AI 'cướp' việc làm: 4.000 nhân sự Block bị sa thải, cảnh báo làn sóng mất việc toàn cầu
Đồng sáng lập Twitter Jack Dorsey vừa thông báo sa thải 4.000 nhân sự tại công ty công nghệ tài chính Block, nguyên nhân chính được cho là do sự phát triển vượt bậc của trí tuệ nhân tạo (AI). Quyết định này làm dấy lên lo ngại sâu sắc về nguy cơ mất việc hàng loạt trên toàn cầu, tương tự những gì ngành sản xuất từng trải qua vào những năm 2000.
Cú sốc của chuyên viên phân tích dữ liệu
Ivan Ureña-Valdes, một chuyên viên phân tích dữ liệu tại Block, biết tin mình bị sa thải ngay trong lúc đang phỏng vấn tuyển dụng nhân sự mới cho công ty. Anh chia sẻ: "Tôi là trụ cột duy nhất của gia đình", bày tỏ nỗi lo lắng về tương lai. Block, công ty fintech được thành lập năm 2009 bởi Jack Dorsey, sở hữu các nền tảng nổi tiếng như Square, Cash App và Afterpay.
Trong bốn năm làm việc tại đây, Ivan chứng kiến sức mạnh của AI ngày càng gia tăng, đặc biệt sau khi Anthropic ra mắt mô hình Opus 4.5 vào cuối năm ngoái – được quảng bá là thông minh nhất thị trường. "Jack rất yêu thích AI và liên tục thúc giục chúng tôi sử dụng nó", Ivan kể lại. Công việc chính của anh là tìm kiếm, viết code trích xuất thông tin và tạo báo cáo, tất cả đều được đẩy nhanh nhờ AI.
"Tôi đã linh cảm rằng, đến một lúc nào đó, công ty sẽ sa thải nhân viên vì AI. Tôi chỉ không nghĩ rằng điều đó lại xảy ra ngay lúc này", Ivan nhớ lại. Anh là một trong 4.000 người bị sa thải vào giữa tuần, chấm dứt bốn năm làm việc cho công ty công nghệ tài chính hàng đầu nước Mỹ.
Lời cảnh báo từ CEO và giới phân tích
Sau thông báo sa thải hàng loạt, Jack Dorsey – CEO kiêm đồng sáng lập Block – giải thích rằng AI đang thay đổi nhanh chóng công việc tại công ty dịch vụ tài chính này. Trong cuộc họp ngày 26/2, ông nói: "Một đội ngũ ít hơn đáng kể, sử dụng các công cụ mà chúng tôi đang xây dựng, có khả năng làm được nhiều việc và làm tốt hơn". Ông dự đoán các công ty khác cũng sẽ có những cải tổ tương tự với lực lượng lao động khi nhận thấy hiệu quả được cải thiện nhờ "các công cụ thông minh".
Theo CNBC, việc sa thải hàng loạt từ một công ty fintech tầm trung như Block có thể gây ra những chấn động lâu dài. Đây là tín hiệu cảnh báo về một biến động xã hội diện rộng, bởi Block là hãng công nghệ tài chính quy mô lớn trị giá 33 tỷ USD, không phải doanh nghiệp truyền thống. Giới phân tích lưu ý số lượng 4.000 người bị sa thải tương đương gần một nửa nhân sự của Block. "Hãy thử tính toán tỷ lệ này trên khắp các ngành nghề, khắp nước Mỹ và trên toàn thế giới", CNBC nêu.
Xu hướng không thể đảo ngược
Clara Shih, một nhà đầu tư khởi nghiệp và cố vấn cấp cao tại Meta, nhận định tình trạng sa thải tại Block chỉ là màn khởi đầu. Bà viết trên X: "Mỗi CEO ngày nay đều phải đối mặt với quyết định tương tự các đồng nghiệp ngành sản xuất những năm 2000. Đó là sa thải hàng loạt nhân viên để giảm chi phí hoặc nhường lợi thế cho đối thủ".
Cùng ý kiến, Andy Jassy, CEO Amazon, cho rằng AI sẽ loại bỏ nhiều công việc của con người. Ông nói: "Tôi tin rằng không ít công việc mà chúng ta giao cho con người đảm nhiệm trong 20-30 năm qua, sẽ không cần nhiều người làm nữa". Dù các công việc mới vẫn chưa được định vị rõ ràng, AI chắc chắn thúc đẩy nhu cầu cao hơn với một số vị trí kỹ sư và tạo thị trường mới cho việc huấn luyện dữ liệu.
Tương lai của thị trường lao động
Theo khảo sát của công ty nhân sự ManpowerGroup, AI đang tạo ra trật tự nhu cầu kỹ năng mới. Các vị trí liên quan tới mô hình và ứng dụng AI hiện khó tuyển dụng nhất, trong khi kỹ năng truyền thống như bán hàng, marketing và công nghệ thông tin có nhu cầu tuyển lao động ít hơn. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng những giá trị của con người như giao tiếp, làm việc nhóm và khả năng thích ứng vẫn khó bị thay thế.
Ivan, nay là cựu chuyên viên phân tích Block, tin rằng mình có thể tìm được công việc mới, nhưng cũng lo ngại sự cạnh tranh khốc liệt của toàn ngành. Anh chia sẻ: "Tôi bi quan về điều này hơn nhiều người khác. Bởi chúng ta đang sống ở Mỹ, nơi tăng trưởng là tất cả". Sự kiện này không chỉ là câu chuyện của Block mà còn là hồi chuông cảnh tỉnh cho toàn bộ nền kinh tế toàn cầu trong kỷ nguyên AI.
