiện ý định mở rộng hoạt động tại Nhật Bản - phản ánh sức hút ngày càng tăng của nước này với ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu - thì Rapidus và các công ty chip Nhật Bản khác đang xây dựng toàn bộ hạ tầng từ đầu.
Cuộc đua công nghệ này sẽ chỉ thực sự phân định thắng thua khi các nhà máy chính thức vận hành và chứng minh được năng lực sản xuất ở quy mô thương mại. Tuy nhiên, với sự hợp tác chiến lược giữa Fujitsu và Rapidus, Nhật Bản đã gửi đi thông điệp rõ ràng về tham vọng trở thành một cường quốc bán dẫn độc lập trong kỷ nguyên AI.
