Hội đồng khoa học quốc tế độc lập về AI vừa công bố báo cáo sơ bộ với tiêu đề “Đánh giá dựa trên bằng chứng về cơ hội, rủi ro và tác động của AI”, nhằm cung cấp cơ sở bằng chứng chung giúp các quốc gia thành viên Liên hợp quốc định hướng trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh chóng.
Bảy lĩnh vực trọng tâm
Báo cáo nêu ra các vấn đề trong bảy lĩnh vực chính: khoa học AI, những tiến bộ và xu hướng phát triển; ứng dụng xã hội bao gồm khoa học, y tế, giáo dục và nông nghiệp; tác động kinh tế; an ninh, hệ thống và tác động môi trường; nhân quyền, thông tin và dân chủ; sự phát triển văn hóa và cá nhân, quyền tự chủ và an toàn trẻ em; quản lý, quản trị và độ tin cậy.
Các chuyên gia khoa học chỉ ra một thách thức đáng suy ngẫm: Các nhà hoạch định chính sách cần bằng chứng khoa học để quản lý AI hiệu quả, nhưng đến khi bằng chứng rõ ràng thì có thể đã quá muộn để hành động.
Cảnh báo từ đồng chủ tịch Hội đồng
Ông Yoshua Bengio, đồng Chủ tịch Hội đồng khoa học về AI, cho biết: “Khả năng của AI đang vượt xa cả sự hiểu biết khoa học và khả năng thích ứng của các chính phủ. Với bằng chứng ngày một nhiều hơn về hành vi 'ảo tưởng của AI', khoa học hiện nay không thể bảo đảm rằng khi khả năng của nó tiếp tục tăng lên, AI sẽ không gây ra thiệt hại mức độ nào. Để hành động hiệu quả, các nhà hoạch định chính sách toàn cầu phải hiểu rõ các hệ thống AI”.
Ảo tưởng của trí tuệ nhân tạo là thuật ngữ phổ biến trong giới khoa học, chỉ việc AI tạo ra dữ liệu trông có vẻ hợp lý nhưng thực tế sai lệch hoặc không có trong dữ liệu huấn luyện, nhằm “lấp đầy khoảng trống” thông tin.
Kêu gọi hành động toàn cầu
Bà Maria Ressa, một đồng chủ tịch khác của Hội đồng, khẳng định “AI là một công nghệ mang tính cách mạng”, nhưng đồng thời cảnh báo rằng nếu thế giới tiếp tục không hoàn toàn hiểu rõ về AI, nhân loại sẽ không thể tận dụng được những lợi ích mà AI đem lại.
Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres chia sẻ trong bản báo cáo: “Thế giới không thể kiểm soát được hoàn toàn những gì không trong tầm hiểu biết”. Ông cũng đánh giá cao tiềm năng của AI đối với đời sống quốc tế và thường nhật, đồng thời nhấn mạnh các quốc gia thành viên cần chung tay hành động để quản trị tốt nhất công nghệ tiến bộ này.
