Theo tờ SCMP, trong khi các hãng phim truyền thống vẫn đang vật lộn với những dự án triệu USD kéo dài nhiều năm, Trung Quốc đã xây dựng một 'công xưởng' phim ngắn hoạt động với công suất hàng trăm bộ phim mỗi ngày, nhờ sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI) và các gói hỗ trợ khổng lồ từ chính phủ. Cụ thể, ngành công nghiệp phim ngắn (micro drama) - những bộ phim định dạng dọc dành cho 'thế hệ TikTok' - đang trải qua một bước ngoặt lịch sử. Không còn là những clip nghiệp dư, sự can thiệp của AI đã biến thể loại này thành một cỗ máy in tiền thực thụ, với quy mô thị trường dự kiến đạt hàng chục tỷ USD trong tương lai gần.
Cuộc đua khốc liệt của những 'cỗ máy' AI
Vigloo, một công ty sản xuất phim ngắn đến từ Hàn Quốc, là minh chứng rõ nhất cho sự chuyển dịch này. Năm nay, công ty đã dành tới 30% ngân sách cho các quy trình làm việc tự động hóa bằng AI. Kết quả thật ấn tượng: thời gian sản xuất một bộ phim giảm từ 3 tháng xuống còn 1 tháng, trong khi chi phí chỉ còn bằng 1/5 so với trước đây. Tại Vigloo, các đại lý AI (AI agents) đã bắt đầu đảm nhận những công việc cốt lõi như viết kịch bản, sau đó mới được các nhà sản xuất con người kiểm tra lại. Điều này cho phép hãng không chỉ phát hành nhiều phim hơn mà còn có thể thử nghiệm mọi thể loại từ ngôn tình, hành động đến kỳ ảo với rủi ro thấp nhất. Tuy nhiên, CEO Neil Choi của Vigloo thừa nhận họ vẫn đang cảm thấy áp lực nghẹt thở. Đối thủ thực sự không phải là các studio truyền thống, mà là hệ sinh thái phim ngắn khổng lồ của Trung Quốc, nơi AI được hậu thuẫn bởi nguồn lực quốc gia.
Hỗ trợ chính phủ và sự tham gia của các 'ông lớn' công nghệ
Tại Trung Quốc, phim ngắn không chỉ là xu hướng giải trí đơn thuần mà đã trở thành một danh mục kinh doanh mới được chính quyền các địa phương bảo hộ và thúc đẩy mạnh mẽ. Đây là điểm khác biệt lớn nhất khiến các đối thủ quốc tế khó lòng theo kịp. Tại quận Phố Đông (Thượng Hải), các startup có thể nhận được khoản hỗ trợ lên tới 300.000 nhân dân tệ (tương đương khoảng 44.000 USD) chỉ riêng cho chi phí điện toán. Thành phố Vũ Hán cũng đã đưa ra các khoản vay chuyên biệt cho ngành này. Nhiều địa phương khác còn áp dụng chính sách ưu đãi thuế, trợ cấp trực tiếp và cung cấp quyền truy cập vào các đơn vị xử lý đồ họa (GPU) hiện đại. Giáo sư Haiyang Li từ Đại học Rice nhận định, thị trường phim ngắn và hoạt hình AI tại Trung Quốc đã đạt mốc khoảng 100 tỷ nhân dân tệ (14,6 tỷ USD) vào năm 2025. Theo dự báo của Yuki Bi, CEO công ty tư vấn thương hiệu Helios Worldwide, đến năm 2030, ngành công nghiệp này sẽ trị giá 16,2 tỷ USD tại Trung Quốc và 9,5 tỷ USD tại thị trường nước ngoài.
Sức mạnh của Trung Quốc còn nằm ở sự tham gia của các 'ông lớn' công nghệ. Tháng 3 vừa qua, nền tảng iQiyi đã ra mắt Nadou Pro, một công cụ kết nối các công ty sản xuất với các diễn viên sẵn sàng cấp phép hình ảnh của họ để sử dụng trong nội dung do AI tạo ra. Kuaishou và Tencent cũng không đứng ngoài cuộc với các cuộc thi phim ngắn AI và các gói hỗ trợ công nghệ. Đặc biệt, ByteDance (cha đẻ của TikTok) đã giảm đáng kể chi phí tạo video AI thông qua công cụ Seedance 2.0.
Lấy số lượng đè chất lượng
Mô hình của Trung Quốc đang đi ngược lại hoàn toàn với chiến lược của các studio K-drama truyền thống. Nếu người Hàn tập trung tạo ra một vài 'bom tấn' (megahits) vang dội, thì người Trung Quốc chọn cách tiếp cận: nội dung tần suất cao, ngân sách thấp nhưng lợi nhuận biên cực lớn. Số liệu từ tờ 36kr cho thấy, vào tháng 1 năm nay, đã có hơn 470 bộ phim ngắn do AI hỗ trợ được phát hành mỗi ngày tại Trung Quốc. Bằng cách kết hợp các công cụ tạo nội dung AI với thuật toán đề xuất và hệ thống quảng cáo sẵn có, các nền tảng như ByteDance có thể quản lý toàn bộ quy trình từ khâu viết kịch bản cho đến phân phối tới tay người dùng cuối cùng. Yuki Bi nhận định, mô hình này là giải pháp cho cuộc khủng hoảng 'lạm phát chi phí' mà các bộ phim truyền thống đang gặp phải. Hiệu quả kinh tế từ việc tung ra hàng trăm dự án nhỏ đôi khi còn ổn định hơn việc đặt cược tất cả vào một dự án duy nhất.
Tranh cãi về bản quyền và quyền lợi người biểu diễn
Tất nhiên, sự phát triển nóng cũng đi kèm với những tranh cãi gay gắt về bản quyền và quyền lợi của người biểu diễn. Công cụ Nadou Pro của iQiyi từng vấp phải sự phản ứng dữ dội từ các ngôi sao khi họ phủ nhận việc ký kết thỏa thuận sử dụng hình ảnh hay giọng nói cho nội dung AI. Các cơ quan quản lý Trung Quốc đã bắt đầu vào cuộc. Cơ quan Quản lý Không gian mạng Trung Quốc (CAC) đã ban hành các quy định dự thảo nhằm giải quyết các vấn đề bản quyền liên quan đến AI. Damien Yeo, nhà phân tích tại BMI (thuộc Fitch Solutions), cảnh báo rằng đối với một ngành công nghiệp phụ thuộc vào tốc độ và quy mô sản xuất như phim ngắn, các vấn đề về sở hữu trí tuệ chưa được giải quyết có thể trở thành 'nút thắt cổ chai' nghiêm trọng trong tương lai, đặc biệt là khi các tiêu chuẩn pháp lý ngày càng trở nên khắt khe hơn. Cuộc chiến trong ngành giải trí thế hệ mới không còn là cuộc chiến của những đạo diễn tài năng, mà là cuộc đua của những thuật toán và sức mạnh tài chính. Ở đó, Trung Quốc đang nắm giữ những lợi thế mà bất kỳ quốc gia nào cũng phải khao khát.
