Aaron Levie, đồng sáng lập kiêm CEO của Tập đoàn điện toán đám mây Box (Mỹ), vừa đưa ra cảnh báo về một hiện tượng mà ông gọi là “ảo tưởng AI” (AI psychosis). Theo ông, nhiều CEO công nghệ đang đánh giá quá cao khả năng của trí tuệ nhân tạo vì chỉ nhìn thấy kết quả ấn tượng mà bỏ qua quy trình triển khai phức tạp phía sau.
Khi CEO chỉ thấy “con đường màu hồng” của AI
Trên mạng xã hội X, Aaron Levie đã thẳng thắn chỉ ra rằng các CEO dễ rơi vào trạng thái ảo tưởng AI vì họ ở quá xa công đoạn triển khai cuối cùng, nơi tạo ra phần lớn giá trị thực tế. Ông viết: “Các CEO đặc biệt dễ rơi vào trạng thái ảo tưởng AI bởi họ đủ xa khỏi công đoạn cuối cùng của quá trình triển khai, nơi vẫn còn rất nhiều việc phải làm để tạo ra phần lớn giá trị từ AI”.
Khi trải nghiệm các công cụ AI, nhiều lãnh đạo chỉ thấy kết quả lý tưởng mà không tính đến 10 hay 20 bước tiếp theo cần thực hiện để các tác nhân AI có thể tạo ra kết quả bền vững.
Khoảng cách giữa bản trình diễn và triển khai thực tế
Theo Levie, điểm khác biệt lớn nhất giữa trải nghiệm AI và ứng dụng AI trong môi trường sản xuất nằm ở khối lượng công việc hậu trường. Một sản phẩm AI có thể đưa ra kết quả ấn tượng trong vài phút trình diễn, nhưng để đưa vào hoạt động chính thức, doanh nghiệp phải trải qua nhiều bước kiểm chứng và tối ưu hóa như rà soát mã nguồn, sửa lỗi, huấn luyện tác nhân AI và kiểm chứng độ chính xác.
Levie cho rằng cách tốt nhất để các nhà lãnh đạo hiểu đúng về AI là trực tiếp sử dụng công nghệ này trong thời gian dài. Ông nói: “Điều tốt nhất một CEO có thể làm là sử dụng AI thật nhiều để hiểu rõ những tác động thực tế của các tác nhân AI trong doanh nghiệp, từ đó có được sự nhìn nhận đầy đủ cả về tiềm năng lẫn khối lượng công việc thực sự cần bỏ ra để triển khai chúng”.
AI có thể tạo thêm việc làm thay vì cắt giảm
Những phát biểu của Levie xuất hiện trong bối cảnh AI đang trở thành lý do để nhiều công ty công nghệ cắt giảm nhân sự. Tuy nhiên, CEO của Box lại có quan điểm tích cực về vai trò của con người trong kỷ nguyên AI. Ông cho rằng giá trị lớn nhất của AI không nằm ở việc thay thế người lao động, mà ở khả năng nâng cao năng suất và mở rộng năng lực làm việc của họ.
Trong một cuộc phỏng vấn trên podcast Platformer hồi tháng 5, Levie nhận định AI có thể khiến doanh nghiệp cần nhiều nhân sự hơn thay vì ít đi. Lý do là công nghệ giúp giảm chi phí và độ khó của giai đoạn khởi đầu công việc, từ đó doanh nghiệp mở rộng phạm vi hoạt động và tạo thêm nhiều đầu việc mới. Ông nói: “Về cơ bản, điều này giống như cuốn sách 'Nếu bạn cho con chuột một chiếc bánh quy' được áp dụng vào nền kinh tế. Bạn sẽ liên tục tạo ra ngày càng nhiều công việc hơn”.
Góc nhìn của Levie nổi bật giữa làn sóng cảnh báo về nguy cơ mất việc làm từ các lãnh đạo AI khác, như Dario Amodei, CEO của Anthropic, người dự đoán AI có thể xóa sổ một nửa số công việc văn phòng và đẩy tỷ lệ thất nghiệp lên 10-20% trong 5 năm tới.
Tranh luận về tác động thực sự của AI
Không chỉ Levie, Yann LeCun, “cha đỡ đầu của AI”, cũng chỉ trích một số CEO trong ngành vì phóng đại năng lực công nghệ. Ông cho rằng họ có “lợi ích gắn liền với việc nâng cao giá trị và sức mạnh của những sản phẩm mà họ bán ra”. Điều này cho thấy ngay trong nội bộ ngành AI, vẫn tồn tại những quan điểm khác nhau về khả năng thực tế của công nghệ và tốc độ thay đổi thị trường lao động.
Dù cuộc tranh luận vẫn chưa có hồi kết, một thực tế đã xuất hiện: các doanh nghiệp công nghệ đang liên tục tinh giản nhân sự trong lúc tăng tốc đầu tư cho AI. Theo báo cáo của Goldman Sachs công bố vào tháng 4, AI hiện góp phần gây ra khoảng 16.000 trường hợp mất việc làm mỗi tháng. Tuy nhiên, theo CEO Box Aaron Levie, điều quan trọng nhất lúc này là hiểu đúng những gì AI thực sự có thể làm được, bởi giữa những lời hứa hẹn về cuộc cách mạng AI và thực tế triển khai vẫn còn một khoảng cách đáng kể.
