Ông Đào Hữu Huyền bị khởi tố trong vụ án ô nhiễm môi trường tại Tập đoàn Hóa chất Đức Giang
Mới đây, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu đã chính thức khởi tố vụ án xảy ra tại Tập đoàn Hóa chất Đức Giang và các đơn vị liên quan. Vụ án này liên quan đến các tội danh nghiêm trọng, bao gồm "Gây ô nhiễm môi trường", "Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên" và "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng". Cơ quan điều tra đồng thời đã khởi tố 14 bị can, trong đó có ông Đào Hữu Huyền, một nhân vật nổi bật trong ngành hóa chất Việt Nam.
Hành trình khởi nghiệp và sự thăng tiến
Trước khi vướng vào vòng lao lý, ông Đào Hữu Huyền đã có một hành trình khởi nghiệp ấn tượng. Ông bắt đầu từ hoạt động thương mại, sau khi học ngành hóa học tại Áo và trở về Việt Nam. Năm 1993, ông thành lập Công ty TNHH Văn Minh, chuyên nhập khẩu hóa chất từ Trung Quốc để phân phối trong nước. Giai đoạn này, ông đóng vai trò là nhà cung ứng, từng bước tích lũy vốn và xây dựng mạng lưới khách hàng rộng khắp.
Cơ hội mở rộng đã đến vào năm 2004, khi doanh nghiệp tiền thân của Hóa chất Đức Giang hoàn tất quá trình cổ phần hóa. Ba năm sau, Nhà nước giảm tỷ lệ sở hữu xuống còn 20%. Ông Huyền cùng gia đình đã mua lại một lượng lớn cổ phần, từ đó trở thành nhóm cổ đông chi phối. Từ thời điểm này, ông đảm nhiệm vai trò Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc, trực tiếp điều hành mọi hoạt động của doanh nghiệp.
Bước ngoặt với phốt pho và sự phát triển vượt bậc
Trước năm 2014, hoạt động chính của Đức Giang tập trung vào bột giặt và chất tẩy rửa, chiếm gần 70% doanh thu trong giai đoạn 2012–2013. Tuy nhiên, doanh nghiệp đã có bước chuyển mình quan trọng khi đầu tư khoảng 2.000 tỷ đồng vào tổ hợp hóa chất tại Lào Cai, đưa vào vận hành từ năm 2014. Dự án này, cùng với nhà máy phốt pho vàng sẵn có, đánh dấu việc mở rộng sang lĩnh vực chế biến sâu quặng apatit.
Danh mục sản phẩm của Đức Giang được mở rộng đáng kể, bao gồm các dòng hóa chất như phốt pho vàng (P4), axit phosphoric (HPO, WPA), phân bón (SSP, DAP, MAP) và phụ gia thức ăn chăn nuôi (DCP). Nguồn nguyên liệu chính là quặng apatit tại Lào Cai, với sản lượng khai thác dự kiến đạt khoảng 3,7 triệu tấn trong vòng 6 năm.
Sau khi mở rộng sản xuất, cơ cấu doanh thu của Đức Giang đã thay đổi theo hướng tăng tỷ trọng hóa chất phốt pho. Năm 2021, nhóm sản phẩm này chiếm khoảng 60% doanh thu và đóng góp tới 80% kim ngạch xuất khẩu. Khách hàng của doanh nghiệp bao gồm nhiều tập đoàn lớn trong các lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp và thực phẩm, chẳng hạn như Mitsubishi, UNID Global Corp, UPL, CJ, Cargill, Proconco và Wilmar.
Kết quả kinh doanh ấn tượng và tài sản cá nhân
Kết quả kinh doanh của Đức Giang đã ghi nhận sự gia tăng đáng kể qua các năm. Năm 2018, sau khi sáp nhập Công ty cổ phần Hóa chất Đức Giang Lào Cai, lợi nhuận trước thuế đạt 907 tỷ đồng, tăng hơn 5 lần so với trước đó. Doanh thu vượt mốc 6.000 tỷ đồng, với hơn 90% đến từ hoạt động xuất khẩu.
Trong giai đoạn 2020–2021, tổng tài sản của doanh nghiệp tăng từ khoảng 5.800 tỷ đồng lên 8.500 tỷ đồng. Đến năm 2025, doanh thu thuần đạt 11.262 tỷ đồng, tăng 14% so với năm trước; lợi nhuận sau thuế đạt 3.189 tỷ đồng, tăng 3% và vượt kế hoạch đề ra.
Tại Hóa chất Đức Giang, ông Đào Hữu Huyền không chỉ là người điều hành mà còn là cổ đông cá nhân lớn nhất với tỷ lệ nắm giữ khoảng 18,38% vốn, tương đương 69,79 triệu cổ phiếu DGC tính đến cuối năm ngoái. Với thị giá tại thời điểm thống kê, lượng cổ phiếu này có giá trị khoảng 4.801,9 tỷ đồng, chiếm phần lớn tài sản gắn trực tiếp với doanh nghiệp. Ngoài ra, ông Huyền còn sở hữu 1,92 triệu cổ phiếu PAT, tương ứng 7,687% vốn, trị giá khoảng 145,1 tỷ đồng.
Tổng cộng, danh mục cổ phiếu niêm yết đứng tên cá nhân ông đạt xấp xỉ 5.000 tỷ đồng, chưa bao gồm phần sở hữu gián tiếp thông qua người thân hoặc các pháp nhân liên quan. Đáng chú ý, nhóm cổ đông gia đình ông Huyền cũng nắm giữ lượng cổ phần đáng kể tại Đức Giang, bao gồm:
- Bà Ngô Thị Ngọc Lan (6,64%)
- Ông Đào Hữu Kha (5,97%)
- Bà Nguyễn Thị Hồng Lan (3,76%)
- Ông Đào Hữu Duy Anh (3,01%)
- Bà Đào Hồng Hạnh (1,35%)
Nếu cộng gộp, nhóm này tạo thành một khối sở hữu có ảnh hưởng lớn tại doanh nghiệp. Trong bối cảnh cổ phiếu DGC từng duy trì ở vùng giá cao, quy mô tài sản này đã đưa ông Đào Hữu Huyền vào nhóm những người có giá trị tài sản lớn trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
