Chính phủ Anh vừa công bố kế hoạch cấm sử dụng mạng xã hội (MXH) với trẻ em dưới 16 tuổi, dự kiến có hiệu lực từ đầu năm 2027. Quy định được ban hành sau cuộc tham vấn công khai với hơn 116.000 phản hồi. Theo BBC, chính phủ nước này cũng đang xem xét lệnh giới nghiêm vào ban đêm, cùng các biện pháp ngăn chặn cơ chế cuộn vô tận với trẻ em dưới 18 tuổi.
Những nền tảng trong tầm ngắm
Lệnh cấm dự kiến áp dụng cho các nền tảng phổ biến như Snapchat, TikTok, YouTube, Instagram, Facebook và X. Danh sách đầy đủ chưa được công bố, song chính phủ Anh cho biết sẽ gồm những website "tạo điều kiện tương tác xã hội và cho phép đăng nội dung". Chính phủ Anh nhấn mạnh không có ý định cấm các dịch vụ nhắn tin như WhatsApp hay Signal. Phiên bản YouTube Kids dành cho trẻ em cũng được miễn trừ do có sẵn công cụ giúp phụ huynh giám sát.
Với những tính năng rủi ro cao như livestream và trò chuyện với người lạ, chính phủ sẽ yêu cầu cấm trẻ dưới 17 tuổi, nhằm tránh sự "thay đổi đột ngột" khi qua tuổi 16. Nếu người dùng chưa đủ 18 tuổi, nền tảng cần áp đặt lệnh giới nghiêm vào ban đêm và chặn tính năng cuộn vô hạn. Quy định chi tiết dự kiến được công bố vào tháng 7.
Tiếp theo, những chatbot mô phỏng mối quan hệ lãng mạn hoặc nhập vai chỉ chấp nhận người dùng tối thiểu 18 tuổi. Với chatbot AI nói chung, nền tảng cần hạn chế "tính năng thân mật" với trẻ dưới 18 tuổi. Chính phủ Anh cho biết sẽ áp dụng các "biện pháp đảm bảo độ tuổi hiệu quả cao", chẳng hạn như quét khuôn mặt hoặc kiểm tra giấy tờ tùy thân. Cơ quan quản lý truyền thông Anh (Ofcom) đang nghiên cứu phương pháp xác minh độ tuổi tối ưu. Dù vậy, một số lo ngại cho rằng trẻ em có thể lợi dụng công cụ mạng riêng ảo (VPN) để tránh việc xác thực.
Phản ứng từ cộng đồng
Quyết định cấm MXH nhận được sự ủng hộ từ nhiều phụ huynh, đặc biệt cả những cha mẹ mất con. Mariano Janin, có con gái qua đời lúc 14 tuổi do bắt nạt trực tuyến, nói rằng quy định này khiến ông nghẹn ngào. "Tôi nghĩ đây là hướng đi đúng, dù không dễ dàng nhưng vẫn khả thi", Janin nhấn mạnh. Bà Lisa Kenevan, có con trai qua đời ở tuổi 13 sau khi tham gia một trào lưu trên Internet, cho biết đây là lệnh cấm đúng đắn dù nhiều phụ huynh muốn ban hành sớm hơn.
Ngược lại, Ian Russell, có con gái 14 tuổi tự tử sau khi xem nội dung độc hại trên mạng, chỉ trích việc vội vã thông qua lệnh cấm vì yếu tố chính trị. Theo ông, các biện pháp mạnh tay như cấm đoán chỉ gây ra thêm nhiều vấn đề. Một số thanh thiếu niên cũng lo ngại lệnh cấm ảnh hưởng khả năng kết nối bạn bè và thể hiện bản thân. George, 14 tuổi, cho biết bạn bè đồng trang lứa nên được tự do lựa chọn thay vì phải nghe lời người khác. Lilly, nữ sinh 15 tuổi tại Cumbria, nói rằng các ứng dụng như TikTok giúp cô giao tiếp nhiều hơn qua những video biểu diễn cá nhân.
Về phía Meta, chủ sở hữu Facebook và Instagram cho rằng lệnh cấm sẽ không thể giữ an toàn cho trẻ em trên Internet. "Như chúng ta thấy tại Australia, lệnh cấm có nguy cơ cô lập thanh thiếu niên khỏi hoạt động cộng đồng và thông tin trực tuyến. Điều này đẩy chúng đến các lựa chọn thay thế nguy hiểm hơn, thiếu biện pháp bảo vệ và giám sát từ phụ huynh", đại diện công ty nhấn mạnh. Với biện pháp xác minh tuổi, Meta cho rằng cần tích hợp hệ thống trực tiếp trên thiết bị, tránh việc cung cấp giấy tờ tùy thân cho hàng chục dịch vụ riêng lẻ.
Đại diện YouTube khẳng định nền tảng là "nguồn tài nguyên thiết yếu cho giới trẻ", việc bị cấm có thể đẩy chúng đến những website ẩn danh, kém an toàn hơn. Đồng quan điểm, Snapchat cho biết phần lớn thời gian sử dụng nền tảng chỉ để nhắn tin riêng tư với bạn bè và gia đình.
Xu hướng toàn cầu
Chính phủ Anh xây dựng mô hình dựa trên đạo luật cấm trẻ em dùng MXH của Australia, có hiệu lực từ tháng 12/2025. Hiện nay, các nền tảng phổ biến tại Australia phải ngăn trẻ em tạo tài khoản mới, đồng thời khóa hồ sơ đang có với người dưới 16 tuổi. Quy định của Australia áp dụng cho 10 nền tảng: Facebook, Instagram, Snapchat, Threads, TikTok, X, YouTube, Reddit, Kick và Twitch.
Theo BBC, việc áp dụng quy định tại Australia vẫn còn nhiều khó khăn sau hơn 6 tháng. Một học sinh cho biết trong khối lớp với hơn 170 bạn, chỉ có 3 người bị khóa tài khoản. Trong cuộc khảo sát với cơ quan quản lý Internet tại Australia, 70% phụ huynh khẳng định con em của họ vẫn dùng MXH. Đến nay, chính quyền chưa đưa ra án phạt, song đang điều tra khả năng vi phạm từ Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok và YouTube.
Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), 25 quốc gia đã ban hành hoặc tích cực xem xét các quy định hạn chế tuổi sử dụng MXH. Tại Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, các chính trị gia đã công bố kế hoạch ban hành lệnh cấm, dự kiến có hiệu lực trong năm nay. Chính phủ các nước Pháp, Malaysia, Đan Mạch, Indonesia, Na Uy và Canada cũng trong quá trình ban hành lệnh cấm. Tại Mỹ, luật đã được thông qua ở một số tiểu bang nhưng vẫn còn vướng mắc tại tòa án.
