Trong 40 ngày giao tranh, máy bay Mỹ và Israel liên tục ném bom các dãy núi quanh thành phố Yazd nhằm vô hiệu hóa một trong những dự án quân sự quan trọng nhất của Iran: tổ hợp tên lửa ngầm được khoét sâu trong khối đá granite. Tuy nhiên, theo lời các cư dân địa phương, tên lửa Iran vẫn tiếp tục được phóng đi bất chấp các cuộc không kích dồn dập.
Khả năng sống sót của các "thành phố tên lửa" ngầm
Khả năng sống sót của các “thành phố tên lửa” ngầm của Iran đã trở thành một trong những câu hỏi quan trọng nhất sau chiến dịch ném bom của Mỹ và Israel hồi đầu năm nay. Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tập trung nhấn mạnh mức độ thiệt hại, giới chức Iran cùng một số nhà phân tích bên ngoài cho rằng cuộc chiến đã chứng minh lực lượng tên lửa của Iran có thể bị kiềm chế nhưng không thể bị loại bỏ. Phần lớn kho tên lửa của Tehran hiện đã sẵn sàng cho vòng đối đầu tiếp theo.
Một nguồn tin thân cận với giới lãnh đạo Iran cho biết tổ hợp tên lửa ở Yazd kéo dài khoảng 500m vào sâu trong các dãy núi đá granite và vẫn hoạt động trong suốt cuộc chiến. Những cuộc không kích đã phá hủy lối vào, nhưng nhanh chóng được Iran khôi phục.
Đánh giá từ tình báo Mỹ và chuyên gia
Các đánh giá tình báo Mỹ cho thấy Iran vẫn còn khoảng 70% số bệ phóng cơ động và khoảng 70% kho tên lửa so với trước xung đột. Tehran đã khôi phục khả năng tiếp cận nhiều trận địa tên lửa, bệ phóng và cơ sở ngầm, bao gồm cả những vị trí dọc eo biển Hormuz. Một nhà ngoại giao phương Tây cấp cao tại Tehran cho biết các đánh giá này nhìn chung phù hợp với nhận định của ông.
Sam Lair, chuyên gia thuộc Trung tâm Nghiên cứu Không phổ biến Vũ khí James Martin, nhận định: “Trong giai đoạn ác liệt nhất, tốc độ phóng tên lửa của Iran đã giảm từ mức rất cao xuống chỉ còn vài chục quả mỗi ngày. Nhưng nếu nhìn trong bối cảnh rộng hơn, các thành phố tên lửa đã thành công trong việc bảo toàn phần lớn lực lượng.”
Nicole Grajewski, nhà nghiên cứu tại Sciences Po, cho rằng bằng chứng từ cuộc chiến cho thấy Iran đã khôi phục quyền tiếp cận một phần mạng lưới này nhanh hơn nhiều so với dự đoán. “Tốc độ khôi phục các căn cứ tên lửa trong thời chiến, ít nhất đủ để tiếp tục phóng tên lửa và duy trì hoạt động, thực sự rất ấn tượng,” bà nhận xét.
Chiến lược tác chiến bất đối xứng
Khả năng duy trì hỏa lực giúp Tehran giữ vững trụ cột trong chiến lược tác chiến bất đối xứng chống Mỹ và Israel. Một nguồn tin thân cận với chính quyền Iran cho rằng độ sâu của nhiều cơ sở khiến chúng gần như miễn nhiễm với các cuộc ném bom thông thường. Ông cho biết một số cơ sở thậm chí còn chưa được sử dụng trong xung đột vì nhiều địa điểm khác vẫn hoạt động bình thường.
