Khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng toàn cầu đi qua eo biển Hormuz trước khi xảy ra xung đột giữa Mỹ và Iran. Gần đây, nhiều tàu chở dầu đã tìm cách vượt qua eo biển này bằng cách tắt đèn và máy phát tín hiệu dẫn đường, đồng thời dựa vào sự hướng dẫn của quân đội Mỹ để tránh va chạm.
Chiến thuật vượt eo biển
Theo các nguồn tin từ Wall Street Journal và The New York Times, một số tàu đã thực hiện chiến thuật này. Các lực lượng Mỹ hướng dẫn các tàu khi nào nên tắt đèn và cách xử lý các mối đe dọa từ quân Iran. Đầu tuần trước, một tàu chở dầu của Hy Lạp chở 2 triệu thùng dầu thô đã đi qua eo biển Hormuz theo cách này. Tàu này bị mắc kẹt ở Vịnh Ba Tư từ đầu tháng 3, đã di chuyển dọc theo bờ biển Oman và đang trên đường đến Ấn Độ.
Số liệu thống kê
Theo số liệu của công ty tình báo Kpler, kể từ ngày 2 tháng 3, mỗi ngày có chưa đến 5 tàu lặng lẽ đi qua eo biển Hormuz. Không rõ bao nhiêu trong số đó được quân đội Mỹ hướng dẫn. Hầu hết các tàu đều đi theo tuyến đường bị Iran phong tỏa.
Phản ứng từ Mỹ và Iran
Đại úy Tim Hawkins, người phát ngôn của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cho biết Washington đang liên tục liên lạc và phối hợp với các tàu đi qua eo biển Hormuz. Iran đã đóng eo biển này đối với các tàu từ các quốc gia thù địch để đáp trả các cuộc không kích của Mỹ và Israel từ ngày 28 tháng 2. Tehran tuyên bố các tàu từ nước thứ ba có thể đi qua nếu họ trả phí và tuân thủ các chỉ thị quân sự.
Dự án Tự do
Vào tháng 4, Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố Dự án Tự do nhằm hộ tống các tàu buôn từ các quốc gia trung lập đang bị mắc kẹt. Tuy nhiên, ông đã đình chỉ sáng kiến này chưa đầy 48 giờ sau đó. Theo New York Times, CENTCOM đã điều phối việc đi lại của khoảng 70 tàu thương mại qua tuyến đường thủy này trong 3 tuần qua.
Bối cảnh xung đột
Iran nêu lý do chưa chấp nhận thỏa thuận với Mỹ, tuyên bố sẽ không chấp nhận bất kỳ thỏa thuận nào nếu các quyền lợi của Tehran không được bảo đảm. Ông Trump đã kết thúc cuộc họp về Iran mà chưa đưa ra quyết định nào về thỏa thuận được đề xuất nhằm chấm dứt xung đột. Cuộc xung đột Mỹ - Iran vẫn dai dẳng không hồi kết, khi các tổng thống Mỹ thuộc cả hai đảng đã tiếp cận Iran bằng sự kết hợp giữa ngoại giao, trừng phạt, răn đe và sức mạnh quân sự trong gần 5 thập kỷ.
