Chỉ vài ngày sau khi Anthropic buộc phải đóng cửa hai hệ thống AI mạnh nhất là Fable và Mythos do yêu cầu siết chặt từ chính phủ Mỹ, startup Trung Quốc Z.ai đã tung ra mô hình GLM-5.2 với sức mạnh ngang ngửa nhưng chi phí rẻ hơn nhiều, không chịu lệnh hạn chế nào từ Washington. Mô hình này nhanh chóng lọt vào top 10 công ty AI phổ biến nhất thế giới.
Z.ai thách thức thế độc tôn AI Mỹ
Z.ai hiện dẫn đầu làn sóng phát triển hệ thống AI mạnh mẽ nhưng giá rẻ của Trung Quốc, trực tiếp thách thức OpenAI, Anthropic và Google. Có đến 6 trên 10 mô hình đứng top bảng xếp hạng công nghệ toàn cầu hiện nay đến từ Trung Quốc. GLM-5.2 ra mắt đúng thời điểm doanh nghiệp Mỹ đau đầu tìm cách cắt giảm chi phí AI.
“Khi Fable bị hạn chế quyền truy cập, khoảng cách công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc giờ đây đã trở nên vô cùng mong manh”, Rehaan Ahmad, đồng sáng lập startup alphaXiv tại Thung lũng Silicon, người đã trải nghiệm GLM-5.2 hơn một tuần, chia sẻ.
Lợi thế chi phí và mã nguồn mở
Theo số liệu từ OpenRouter, khi thực hiện một số tác vụ chuyên biệt, GLM-5.2 chỉ tiêu tốn chi phí bằng 1/8 so với Claude Opus 4.8 của Anthropic. Tương tự nhiều công cụ AI hàng đầu Trung Quốc, GLM-5.2 được phát hành dưới dạng mã nguồn mở, cho phép tùy biến miễn phí, tối ưu hóa chi phí cho doanh nghiệp.
“Liệu bạn có cần phải lái một chiếc Ferrari đi mọi lúc mọi nơi không? Câu trả lời có lẽ là không,” Vivek Ramaswami, nhà đầu tư mạo hiểm tại Madrona Venture Group, nhận định về bài toán chi phí.
Z.ai vươn lên top 3 thế giới về mức độ phổ biến
GLM-5.2 đặc biệt xuất sắc trong lập trình và vận hành tác nhân thông minh. Ông Anastasios Angelopoulos, CEO ArenaAI, cho biết nền tảng Z.ai đã vươn lên vị trí thứ ba thế giới về mức độ phổ biến trong các tác vụ AI. Các ông lớn đám mây như Microsoft, Amazon đã tích hợp Z.ai, DeepSeek, MiniMax vào dịch vụ. Theo hai nguồn tin nội bộ, Microsoft đang cân nhắc tích hợp mô hình mới nhất của DeepSeek để vận hành sản phẩm chiến lược vốn dựa vào Anthropic và OpenAI.
Rào cản và triển vọng
Nhiều nhà phát triển e ngại rủi ro rò rỉ dữ liệu khi dùng AI Trung Quốc qua máy chủ đặt tại nước này. Tuy nhiên, chiến lược hỗ trợ dài hạn từ chính phủ Trung Quốc giúp startup AI nước này cung cấp mô hình mã nguồn mở giá rẻ. Nhiều chuyên gia cho rằng nếu Mỹ kìm hãm mã nguồn mở, họ sẽ trao lợi thế cho Trung Quốc, biến nước này thành “trái tim” AI toàn cầu.
Một số ý kiến cho rằng công nghệ Trung Quốc vẫn bị bám đuổi do lệnh kiểm soát chip bán dẫn. Z.ai phải thuê quyền tiếp cận chip đồ họa tại trung tâm dữ liệu ngoài lãnh thổ Trung Quốc. Dù vậy, giới chuyên gia nhận định Trung Quốc chỉ đi sau Mỹ khoảng 6 tháng hoặc ngắn hơn. “Tại các tập đoàn lớn hiện nay, có một sự hoài nghi nhất định về khái niệm gọi là 'lòng trung thành' với một hệ thống AI cố định”, Justin Summerville, người điều hành bộ phận phân tích dữ liệu tại OpenRouter, đúc kết. “Chẳng ai có thể đoán định được vị trí mô hình mạnh nhất thế giới sẽ thuộc về tay ai trong ba tuần tới”.
