Cục An toàn bức xạ và hạt nhân vừa đưa ra cảnh báo về tình trạng một số cơ sở sau khi không còn nhu cầu sử dụng thiết bị chụp ảnh phóng xạ công nghiệp đã tự ý vứt bỏ vỏ thiết bị ra môi trường, gây tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn bức xạ. Qua kiểm tra thực tế, cơ quan chức năng phát hiện nhiều vỏ thiết bị không chứa nguồn phóng xạ nhưng được làm từ uranium nghèo, một loại vật liệu che chắn đặc biệt.
Quy định pháp luật về vật liệu hạt nhân
Theo quy định của Luật Năng lượng nguyên tử năm 2025, uranium nghèo dù không còn chứa nguồn phóng xạ vẫn được coi là vật liệu hạt nhân nguồn. Các cơ sở chỉ được miễn khai báo, cấp phép khi đáp ứng điều kiện theo quy chuẩn kỹ thuật hiện hành. Tuy nhiên, luật hiện chưa có quy định cụ thể về việc thanh lý loại vật liệu này, dẫn đến tình trạng xử lý không đúng cách.
Yêu cầu khẩn từ Cục An toàn bức xạ và hạt nhân
Để bảo đảm an toàn và an ninh nguồn phóng xạ, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân yêu cầu các cơ sở phải rà soát, kiểm kê toàn bộ thiết bị chụp ảnh phóng xạ công nghiệp, bao gồm cả vỏ không có nguồn, và gửi báo cáo về Cục trước ngày 15 tháng 5 năm 2026. Đồng thời, tuyệt đối không vứt bỏ hoặc thanh lý như phế liệu thông thường, mà phải lưu giữ trong điều kiện bảo đảm an toàn bức xạ, có biện pháp ngăn chặn mất mát hoặc bị tiếp cận trái phép.
Ứng dụng và rủi ro của chụp ảnh phóng xạ công nghiệp
Các cơ sở chụp ảnh phóng xạ công nghiệp là đơn vị sử dụng nguồn phóng xạ để kiểm tra chất lượng vật liệu, thiết bị mà không cần phá hủy. Phương pháp này giúp phát hiện các khuyết tật bên trong như nứt, rỗ hoặc lỗi mối hàn. Hoạt động này thường được áp dụng trong các lĩnh vực như dầu khí, xây dựng, cơ khí nhằm bảo đảm an toàn và chất lượng công trình, sản phẩm.
Theo Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ mang lại lợi ích lớn trong chăm sóc sức khỏe và phát triển kinh tế, từ công nghiệp, nông nghiệp đến tài nguyên và môi trường. Tuy nhiên, nếu không được quản lý chặt chẽ, các hoạt động này có thể gây sự cố, ảnh hưởng xấu đến con người và môi trường. Việc tăng cường năng lực quản lý an toàn bức xạ, hạt nhân là cần thiết, đặc biệt trong bối cảnh phát triển điện hạt nhân.
