Ngày 15/7, Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc (CAC) chính thức phê duyệt Apple Intelligence hoạt động tại thị trường này, chấm dứt 22 tháng iPhone bán ra tại Trung Quốc không có tính năng AI trong khi các đối thủ nội địa đã triển khai từ lâu. Cùng đợt duyệt còn có dịch vụ AI của Huawei, Xiaomi, vivo và OPPO.
Apple buộc dùng AI nội địa do quy định Trung Quốc
Để tuân thủ quy định không cho phép mô hình AI nước ngoài hoạt động công khai, Apple phải hợp tác với hai đối tác nội địa. Mô hình Qwen của Alibaba đảm nhận khoảng 65% tác vụ, xử lý văn bản và hình ảnh trên iOS, iPadOS, macOS và visionOS. Baidu phụ trách khoảng 35% còn lại, tập trung vào giọng nói cho Siri và tìm kiếm hình ảnh. Cấu trúc chia đôi này giúp Apple tránh việc chỉ một công ty Trung Quốc nắm toàn bộ dữ liệu người dùng.
Thiếu vắng Private Cloud Compute
Điểm đáng chú ý nhất là Apple Intelligence tại Trung Quốc không sử dụng Private Cloud Compute (PCC) – hạ tầng máy chủ mà Apple cam kết không thể đọc được nội dung người dùng. Trên toàn cầu, Apple xây dựng PCC với sự kiểm tra độc lập về bảo mật. Tại Trung Quốc, dữ liệu được xử lý qua hạ tầng của Qwen và Baidu, đặt trên máy chủ nội địa theo yêu cầu pháp lý. Tính tới thời điểm bài viết, Apple chưa đưa ra tuyên bố giải thích vì sao kiến trúc bảo mật này vắng mặt ở thị trường 1,4 tỷ dân.
Tiền lệ iCloud và phản ứng thị trường
Đây không phải lần đầu Apple làm khác ở Trung Quốc. Năm 2018, Apple chuyển dữ liệu iCloud của người dùng Trung Quốc sang trung tâm dữ liệu tại Quý Châu do Guizhou-Cloud Big Data (GCBD) vận hành. Ban đầu Apple giữ khóa mã hóa, nhưng sau đó chuyển cho GCBD. Nhà mật mã học Matthew Green của Đại học Johns Hopkins mô tả đây là một dạng cửa sau, vì cơ quan chức năng Trung Quốc có thể yêu cầu dữ liệu trực tiếp từ GCBD.
Thị trường phản ứng tích cực với tin duyệt Apple Intelligence. Cổ phiếu Apple tăng khoảng 4%, lập đỉnh 52 tuần quanh mức 327-329 USD. Cổ phiếu Alibaba tại Mỹ tăng gần 5%, có thời điểm lên 7,9%. Cổ phiếu Baidu tăng khoảng 1,6-4%. Doanh thu Apple tại Đại Trung Hoa trong quý gần nhất đạt 20,5 tỷ USD, tăng 28% so với cùng kỳ năm ngoái. Apple cũng vừa giành lại vị trí thứ 2 thị phần smartphone tại Trung Quốc sau đợt giảm giá.
Quá trình đàm phán và tương lai
Trước khi chọn Alibaba và Baidu, Apple từng thăm dò khả năng hợp tác với DeepSeek và ByteDance, theo TechCrunch. Lý do không chọn hai cái tên này chưa được xác nhận chính thức. Apple chưa công bố ngày ra mắt cụ thể của Apple Intelligence tại Trung Quốc.
