Chàng trai gốc Việt 32 tuổi, Aengus Tran, đã xây dựng một startup y tế trị giá 240 triệu USD với công nghệ AI có khả năng đọc 455 loại bệnh, được hơn 3.400 bác sĩ trên 40 quốc gia sử dụng. Hành trình của anh bắt đầu từ một chuyến thực tập tại Việt Nam năm 2015, khi anh đang là sinh viên y khoa tại Sydney và dự định trở thành bác sĩ tim mạch.
Từ thực tập đến khởi nghiệp
Trong hai tháng thực tập tại Bệnh viện Tim Tâm Đức ở TP.HCM, Aengus Tran chứng kiến cảnh các bác sĩ làm việc quá tải, thiếu nhân lực và khó khăn trong việc chẩn đoán kịp thời. Anh nhận ra rằng y học cần một sự thay đổi mang tính hệ thống, dựa trên công nghệ có thể đọc phim chụp và đưa ra chẩn đoán nhanh chóng, giúp mọi người dễ dàng tiếp cận.
Năm 2018, khi đang học năm cuối ngành y, Aengus cùng anh trai Dimitry Tran thành lập Harrison.ai tại Sydney. Dimitry khi đó là Giám đốc Đổi mới sáng tạo của Ramsay Health Care, một tập đoàn bệnh viện tư nhân lớn tại Australia. Họ chọn Australia làm thị trường thử nghiệm, xây dựng phần mềm AI phân tích ảnh X-quang ngực, CT ngực và CT não, tự động phát hiện các trường hợp nguy cấp và tạo báo cáo sơ bộ hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán hình ảnh.
Công nghệ đột phá
Theo Harrison.ai, công nghệ này có thể rút ngắn tới 40% thời gian trả kết quả cho các ca khẩn cấp và tăng khoảng 10% tốc độ báo cáo chẩn đoán nói chung. Phần mềm X-quang ngực của công ty có thể nhận diện tới 124 dấu hiệu bất thường chỉ trong 20 giây, tăng 45% độ chính xác. Phần mềm CT não phát hiện khoảng 130 dấu hiệu bất thường trong chưa đầy hai phút, còn hệ thống CT ngực nhận diện hơn 200 dấu hiệu.
So với các đối thủ như Aidoc (phát hiện khoảng 30 bất thường cấp tính) hay Qure.ai (khoảng 100), Harrison.ai tỏ ra toàn diện hơn. Aengus Tran ví von: "Nếu coi AI như một công cụ kiểm tra chính tả cho bác sĩ, thì nhiều công ty chỉ phát hiện được A, B hoặc C, còn chúng tôi xây dựng hệ thống từ A đến Z."
Mở rộng toàn cầu
Sau tám năm, Harrison.ai đã có hơn 3.400 bác sĩ sử dụng tại hơn 1.000 bệnh viện và phòng khám trên 40 quốc gia. Australia là thị trường lớn nhất, phục vụ khoảng một nửa số bác sĩ chẩn đoán hình ảnh đã đăng ký hành nghề toàn quốc. Tại Anh, phần mềm của công ty đánh giá hơn 40% tổng số ca X-quang ngực thuộc hệ thống NHS England. Công ty cũng hiện diện tại nhiều quốc gia châu Á và châu Âu.
Mỹ là thị trường mục tiêu tiếp theo. Harrison.ai đã bắt đầu thâm nhập từ năm 2022, khi Dimitry chuyển tới Cambridge, Massachusetts để phụ trách mở rộng khu vực châu Mỹ. Công ty đã giành được các khách hàng quan trọng như Mass General Brigham (Boston), Radiology Associates of North Texas, và Inland Imaging (Washington).
Tham vọng và tài chính
Để chinh phục thị trường Mỹ, Harrison.ai đã huy động 112 triệu USD trong vòng Series C vào tháng 2 năm ngoái, nâng tổng vốn lên hơn 240 triệu USD. Các nhà đầu tư gồm quỹ hưu trí Aware Super, ECP Asset Management (Australia) và Horizons Ventures (Hong Kong) – quỹ của tỷ phú Lý Gia Thành. Tháng 5 vừa qua, tập đoàn Jardine Matheson mua lại I-Med Radiology Network (cổ đông thiểu số của Harrison.ai) với mức định giá 2,4 tỷ USD.
Mô hình kinh doanh của Harrison.ai đơn giản: các bệnh viện và đơn vị chẩn đoán hình ảnh trả phí thuê bao hằng năm dựa trên số lượng phim chụp. Kết quả phân tích từ AI hiển thị dưới dạng lớp phủ trên màn hình, tự động ưu tiên các ca nghiêm trọng. Doanh thu từ hợp đồng khách hàng trong năm tài chính kết thúc ngày 30/6/2025 đạt 7,3 triệu AUD (5,1 triệu USD), tăng 54% so với năm trước. Tuy nhiên, công ty ghi nhận khoản lỗ ròng 118 triệu AUD, trái ngược với lợi nhuận 4,4 triệu AUD của năm trước đó. Harrison.ai cho biết báo cáo chỉ phản ánh một phần hoạt động và từ chối giải thích nguyên nhân lỗ.
Thị trường tiềm năng
Aengus Tran tin rằng tình trạng thiếu hụt bác sĩ chẩn đoán hình ảnh đang diễn ra toàn cầu. Tại Mỹ, chỉ có khoảng 11 bác sĩ trên 100.000 dân; Australia có 12; Anh thiếu khoảng 31% so với nhu cầu. Nhu cầu chẩn đoán sớm và chính xác ngày càng lớn, cùng với sự bùng nổ dữ liệu hình ảnh y tế, thúc đẩy thị trường AI lâm sàng. Grand View Research dự báo ngành AI trong chẩn đoán hình ảnh sẽ tăng trưởng kép 35% giai đoạn 2026-2033, vượt quy mô 20 tỷ USD. Mỹ chiếm gần một nửa thị trường, với khoảng 600 triệu lượt chụp hình ảnh y tế mỗi năm.
Hiện Mỹ là thị trường doanh thu lớn thứ ba của Harrison.ai, và Tran muốn biến nơi đây thành số một trong năm tới. Dù phải cạnh tranh với Aidoc (Israel) và Qure.ai (Ấn Độ), Harrison.ai vẫn tự tin vào lợi thế toàn diện của mình. Rhidian Bramley, bác sĩ tại Christie NHS Foundation Trust (Manchester), cho biết phần mềm X-quang ngực của Harrison.ai đã giúp tăng tỷ lệ phát hiện ung thư phổi và rút ngắn thời gian xử lý: khoảng 90% các trường hợp nghi ngờ ung thư phổi được trả kết quả trong ngày, so với chỉ 20% trước đây. Ông nhận xét: "Harrison đang dẫn đầu về số lượng dấu hiệu có thể phát hiện trong giải pháp X-quang ngực."
Theo Forbes, Phương Linh (Nhịp sống thị trường)
