Một cuộc xung đột đang nóng lên tại The New York Times khi nhân viên phản đối việc ban lãnh đạo sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo để giám sát và đánh giá hiệu suất làm việc của họ. Trong vài năm qua, câu hỏi về mức độ ứng dụng AI trong các tòa soạn đã trở thành chủ đề gây tranh cãi trong ngành truyền thông. Tuy nhiên, tại tờ báo danh tiếng này, cuộc tranh luận đã vượt ra khỏi trang giấy và trở thành một cuộc đối đầu trực tiếp giữa nhân viên và ban quản lý.
Nhân viên nổi loạn vì bị AI giám sát
Công đoàn Tech Guild, trực thuộc NewsGuild of New York, đại diện cho khoảng 700 kỹ sư phần mềm, nhà thiết kế, quản lý sản phẩm, quản lý dự án và chuyên viên dữ liệu, cho biết ban lãnh đạo The New York Times từ chối cung cấp thông tin về cách công ty sử dụng AI, kế hoạch triển khai trong tương lai và tác động của công nghệ này đến công việc của nhân viên. Đầu tháng này, công đoàn đã nộp đơn tố cáo hành vi lao động không công bằng và khiếu nại rằng ban lãnh đạo vi phạm thỏa thuận lao động tập thể khi triển khai hai công cụ AI nội bộ dùng để theo dõi hoạt động và đánh giá hiệu suất.
AI "chấm điểm" từng nhân viên
Một trong hai công cụ gây tranh cãi là DX, một phần mềm tự quảng bá là công cụ đo lường "năng suất kỹ thuật", cho phép doanh nghiệp theo dõi sản lượng công việc, hiệu suất làm việc và mức độ sử dụng AI tạo sinh của nhân viên. Theo Ben Harnett, kỹ sư phần mềm tại The New York Times và chủ tịch ủy ban AI của Tech Guild, DX ban đầu được giới thiệu như một cách để cải thiện trải nghiệm làm việc và đánh giá hiệu quả tổng thể. Tuy nhiên, vài tháng gần đây, dữ liệu từ DX bắt đầu mang tính cá nhân hóa, với các chuẩn đánh giá áp trực tiếp lên từng nhân viên. Harnett cho biết: "Giờ thì trong các buổi kỷ luật, người ta bị đem số liệu ra đọc kiểu: ‘Mỗi tuần anh chỉ làm một task thôi à, thấp hơn 25% chuẩn ngành rồi’." Ông nhấn mạnh vấn đề lớn nhất là những chỉ số này biến công việc kỹ thuật phức tạp thành các con số vô cảm, bỏ qua chất lượng thực sự của sản phẩm. Dữ liệu đáng lẽ nên được dùng để hiểu hiệu quả vận hành, chứ không phải trở thành "KPI ngầm" gây áp lực lên từng cá nhân. Tech Guild cho biết thống kê từ DX đã được sử dụng trong các cuộc trao đổi kỷ luật gần đây.
Nỗi lo AI biến thành công cụ giám sát
Công cụ thứ hai là Glean, phần mềm có khả năng quét dữ liệu nội bộ như wiki công ty, email, GitHub hay Google Docs để hỗ trợ tìm kiếm thông tin. Tuy nhiên, khả năng tổng hợp khối lượng lớn dữ liệu này khiến nhiều nhân viên lo ngại họ đang bị theo dõi. Harnett giải thích nếu anh viết nháp tài liệu mô tả một tính năng đang phát triển hoặc để lại bình luận trong file nội bộ, quản lý hoàn toàn có thể dùng Glean để truy vấn về hiệu suất hay đóng góp cá nhân. Tech Guild thậm chí nghi ngờ một số thông báo kỷ luật gần đây được AI tạo ra bằng Glean vì cách hành văn và định dạng quá giống nhau. Harnett cũng cho rằng công cụ này thường xuyên tạo ra thông tin sai lệch và có thể khiến người dùng rơi vào những "cuộc săn kho báu vô nghĩa". Ông nói: "Cách họ dùng DX và Glean chẳng khác nào triển khai công nghệ giám sát nhân viên." Theo công đoàn, việc sử dụng hai công cụ này có thể vi phạm nhiều điều khoản hợp đồng, bao gồm quyền riêng tư, quy định giám sát nhân viên, mô tả công việc và nghĩa vụ thông báo trước khi thay đổi quy trình làm việc.
Cuộc chiến AI lan rộng khắp ngành báo chí Mỹ
Không chỉ Tech Guild, Times Guild – đại diện cho khoảng 1.500 nhân viên biên tập, quảng cáo và hỗ trợ tại The New York Times – cũng đã nộp đơn tố cáo công ty vi phạm luật lao động vì không phản hồi các yêu cầu cung cấp thông tin liên quan tới AI. Người phát ngôn Danielle Rhoades Ha cho biết The New York Times không đồng tình với các mô tả trong đơn khiếu nại và sẽ phản hồi theo "quy trình hợp đồng thông thường". Hiện Times Guild đang đàm phán hợp đồng mới với các yêu cầu như bắt buộc có con người giám sát AI, gắn nhãn minh bạch với nội dung dùng AI và đảm bảo nhân viên được trả thù lao nếu dữ liệu của họ được dùng để huấn luyện mô hình AI. The New York Times đã sử dụng AI trong một số hoạt động báo chí, như phân tích hàng triệu tài liệu liên quan tới Jeffrey Epstein hoặc quét ảnh vệ tinh Gaza để xác định vị trí Israel thả một loại bom cụ thể.
Cuộc tranh cãi này đang lan rộng khắp ngành truyền thông Mỹ. Hồi tháng 4, khoảng 150 nhân viên công đoàn tại ProPublica đã đình công 24 giờ vì bất đồng về cách AI được sử dụng và công bố với độc giả. Trong khi đó, sau khi tập đoàn McClatchy – đơn vị sở hữu Miami Herald và The Sacramento Bee – triển khai công cụ AI tạo nhiều phiên bản khác nhau của một bài viết, một số phóng viên đã từ chối ký tên vào bài báo để phản đối.
Dù vậy, Harnett nhấn mạnh Tech Guild không phản đối AI hoàn toàn. Theo ông, vấn đề nằm ở việc nhân viên cần có tiếng nói trong cách công nghệ này được triển khai. Ông nói: "Khi mọi thứ bị quy đổi thành số token AI hay tần suất dùng công cụ, nhân viên sẽ bị thúc ép làm nhanh hơn thay vì làm tốt hơn. Điều đó khiến mọi người xao nhãng khỏi việc thực sự làm tốt công việc, trong khi đó mới là điều công ty nên muốn."
