Sáng 27.5, hàng ngàn tín đồ Hồi giáo tại phường Chánh Hưng, TP.HCM đã tập trung tại thánh đường Hồi giáo Jamiul Anwar để cử hành lễ Raya Haji. Những người Chăm sinh sống tại đây diện những bộ trang phục truyền thống đẹp nhất, cùng nhau thực hiện các nghi thức tôn giáo trang nghiêm tại thánh đường. Không khí lễ hội không chỉ dừng lại ở thánh đường mà còn lan tỏa đến từng gia đình. Bà con theo đạo Hồi sửa soạn nhà cửa tươm tất, chuẩn bị các món ăn truyền thống để sum họp gia đình và đãi khách đến thăm. Sự hiếu khách và lòng thành kính đã tạo nên nét văn hóa đặc trưng của tôn giáo tại TP.HCM.
Nghi lễ trang nghiêm tại thánh đường
Ngay từ sáng sớm, hàng ngàn người theo đạo Hồi sống ở TP.HCM đã đến thánh đường Hồi giáo Jamiul Anwar để cử hành lễ Raya Haji. Trước khi vào bên trong thánh đường, tín đồ đều phải thực hiện nghi thức rửa mặt, tay, chân để thanh tẩy. Khoảng 8 giờ, các nghi lễ chính thức bắt đầu. Đây là ngày lễ chính trong đại lễ Raya Idil Adha, nên tất cả tín đồ đều phải có mặt tại thánh đường để hành lễ.
Phần lễ đầu tiên, các tín đồ nam giới tập trung vào thánh đường, cùng đọc kinh và cầu nguyện. Nữ giới sẽ ở bên ngoài chờ đợi. Sau đó, vị giáo cả sẽ thuyết giảng về giáo lý, nhắc nhở các tín đồ về việc làm việc thiện, tu tâm dưỡng tính để sống tốt đời đẹp đạo.
Ý nghĩa của đại lễ Raya Haji
Chia sẻ ý nghĩa của đại lễ, ông Ab Dohalim, Phó ban Quản trị thánh đường Hồi giáo Jamiul Anwar cho biết, Raya Haji là ngày lễ quan trọng bậc nhất trong đại lễ Raya Idil Adha của người Hồi giáo trên toàn thế giới. Đây là thời điểm hàng triệu tín đồ từ khắp nơi trên thế giới hành hương về thánh địa Mecca (Ả Rập Xê Út) để thực hiện nghi lễ Haji quốc tế. Tại Việt Nam, đại lễ này thường diễn ra vào những ngày cuối cùng của năm Hồi lịch (tương đương với tháng chạp của người Việt) và được cộng đồng xem giống như ngày đầu tiên của "Tết Nguyên đán". Riêng tại thánh đường Jamiul Anwar, khoảng 2.000 người Chăm và người nước ngoài theo đạo Hồi đã có mặt từ sáng sớm.
Nghi thức hiến tế và chia sẻ cộng đồng
Theo ông Ab Dohalim, tâm điểm của ngày đại lễ chính ở thánh đường Jamiul Anwar là nghi thức hiến tế. Đây là nghi thức bắt buộc trong giáo lý Hồi giáo mà mỗi người cần thực hiện ít nhất một lần trong đời. Theo quy định đạo Hồi, 1 con dê tương ứng với 1 người hiến tế, trong khi 1 con bò là sự chung tay của 7 người. Năm nay, cộng đồng tín đồ tại thánh đường Jamiul Anwar đã quyên góp được 5 con bò, 2 con dê và 1 con cừu để làm lễ hiến tế. Sau nghi thức này hoàn tất, thịt của các con vật sẽ được phân chia và phát cho tất cả mọi người trong cộng đồng, không phân biệt giàu nghèo. Điều này thể hiện sự chia sẻ, đùm bọc vốn là truyền thống tốt đẹp của người Hồi giáo ở thánh đường.
Không khí lễ hội và phong tục truyền thống
Bên cạnh nghi lễ chính bên trong thánh đường, với truyền thống, người theo đạo Hồi sẽ bắt tay với hầu hết người gặp mặt. Đây vừa là nghi thức chào hỏi mà còn mang ý nghĩa tha thứ cho nhau trong ngày trọng đại này. Trong khi đó, phụ nữ không vào thánh đường để làm lễ thì ở nhà, diện quần áo truyền thống thật đẹp, chuẩn bị bữa ăn để chiêu đãi khách và gia đình. Chị Saly cho biết chỉ đợi ngày này để gia đình mặc bộ đồ đẹp nhất và cùng chung vui với cộng đồng người Chăm.
Anh Mohamed, người Burkina Faso, đã sống ở TP.HCM 10 năm và cũng theo đạo Hồi. Sau khi cử hành thánh lễ, anh ra bên ngoài thánh đường, tặng bánh kẹo cho trẻ em tại đây. Anh cho biết điều này thể hiện tình thương, lòng nhân ái của người Hồi giáo với nhau. Còn tại một số ngôi nhà gần thánh đường, một số người tặng tiền cho trẻ em. Chị Sity (áo hồng) cho biết: "Mỗi năm đến ngày lễ này nhà tôi đều tặng tiền cho trẻ em. Nó giống như lì xì năm mới vậy đó. Mục đích tạo không khí vui vẻ trong ngày tết này".
Ông Ab Dohalim cũng cho biết, dù ở quốc tế, đại lễ Raya Idil Adha có thể kéo dài đến 4 ngày, nhưng tại Việt Nam, các hoạt động chính thường diễn ra tập trung trong khoảng 2 ngày. Với bà con, Raya Haji giống như một ngày tết thực sự.
