Ebola là một bệnh truyền nhiễm cực kỳ dễ lây lan và thường dẫn đến tử vong. Bệnh này do nhiều chủng virus khác nhau gây ra, phần lớn có nguồn gốc từ loài dơi ăn quả. Kể từ khi được phát hiện lần đầu vào năm 1976, đã có hơn 40 đợt bùng phát Ebola được ghi nhận trên toàn thế giới. Đợt bùng phát hiện tại là lần thứ 17 tại Cộng hòa Dân chủ Congo.
Đặc điểm lây truyền và triệu chứng
Các đợt dịch thường bắt nguồn từ hiện tượng “lây truyền từ động vật sang người”. Sau đó, bệnh lây từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với các dịch cơ thể như máu, chất nôn, mồ hôi, nước tiểu, phân và nước bọt. Triệu chứng ban đầu bao gồm sốt, mệt mỏi, đau cơ và đau đầu. Sau đó, người bệnh có thể xuất hiện nôn ói, tiêu chảy, phát ban và chảy máu trong lẫn ngoài cơ thể. Tỷ lệ tử vong trung bình khoảng 50%, theo thông tin từ tờ The Guardian (Anh).
Nguy cơ từ đợt bùng phát hiện tại
Có 4 chủng Ebola gây bệnh ở người: Zaire, Sudan, Bundibugyo và Tai Forest. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), đợt dịch lần này liên quan đến chủng Bundibugyo. Trước đây, mới chỉ có 2 đợt bùng phát do chủng này gây ra, vào năm 2007 và 2012. Vì chủng lần này rất hiếm gặp, hiện chưa có vắc xin phòng ngừa nên đợt bùng phát này gây lo ngại đặc biệt.
Tiến sĩ Simon Williams, chuyên gia bệnh truyền nhiễm tại Đại học Swansea (Anh), cho biết: “Đợt bùng phát lần này đáng lo hơn các đợt trước vì vắc xin Ebola hiện có - Ervebo - không phù hợp với chủng virus Bundibugyo. Hiện cũng chưa có thuốc điều trị hay vắc xin đặc hiệu cho chủng này.” Ông nhấn mạnh rằng Ebola là bệnh rất nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao, cao hơn nhiều so với Covid-19. Dù khả năng lây lan chậm hơn Covid-19 hay sởi, nhưng mức độ nghiêm trọng của bệnh lại lớn hơn và có thể gây tử vong cho bất kỳ ai, không chỉ người cao tuổi hay người suy giảm miễn dịch.
Tình hình lây lan và phát hiện chậm
Dịch bắt đầu từ tháng trước, với ca nghi nhiễm sớm nhất được ghi nhận là một người đàn ông 59 tuổi, xuất hiện triệu chứng ngày 24.4 và tử vong sau đó 3 ngày. Cơ quan y tế chỉ biết về đợt dịch qua mạng xã hội vào ngày 5.5. Khi đó, đã có hàng chục người tử vong, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi (CDC Africa).
Theo Tổng giám đốc CDC Africa, tiến sĩ Jean Kaseya, việc phát hiện chậm đã tạo điều kiện để dịch lây lan. Tiến sĩ Anne Cori, Đại học Imperial (Anh), nhận định: “Bất kỳ sự chậm trễ nào trong phản ứng với Ebola đều có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.” Số ca nghi nhiễm và tử vong lớn cho thấy dịch có thể đã âm thầm lan rộng trong nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng trước khi được công bố chính thức. Điều này khiến các biện pháp kiểm soát như truy vết tiếp xúc trở nên khó khăn hơn.
Biện pháp phòng ngừa
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, để phòng ngừa Ebola, cần tránh tiếp xúc với dịch cơ thể của người bệnh, bao gồm: máu, nước tiểu, phân, nước bọt, mồ hôi, chất nôn và các dịch cơ thể khác.
Ngoài ra, cần tránh tiếp xúc với:
- Đồ dùng cá nhân, kim tiêm, thiết bị y tế, chăn ga quần áo có thể dính dịch cơ thể người bệnh.
- Thi thể người nghi ngờ hoặc xác nhận mắc Ebola trong các nghi thức tang lễ.
- Dơi, linh dương rừng, động vật linh trưởng và máu, dịch, thịt sống từ các động vật này hoặc động vật không rõ nguồn gốc.
