Báo cáo tổng quát về chỉ số sức khỏe tinh thần của người Việt theo thang đo WHO-5 Index của Tổ chức Y tế thế giới, dựa trên dữ liệu ẩn danh từ 3.264 người trả lời hợp lệ, đã hé lộ những phát hiện đáng chú ý. Trong khảo sát, ba biến số được giả định có tác động đến sức khỏe tinh thần (chỉ số wellbeing) trong hai tuần gần nhất gồm: tình hình tài chính (5 mức từ rất khó khăn đến rất thoải mái), mức độ hỗ trợ xã hội (4 mức từ không có ai đến mạng lưới tốt), và chất lượng giấc ngủ (5 mức từ rất kém đến rất tốt).
Gần 20% người tài chính tốt nhưng không hạnh phúc
Kết quả cho thấy trong số 900 người tự đánh giá tình hình tài chính ở mức "Thoải mái" đến "Rất thoải mái" (trên tổng mẫu 3.264 người), có tới 176 người (gần 20%) có chỉ số "điểm hạnh phúc" dưới 50 trên thang điểm 100, mức cần theo dõi và cảnh báo. Theo WHO, thang đo WHO-5 gồm 5 câu hỏi về tần suất cảm thấy vui vẻ, bình tĩnh, năng động, tỉnh táo và hứng thú với cuộc sống trong 2 tuần gần nhất. Mỗi câu tối đa 5 điểm, tổng điểm nhân 4 để quy về thang 100. Điểm dưới 50 cần theo dõi, dưới 28 cảnh báo nguy cơ trầm cảm (cần gặp chuyên gia y tế).
176 người có tài chính tốt nhưng tinh thần kém có điểm thấp đồng đều ở cả 5 câu hỏi WHO-5, trung bình chỉ 1,6-1,9/5 điểm mỗi câu, thấp hơn nhiều so với mức trung bình 2,8 điểm của toàn khảo sát. Đáng chú ý, ở mỗi câu chỉ có 13-26% số người này chọn phương án tích cực (≥3 điểm). Câu 3 về "vui vẻ" thấp nhất (1,60), câu 2 về "bình tĩnh" cao nhất (1,90), nhưng vẫn kém xa mức trung bình.
Chất lượng giấc ngủ của nhóm tài chính thoải mái nhưng điểm wellbeing thấp
Dữ liệu về thói quen sinh lý của nhóm 176 người này cho thấy sự phân bổ không đồng đều về chất lượng giấc ngủ. Có 21% đánh giá giấc ngủ ở mức "Kém" hoặc "Rất kém", và 55% ở mức "Trung bình". Tổng cộng, 76% không đạt được giấc ngủ "Tốt" hoặc "Rất tốt". Điều này cho thấy các vấn đề về chất lượng giấc ngủ hiện diện rõ rệt ở những cá nhân có điểm wellbeing thấp, bất kể điều kiện tài chính thoải mái.
Mức độ hỗ trợ xã hội của nhóm tài chính thoải mái nhưng điểm wellbeing thấp
Bên cạnh giấc ngủ, các câu hỏi về hỗ trợ xã hội (sự hiện diện và kết nối từ gia đình, bạn bè) cung cấp thêm góc nhìn. Dữ liệu cho thấy sự hạn chế trong kết nối xã hội của nhóm này: 42% báo cáo có "Ít người hỗ trợ" hoặc "Không có ai để chia sẻ"; 50% chỉ có "Một vài người"; chỉ 8% tự đánh giá mạng lưới hỗ trợ ở mức "Tốt". Tỷ lệ hạn chế này phản ánh đặc điểm thống kê phổ biến ở người có điểm wellbeing thấp.
Từ bộ dữ liệu, có thể thấy sự thoải mái về tài chính không tự động đi kèm với điểm số sức khỏe tinh thần cao. Sự suy giảm chất lượng giấc ngủ và mạng lưới hỗ trợ xã hội hạn chế là hai yếu tố thường xuất hiện đồng thời ở những người có tài chính ổn định nhưng mức wellbeing thuộc nhóm thấp.
