Ngày 9/6/2026, Anthropic công bố hai mô hình AI thế hệ mới là Claude Fable 5 và Claude Mythos 5. Chỉ ba ngày sau, ngày 12/6, chính phủ Mỹ áp đặt lệnh kiểm soát xuất khẩu khẩn cấp, buộc Anthropic phải chặn quyền truy cập toàn cầu do không thể xác minh quốc tịch thời gian thực. Sau 18 ngày đàm phán, hai mô hình đã được gỡ bỏ rào cản pháp lý, nhưng kèm theo những thay đổi lớn về chi phí và trải nghiệm người dùng.
Nguyên nhân bị cấm: Lỗ hổng bảo mật từ báo cáo của Amazon
Các nhà nghiên cứu bảo mật của Amazon phát hiện lỗ hổng trong bộ lọc an toàn của Fable 5, cho phép jailbreak để chỉ ra lỗ hổng phần mềm nhạy cảm và viết mã khai thác. Thông tin được chuyển tới giới chức Mỹ, dẫn đến lệnh cấm vận xuất khẩu ngày 12/6. Chính quyền Washington lo ngại siêu AI rơi vào tay thế lực thù địch để tấn công mạng quy mô lớn. Claude Mythos 5, phiên bản có màng lọc an toàn lỏng hơn dành cho phòng thủ mạng, càng làm tăng tính nhạy cảm. Fable 5, dù là phiên bản thương mại phổ thông, nhưng khả năng viết mã độc khiến nó trở thành vũ khí công nghệ nguy hiểm nếu không kiểm soát chặt chẽ.
Giải pháp: Bộ lọc an toàn mới ngăn chặn 99% tấn công
Để thuyết phục Trung tâm Sáng tạo và An toàn AI thuộc Bộ Thương mại Mỹ (CAISI) gỡ bỏ lệnh cấm, Anthropic phát triển bộ phân loại an toàn hoàn toàn mới, đóng vai trò chốt chặn tự động bảo vệ mô hình khỏi các yêu cầu nhạy cảm. Kết quả thử nghiệm cho thấy bộ lọc mới ngăn chặn hơn 99% kỹ thuật bẻ khóa từng được Amazon báo cáo. Tuy nhiên, do siết quá chặt, tỷ lệ nhận diện nhầm rất cao. Khi lập trình viên viết code hoặc debug thông thường, hệ thống dễ nhầm lẫn với hành vi tìm kiếm lỗ hổng bảo mật, tự động chuyển hướng yêu cầu sang mô hình cũ Claude Opus 4.8 và gửi thông báo. Anthropic thừa nhận đây là giải pháp tình thế và cam kết tinh chỉnh trong những tuần tới.
Chi phí sử dụng tăng cao
Kể từ ngày 2/7/2026, Fable 5 được mở lại cho người dùng toàn cầu qua Claude.ai, Claude Code và các gói dịch vụ trả phí. Tài khoản Pro, Max, Team hay Enterprise chỉ được bao gồm Fable 5 trong gói thuê bao đến hết ngày 7/7/2026, với giới hạn tối đa 50% hạn mức sử dụng hàng tuần. Sau ngày 7/7, Fable 5 bị tách khỏi gói đăng ký định kỳ; người dùng phải nạp tiền sử dụng “usage credits” theo mức tiêu thụ thực tế. Giá API là 10 USD cho mỗi 1 triệu token đầu vào và 50 USD cho mỗi 1 triệu token đầu ra – mức chi phí cao đối với nhà phát triển độc lập và doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Tác động đến toàn ngành AI
Sự việc thúc đẩy xây dựng khung đánh giá chung về mức độ nghiêm trọng của các vụ bẻ khóa AI. Anthropic cùng Amazon, Microsoft, Google và các thành viên chương trình Glasswing đang phát triển Khung đồng thuận đánh giá dựa trên bốn tiêu chí: biên độ tăng trưởng năng lực tấn công, số lượng tác vụ tấn công từ cùng phương thức, nỗ lực và kỹ năng cần thiết để biến lỗi thành tấn công thực tế, và mức độ dễ dàng tiếp cận kỹ thuật bẻ khóa. Anthropic cam kết cung cấp quyền tiếp cận sớm cho cơ quan chức năng, chia sẻ thông tin tình báo đe dọa mạng theo thời gian thực, và thành lập đội giám sát 24/7. Sự can thiệp của chính phủ Mỹ cho thấy AI đã trở thành vấn đề an ninh quốc gia. Sự trở lại của Fable 5 mở ra kỷ nguyên mới với nhiều rào cản pháp lý và chi phí tài chính.
