Cà Mau: Gần 60 ha đất công bị lấn chiếm, nhiều vướng mắc kéo dài trong quản lý
Ngày 26.3, nguồn tin từ phóng viên Thanh Niên tiết lộ, Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tỉnh Cà Mau vừa công bố báo cáo chi tiết về công tác quản lý và sử dụng tài sản công trên địa bàn. Báo cáo này làm nổi bật một thực trạng đáng báo động: gần 60 ha đất công đã bị lấn chiếm hoặc sử dụng sai mục đích, phản ánh những lỗ hổng trong hệ thống quản lý.
Tình trạng đất công chưa sử dụng và bị lấn chiếm
Theo báo cáo, toàn tỉnh Cà Mau hiện có tổng cộng 523 ha đất công do Trung tâm Phát triển quỹ đất trực tiếp quản lý nhưng chưa được đưa vào sử dụng, tương ứng với 75 khu đất riêng biệt. Trong số này, một phần đáng kể là gần 60 ha, thuộc 11 khu đất cụ thể, đã bị lấn chiếm trái phép hoặc sử dụng không đúng mục đích ban đầu. Điều này cho thấy sự thiếu kiểm soát và giám sát chặt chẽ trong việc bảo vệ tài sản công.
Song song đó, sau khi tỉnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đã phát sinh 335 cơ sở nhà và đất dôi dư từ các trụ sở cũ. Tính đến ngày 28.2.2026, tỉnh Cà Mau đã tiến hành bố trí và sắp xếp lại 323 cơ sở trong số này, phần còn lại vẫn đang trong quá trình xử lý, cho thấy nỗ lực nhưng cũng bộc lộ những khó khăn trong việc tối ưu hóa nguồn lực.
Những trường hợp vi phạm điển hình tại địa phương
Tại xã Cái Đôi Vàm, qua đợt rà soát kỹ lưỡng, đã phát hiện 10 khu đất có hồ sơ thể hiện do Ủy ban Nhân dân xã quản lý, nhưng trên thực tế lại đang bị người dân sử dụng hoặc cho thuê, cho mượn trái quy định. Một trong những ví dụ điển hình là khu đất rộng 1.400 m2, ban đầu được cho Công ty C. mượn để xây dựng nhà tập thể cho cán bộ và công nhân. Đến năm 2018, khu đất này tiếp tục được chuyển giao cho cán bộ, công nhân của Công ty T. mượn ở.
Ngày 4.6.2024, chính quyền địa phương đã tiến hành làm việc và yêu cầu công ty trả lại đất. Tuy nhiên, đại diện công ty lại đề nghị được làm thủ tục thuê đất theo quy định hiện hành thay vì hoàn trả, làm phức tạp thêm tình hình.
Một trường hợp khác là khu đất 360 m2 do Ủy ban Nhân dân thị trấn Cái Đôi Vàm cũ (nay là xã Cái Đôi Vàm) quản lý, cũng được cho Công ty C. mượn để xây nhà cho cán bộ. Dù địa phương đã nỗ lực vận động 4 hộ dân di dời và trả lại mặt bằng, nhưng các hộ này vẫn chưa đồng ý, cho thấy sự bất hợp tác kéo dài.
Vướng mắc kéo dài tại huyện Thới Bình (cũ)
Tại khu vực huyện Thới Bình (cũ), một khu đất rộng khoảng 53 ha do Ủy ban Nhân dân xã Tân Phú cũ (nay là xã Trí Phải) quản lý đã phát sinh nhiều vướng mắc phức tạp và kéo dài qua nhiều năm. Theo báo cáo, trong giai đoạn từ 1996 đến 2002, xã đã cho 6 hộ dân thuê đất để sản xuất và thu tiền thuê hàng năm, trong đó có không ít hộ là nguyên lãnh đạo xã trước đây.
Từ năm 2003 đến 2010, sau khi thời hạn thuê kết thúc, các hộ này đã tự liên kết và phân chia lại đất với các hộ khác. Đến nay, số hộ trực tiếp sử dụng đất đã tăng lên 10 hộ, với tổng diện tích khoảng 48,2 ha theo bản đồ được cập nhật vào năm 2018.
Trong giai đoạn 2007 đến 2010, Ủy ban Nhân dân huyện Thới Bình (cũ) đã chỉ đạo thanh lý hợp đồng và chấm dứt việc thuê đất, nhưng các hộ liên quan không đồng ý. Quá trình quản lý sau đó gặp nhiều khó khăn do sự thay đổi liên tục của cán bộ phụ trách, cùng với việc di dời trụ sở dẫn đến thất lạc hồ sơ quan trọng.
Từ năm 2011 cho đến nay, các hộ này đã không tiếp tục nộp tiền thuê đất, đồng thời đề nghị được giao đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho phần đất công mà họ đã thuê trước đó. Điều này làm nổi bật những thách thức trong việc giải quyết các tranh chấp đất đai lịch sử và đảm bảo tính minh bạch trong quản lý tài sản công.
