Vụ Án Tham Nhũng Y Tế: Doanh Nghiệp Chi Hàng Chục Tỷ, Cựu Bộ Trưởng Nhận Hàng Tỷ Đồng
Theo kết luận điều tra mới nhất về vụ án “Vi phạm quy định về quản lý tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, “Nhận hối lộ” và “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” xảy ra tại Bộ Y tế, bốn doanh nghiệp đã bị xác định chi hàng chục tỷ đồng dưới dạng “lại quả”. Trong đó, cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến được chia hàng tỷ đồng từ các khoản tiền này, làm dấy lên nhiều câu hỏi về tính minh bạch trong quản lý đầu tư công.
Chi Tiết Các Doanh Nghiệp Và Khoản Chi “Lại Quả”
Cơ quan điều tra đã chỉ rõ bốn doanh nghiệp thuộc diện đề nghị điều tra, bao gồm:
- Tổng công ty 36
- Tổng công ty 319
- Tổng công ty Thành An
- Công ty Cổ phần Armephaco
Trong quá trình thực hiện các gói thầu, các doanh nghiệp này đã chi số tiền khổng lồ cho lãnh đạo Ban Y tế trọng điểm Bộ Y tế, với tỷ lệ cố định 5% giá trị thanh toán trước thuế. Đáng chú ý, do một số đơn vị có yếu tố quốc phòng, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã tách riêng hồ sơ và chuyển sang Cơ quan Điều tra hình sự Bộ Quốc phòng để xử lý theo thẩm quyền, cho thấy tính chất phức tạp và liên ngành của vụ án.
Vai Trò Của Cựu Bộ Trưởng Và Các Thuộc Cấp
Kết luận điều tra xác định, trong quá trình triển khai hai dự án trọng điểm là Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2, bà Nguyễn Thị Kim Tiến đã chủ động gặp gỡ các nhà thầu và tạo điều kiện thuận lợi để họ trúng thầu. Hai thuộc cấp của bà là ông Nguyễn Chiến Thắng và ông Huỳnh Hữu Tuấn, đều từng giữ chức Giám đốc Ban Y tế trọng điểm, bị cáo buộc đã thỏa thuận trực tiếp với các nhà thầu về việc chi 5% giá trị thanh toán trước thuế để đảm bảo quá trình giải ngân diễn ra suôn sẻ.
Cụ thể, cơ quan điều tra công bố:
- Ông Nguyễn Chiến Thắng nhận tổng cộng hơn 51,7 tỷ đồng, chưa tính thêm hơn 36,7 tỷ đồng liên quan đến các doanh nghiệp quốc phòng.
- Ông Huỳnh Hữu Tuấn nhận 7,7 tỷ đồng, chưa tính 4,5 tỷ đồng từ doanh nghiệp quốc phòng.
Theo lời khai của hai bị can này, một phần số tiền trên đã được chuyển cho bà Tiến. Họ xác nhận đã đưa cho bà 17,9 tỷ đồng và 100.000 USD, trong khi bà Tiến thừa nhận chỉ nhận tổng cộng 7,5 tỷ đồng. Đáng chú ý, bà Tiến đã nộp lại 14,5 tỷ đồng để khắc phục hậu quả, nhưng trong kết luận điều tra hiện tại, bà không bị đề nghị truy tố về tội “Nhận hối lộ”, gây nhiều tranh cãi trong dư luận.
Gói Thầu Nghìn Tỷ Và Khoản “Lại Quả” 36 Tỷ Đồng
Tại gói thầu XDBM-01 (xây dựng Bệnh viện Bạch Mai), Ban Y tế trọng điểm đã ký hợp đồng với liên danh ba tổng công ty gồm Tổng công ty 36, Tổng công ty 319 và Tổng công ty Thành An, với giá trị hợp đồng lên tới hơn 2.189 tỷ đồng. Tính đến cuối năm 2024, số tiền đã được tạm ứng và thanh toán cho các nhà thầu là hơn 1.903 tỷ đồng.
Cơ quan điều tra xác định, sau mỗi đợt giải ngân, các nhà thầu đều chi cho ông Nguyễn Chiến Thắng khoản tiền tương ứng 5% giá trị trước thuế, tổng cộng lên tới 37,8 tỷ đồng. Trong đó, riêng ba doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng đã chi 36 tỷ đồng, và một nhà thầu phụ khác chi 1,8 tỷ đồng. Sau khi ông Thắng chuyển công tác, ông Huỳnh Hữu Tuấn tiếp tục nhận thêm 4,5 tỷ đồng theo cơ chế tương tự.
Ở gói thầu XDVĐ-01 (xây dựng Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2) với trị giá 2.200 tỷ đồng, Công ty Armephaco tham gia với vai trò nhà thầu phụ. Doanh nghiệp này bị xác định đã đưa 700 triệu đồng cho ông Nguyễn Chiến Thắng, nâng tổng số tiền các doanh nghiệp chi tại gói thầu này lên hơn 42 tỷ đồng.
Hệ Thống “Lại Quả” Và Hậu Quả Nghiêm Trọng
Kết luận điều tra nhấn mạnh rằng hành vi “lại quả” đã diễn ra một cách có hệ thống, gắn liền với cơ chế thanh toán theo từng đợt giải ngân. Dòng tiền được xác định rõ ràng thông qua việc đối chiếu chứng từ và lời khai của các bên liên quan. Việc tách hồ sơ để chuyển sang cơ quan điều tra của Bộ Quốc phòng không chỉ cho thấy tính chất phức tạp của vụ án, mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc làm rõ trách nhiệm quản lý và giám sát vốn đầu tư công tại các dự án y tế trọng điểm quốc gia.
Vụ án liên quan đến cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến được xác định đã gây ra thất thoát 803 tỷ đồng của Nhà nước, làm tổn hại nghiêm trọng đến niềm tin của người dân vào hệ thống y tế và công tác quản lý tài chính công. Sự việc này một lần nữa cảnh báo về những lỗ hổng trong cơ chế giám sát và minh bạch hóa các gói thầu đầu tư công, đòi hỏi các biện pháp mạnh mẽ hơn để ngăn chặn tham nhũng và lãng phí trong tương lai.
