Elon Musk vừa lập kỷ lục với khối tài sản hơn 1.000 tỷ USD. Cột mốc này cũng khiến nhiều người tò mò về người đầu tiên trong lịch sử bước vào câu lạc bộ tỷ phú.
Elon Musk chạm mốc nghìn tỷ USD
Ngày 12/6, sau đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) được đánh giá là kỷ lục của SpaceX, công ty tên lửa và trí tuệ nhân tạo do ông sáng lập được thị trường định giá hơn 2.000 tỷ USD ngay trong phiên giao dịch đầu tiên. Theo đó, tài sản ròng của Musk tăng lên khoảng 1.200 tỷ USD, đưa ông trở thành người đầu tiên trên thế giới sở hữu khối tài sản vượt mốc 1.000 tỷ USD.
Theo The New York Times, cột mốc này không chỉ là câu chuyện về một cá nhân giàu có nhất hành tinh, mà còn phản ánh sự hưng phấn chưa từng có của giới đầu tư đối với lĩnh vực công nghệ và AI.
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn, thị trường lao động tại nhiều quốc gia gặp khó khăn, đặc biệt với lao động trẻ, sự xuất hiện của một “nghìn tỷ phú” khiến dư luận vừa ngạc nhiên vừa tranh luận. Nhưng đây không phải lần đầu tiên thế giới chứng kiến một cột mốc tài sản tưởng chừng không thể đạt tới.
Hơn 100 năm trước, thế giới từng sửng sốt khi xuất hiện tỷ phú đầu tiên
Ngày nay, việc nhắc đến các tỷ phú USD đã trở nên quen thuộc. Theo dữ liệu được đề cập trong bài viết, thế giới hiện có ít nhất 3.300 tỷ phú, riêng Mỹ có hơn 900 người. Tuy nhiên, cách đây hơn một thế kỷ, việc một cá nhân sở hữu 1 tỷ USD gần như nằm ngoài sức tưởng tượng của công chúng.
Theo Christopher McKnight Nichols, giáo sư lịch sử tại Đại học Bang Ohio, người đầu tiên được công nhận trở thành tỷ phú USD là John D. Rockefeller, ông trùm dầu mỏ và nhà sáng lập đế chế Standard Oil.
Cột mốc lịch sử này được ghi nhận vào ngày 29/9/1916, khi giá trị tài sản của Rockefeller vượt ngưỡng 1 tỷ USD nhờ đà tăng mạnh của cổ phiếu Standard Oil. Theo bài viết trên The New York Times thời điểm đó, giá mỗi cổ phiếu Standard Oil đã vượt mốc 2.000 USD, kéo tài sản của Rockefeller lên mức chưa từng có trong lịch sử.
Nếu quy đổi theo sức mua hiện nay, 1 tỷ USD của Rockefeller năm 1916 tương đương hơn 30 tỷ USD.
Dù khoảng cách rất xa so với khối tài sản hơn 1.000 tỷ USD của Musk ngày nay, cảm giác mà công chúng trải qua lại có nhiều điểm tương đồng. Khi ấy, nhiều người cũng khó hình dung nổi một tỷ USD lớn đến mức nào, giống như việc phần lớn mọi người hiện nay khó có thể hình dung quy mô của một nghìn tỷ USD.
“Không thể tưởng tượng nổi từng ấy con số 0”, giáo sư Nichols nhận xét khi so sánh cảm nhận của công chúng đối với tỷ phú năm 1916 và nghìn tỷ phú ở thời điểm hiện tại.
Sự giàu có luôn đi kèm tranh luận
Việc Rockefeller trở thành tỷ phú đầu tiên từng tạo ra làn sóng tranh luận mạnh mẽ trong xã hội Mỹ đầu thế kỷ 20. Theo giáo sư Nichols, công chúng thời đó vừa ngưỡng mộ thành công của Rockefeller, vừa lo ngại trước sự tập trung tài sản quá lớn vào tay một cá nhân. Những cuộc bàn luận về người giàu, khoảng cách tài sản và quyền lực kinh tế xuất hiện rộng khắp, tương tự các cuộc tranh luận đang diễn ra ngày nay.
Ngay sau khi Musk chạm mốc 1.000 tỷ USD, các ý kiến trái chiều cũng xuất hiện. Thị trưởng New York Zohran Mamdani viết trên mạng xã hội X rằng đây là “lý do thứ 1.000.000.000.000 để đánh thuế người giàu”. Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren cho rằng một hộ gia đình Mỹ trung bình sẽ phải làm việc hơn 11 triệu năm mới tích lũy được khối tài sản tương đương Musk.
Theo The New York Times, những phản ứng này cho thấy sự giàu có ở quy mô chưa từng có luôn là chủ đề thu hút sự quan tâm đặc biệt của xã hội. Không chỉ bởi những con số khổng lồ, mà còn vì nó phản ánh cách nền kinh tế đang vận hành và phân bổ giá trị.
Điều đáng chú ý là Rockefeller trở thành tỷ phú trong thời kỳ dầu mỏ và công nghiệp thống trị nền kinh tế Mỹ. Hơn 100 năm sau, Musk trở thành nghìn tỷ phú trong thời đại công nghệ, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.
Sau triệu phú, tỷ phú và giờ là nghìn tỷ phú
Trước Rockefeller, nước Mỹ từng chứng kiến triệu phú đầu tiên là John Jacob Astor, ông trùm bất động sản tại New York. Theo giáo sư Nichols, nhiều khả năng Astor đạt cột mốc triệu USD vào khoảng những năm 1820. Khi qua đời năm 1848, ông sở hữu khối tài sản trị giá hàng chục triệu USD.
Tuy nhiên, thời điểm đó việc một cá nhân nắm giữ tài sản lớn chưa phải chủ đề gây tranh cãi mạnh mẽ, nên tên tuổi Astor không tạo ra sức hút công chúng tương tự Rockefeller hay Musk. Lịch sử cho thấy Astor không phải triệu phú cuối cùng. Rockefeller cũng không phải tỷ phú cuối cùng.
Và theo nhận định của giáo sư Nichols, Elon Musk nhiều khả năng cũng sẽ không phải nghìn tỷ phú duy nhất trong tương lai. Ông cho rằng làn sóng IPO liên quan đến AI có thể tạo ra thêm những cá nhân sở hữu khối tài sản ở quy mô tương tự trong thời gian không quá xa.
Nếu điều đó xảy ra, câu chuyện sẽ không chỉ xoay quanh việc ai giàu nhất thế giới. Nó còn phản ánh tốc độ tạo ra tài sản đang ngày càng nhanh hơn trong nền kinh tế số, nơi dữ liệu, công nghệ và AI trở thành những động lực tăng trưởng mới.
