Hình ảnh cổ động viên nóng bỏng do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra đang tràn ngập mạng xã hội Hàn Quốc, làm dấy lên lo ngại về tâm lý người dùng và an toàn xã hội. Một clip ngắn 5 giây về một cô gái trẻ trên khán đài đã thu hút 15 triệu lượt xem, nhưng thực chất cô gái chỉ là sản phẩm hư cấu của AI, theo SCMP.
Hiện tượng 'nữ thần bóng chày' ảo
Đoạn video ban đầu được đăng với chú thích 'người phụ nữ Hàn Quốc bình thường', nhưng nhanh chóng được dân mạng phong tặng danh hiệu 'nữ thần bóng chày'. Nhiều người say mê phân tích từng đường nét trên khuôn mặt và cơ thể cô. Tuy nhiên, các chi tiết trên bảng tỷ số đã bóc trần sự thật: đó là một trận đấu không thể xảy ra giữa các cầu thủ ở hai thời điểm khác nhau. 'Nữ thần' chỉ là sản phẩm của thuật toán AI.
Chỉ vài ngày sau, loạt video nhái theo xuất hiện, người dùng tự ghép mình bên cạnh ngôi sao Jungkook (BTS) trên khán đài, hay tạo sự hiện diện ở các sự kiện thể thao lớn như Công thức 1 và NBA.
AI thổi bùng tin giả và nguy cơ mới
Hàn Quốc, nơi AI tạo sinh phát triển nhanh chóng, đang chứng kiến ranh giới giữa thực và ảo ngày càng mờ nhạt. Tháng 4 vừa qua, một con sói tên Neukgu trốn thoát khỏi vườn thú O-World ở Daejeon. Một nhân viên văn phòng đã dùng AI tạo ảnh giả con sói băng qua ngã tư gần trường học. Bức ảnh chân thực đến mức đánh lừa cả chính quyền thành phố, họ đưa vào thông báo công cộng và trình chiếu trong họp báo. Sau đó, các chuyên gia phát hiện điểm bất thường, cảnh sát bắt giữ người tạo ảnh vì tội cản trở công vụ. Nhưng thiệt hại đã xảy ra: một con sói AI gây ra tình trạng khẩn cấp thực sự.
Ông Kim Myuhng-joo, Giám đốc Viện An toàn Trí tuệ Nhân tạo Hàn Quốc, nhận định: 'Nếu nhìn nhận hời hợt, đó chỉ là giải trí. Nhưng nếu thái quá, khoảng cách giữa thế giới ảo và thực tế có thể lu mờ, dẫn đến bất mãn, trốn tránh thực tại và giảm sút sự hài lòng trong cuộc sống'.
Thực trạng sử dụng AI tại Hàn Quốc
Theo khảo sát chính phủ, gần một nửa dân số Hàn Quốc (44,5% vào năm 2025) đã sử dụng công cụ AI tạo sinh. Báo cáo từ Kapwing cho thấy người Hàn tiêu thụ nhiều 'nội dung AI kém chất lượng' nhất thế giới. Công cụ AI cũng tràn ngập thị trường sách điện tử, với nhà xuất bản Luminary Books sản xuất tới 9.000 cuốn sách AI mỗi năm. Nội dung 'tin tức' do AI tạo ra cũng gia tăng với tốc độ vượt quá khả năng biên tập của con người.
Hàn Quốc, nổi tiếng với công nghệ phẫu thuật thẩm mỹ và ám ảnh ngoại hình, là mảnh đất màu mỡ cho AI. Kim gọi AI là 'công cụ thỏa mãn gián tiếp cho những ham muốn và thất vọng bị kìm nén', một tấm gương kỹ thuật số phản chiếu điều tốt hơn bản gốc.
Lo ngại về 'đại dịch' AI
Tổng thống Lee Jae Myung coi AI là nền tảng cho tương lai kinh tế. Tháng 1, Hàn Quốc ban hành đạo luật AI toàn diện, cân bằng đổi mới và bảo vệ đạo đức trong y tế, giao thông, tài chính. Tuy nhiên, các nhà phê bình cho rằng hình phạt còn thấp hơn nhiều so với Đạo luật AI của EU, gây ra hậu quả nghiêm trọng khi tác hại ngày càng rõ rệt.
Năm 2024, Hàn Quốc chấn động bởi 'đại dịch khiêu dâm deepfake', với hàng loạt hình ảnh khiêu dâm do AI tạo ra nhắm vào phụ nữ và trẻ vị thành niên, chủ yếu qua Telegram. Nhiều nạn nhân là nữ sinh bị bạn cùng lớp chỉnh sửa ảnh.
Hậu quả kinh tế cũng xuất hiện: gần 98% trong số 211.000 việc làm thanh niên mất từ tháng 7/2022 đến tháng 7/2025 thuộc các ngành có mức độ tự động hóa AI cao. Số việc làm trong lĩnh vực dịch vụ chuyên nghiệp, khoa học và kỹ thuật giảm 105.000 trong tháng 2 so với cùng kỳ năm ngoái, mức giảm mạnh nhất kể từ năm 2013.
Trong giáo dục, sinh viên Đại học Quốc gia Seoul bị phát hiện gian lận bằng AI trong kỳ thi cuối kỳ tháng 12 năm ngoái, dẫn đến hủy điểm. Đại học Yonsei và Đại học Hàn Quốc cũng có động thái trấn áp 'gian lận bằng AI'.
Cần chuẩn bị giải pháp từ sớm
Ông Jeon Chang-bae, Chủ tịch Hiệp hội Quốc tế về Trí tuệ Nhân tạo và Đạo đức, cho rằng Hàn Quốc luôn ưu tiên phát triển hơn các giá trị đạo đức. 'Một lý do là các cuộc khủng hoảng đạo đức AI chưa xuất hiện rõ rệt như ở Mỹ hay Trung Quốc, nhưng các cơ quan chính phủ, học thuật, công ty và người dân cần bắt đầu thảo luận và nghiên cứu giải pháp trước khi vấn đề lớn hơn phát sinh'. Ông nhấn mạnh: 'AI không nên được coi như công nghệ thông thường. Hậu quả tai hại của nó có thể ảnh hưởng sâu sắc hơn nhiều'.
Theo Kim, sự lạm dụng và phụ thuộc quá mức vào AI có thể là không thể tránh khỏi. Thay vì coi đó là bệnh lý, xã hội nên đặt câu hỏi cơ bản hơn: điều gì tạo nên một cuộc sống trọn vẹn trong thời đại trải nghiệm tổng hợp?
