Cuộc đua AI khốc liệt: Big Tech chi hàng trăm tỷ USD, thị trường chao đảo
Theo tờ Financial Times, lộ trình chi tiêu mà các "ông lớn" công nghệ như Alphabet, Amazon và Meta vừa công bố trong hai tuần gần đây đã khiến giới đầu tư ngỡ ngàng vì quy mô khổng lồ chưa từng thấy. Tại Thung lũng Silicon, AI không còn là một lựa chọn, mà được định vị là "làn sóng đổi mới lớn nhất kể từ thời Internet", buộc các tập đoàn phải dốc toàn lực đầu tư để không bị bỏ lại phía sau.
Huy động hơn 660 tỉ USD cho chip và hạ tầng
Dự kiến chỉ trong năm nay, hơn 660 tỉ USD sẽ được huy động để trang bị chip xử lý và hạ tầng trung tâm dữ liệu. Con số này còn cao hơn GDP của nhiều quốc gia như UAE, Singapore hay Israel. Theo Hãng tin Bloomberg, việc phát triển các mô hình AI tiên tiến là một quá trình cực kỳ tốn kém, đòi hỏi kết nối hàng nghìn con chip chuyên dụng với giá mỗi chiếc lên tới hàng chục nghìn USD.
Ông Gil Luria, nhà phân tích tại Công ty D.A. Davidson, nhận định: "Các Big Tech đều xem cuộc đua năng lực AI là thị trường 'kẻ thắng lấy tất cả'. Và trong cuộc chơi này, không ai chấp nhận mình là người thất bại".
Theo ước tính của nền tảng nghiên cứu S&P Capital IQ:
- Amazon đang dẫn đầu với kế hoạch đầu tư 200 tỉ USD trong năm nay, vượt dòng tiền từ hoạt động kinh doanh 180 tỉ USD. Dù vậy, công ty vẫn thông báo có thể sớm huy động thêm vốn thông qua phát hành nợ hoặc cổ phiếu.
- Alphabet bám sát phía sau với kế hoạch chi tiêu vốn 185 tỉ USD. Ông Brian Nowak, Giám đốc điều hành tại Morgan Stanley, dự báo Alphabet có thể chi tới 250 tỉ USD vào năm 2027 khi nhu cầu AI tiếp tục bùng nổ.
- Meta đưa ra định hướng chi tiêu vốn lên tới 135 tỉ USD trong năm 2026, tương đương với dòng tiền 130 tỉ USD từ hoạt động kinh doanh. Công ty mẹ của Facebook và Instagram trước đó đã huy động 30 tỉ USD trong tháng 10, đánh dấu đợt phát hành trái phiếu lớn nhất trong lịch sử tập đoàn.
Tuần trước, Oracle cũng gia nhập làn sóng này khi huy động 25 tỉ USD thông qua phát hành trái phiếu để tăng cường đặt cược vào AI.
Áp lực tài chính và thị trường "lao dốc về vùng âm"
Cuộc đua AI đang đặt ban lãnh đạo các tập đoàn trước những thách thức tài chính lớn: chấp nhận thu hẹp biên lợi nhuận, rút bớt tiền mặt tích lũy, đặc biệt là đẩy mạnh huy động vốn trên thị trường nợ. Các chuyên gia tại Ngân hàng JP Morgan dự báo riêng trong năm nay, lĩnh vực công nghệ và truyền thông có thể phát hành ít nhất 337 tỉ USD trái phiếu hạng đầu tư.
Dữ liệu tổng hợp của Reuters cho thấy chi tiêu vốn tại nhiều tập đoàn lớn đang tăng nhanh hơn lợi nhuận và dòng tiền tự do. Áp lực từ chi tiêu vốn khổng lồ nhanh chóng phản ánh lên giá cổ phiếu. Chỉ trong vòng một tuần, Amazon, Microsoft, Nvidia, Meta, Google và Oracle "bốc hơi" tổng cộng hơn 1.000 tỉ USD giá trị thị trường. Riêng Amazon mất hơn 300 tỉ USD vốn hóa - mức giảm mạnh nhất trong nhóm.
Các nhà phân tích của Ngân hàng BNP Paribas nhận định dòng tiền của các "ông lớn" đang bắt đầu "lao dốc về vùng âm", trong khi đó Microsoft vẫn đang "vững vàng hơn, ít nhất là ở thời điểm hiện tại".
Lo ngại từ nhà đầu tư và sự thiếu minh bạch
Dù các tập đoàn tỏ ra tự tin vào lợi nhuận dài hạn của AI, sự thiếu minh bạch về thời điểm thu hồi vốn đang khiến nhà đầu tư ngày càng lo ngại, theo bà Mamta Valechha - chuyên gia phân tích tại Công ty quản lý tài sản Quilter Cheviot.
Ông Russ Mould, Giám đốc đầu tư tại nền tảng đầu tư AJ Bell, cho rằng nỗi lo các tập đoàn đang "chuyển sang mô hình thâm dụng vốn" đã tạo áp lực lớn lên cổ phiếu công nghệ, khiến dòng tiền trở nên kém minh bạch và khó dự đoán hơn. "Chi tiêu vốn đang tăng nhanh vượt xa tốc độ tăng trưởng doanh thu tại các công ty công nghệ tập trung vào AI. Những dấu hiệu đầu tiên là việc sử dụng đòn bẩy nợ nhiều hơn và thu hẹp các chương trình mua lại cổ phiếu", ông Mould nói.
Theo Bloomberg, hiện tâm lý nhà đầu tư đang dịch chuyển rõ rệt. Sau giai đoạn ồ ạt mua cổ phiếu Big Tech trong năm vừa qua, họ bắt đầu do dự trước làn sóng chi tiêu vốn tăng vọt. Những ngày gần đây, cổ phiếu Big Tech liên tục bị bán tháo.
Ông Steve Lucas, CEO của Công ty công nghệ Boomi, nhận xét: "Điều khiến thị trường lo ngại nhất chính là tốc độ phát triển hiện nay của AI và khả năng nó làm đảo lộn các mô hình kinh doanh. Tôi không nghi ngờ tiềm năng của AI, nhưng tôi đặt dấu hỏi lớn về khung thời gian hiện thực hóa tiềm năng đó, cũng như hiệu quả kinh tế của cuộc đua này".
Apple - ngoại lệ hiếm hoi trong cuộc đua AI
Đứng ngoài cuộc đua, Apple - công ty từng bị hoài nghi vì chiến lược AI thận trọng - lại bất ngờ ghi nhận cổ phiếu tăng 7% từ đầu tuần. Động lực chính đến từ nhu cầu iPhone mà CEO Tim Cook mô tả là "đáng kinh ngạc".
CNBC dẫn lời chiến lược gia Michael Field tại Công ty dịch vụ tài chính Morningstar nhận định canh bạc AI đang dần trở thành một cuộc chơi "được ăn cả, ngã về không": "Hoặc những khoản đầu tư khổng lồ sẽ mang lại phần thưởng xứng đáng, hoặc chúng sẽ biến thành sự lãng phí nếu mọi thứ đi chệch hướng".
