Trung Quốc ra mắt hai hệ thống phòng không laser chống UAV tầm thấp
Trung Quốc vừa chính thức công bố hai hệ thống phòng không sử dụng công nghệ laser tiên tiến, được thiết kế đặc biệt để đối phó với mối đe dọa ngày càng gia tăng từ máy bay không người lái (UAV) trên các chiến trường hiện đại. Hai hệ thống này, mang tên Guangjian-11E và Guangjian-21A, tập trung vào việc nhắm mục tiêu các UAV nhỏ, bay ở độ cao thấp, vốn thường xuyên lọt qua phạm vi phát hiện của các hệ thống radar truyền thống.
Khả năng đánh chặn nhanh chóng và chính xác
Đài truyền hình nhà nước Trung Quốc (CCTV) đã phát sóng cảnh quay cho thấy hai hệ thống laser này trong quá trình đánh chặn thành công các thiết bị bay bốn cánh quạt giả định và đạn tuần kích ở độ cao chỉ từ 50 đến 80 mét. Đây chính là điểm mù của nhiều hệ thống phòng không thông thường, khiến chúng trở nên kém hiệu quả. Với công nghệ laser, các hệ thống mới của Trung Quốc có khả năng tiêu diệt UAV tầm thấp chỉ trong vòng vài giây, mang lại tốc độ phản ứng vượt trội.
Nhà phân tích quốc phòng Erwan Halna du Fretay từ nhóm Army Recognition nhận định rằng bước tiến này phản ánh nỗ lực của Bắc Kinh nhằm giải quyết các điểm yếu đã bộc lộ qua việc sử dụng UAV rộng rãi trong các cuộc xung đột gần đây. Ông cho biết: "Các UAV nhỏ gọn hiện nay thường hoạt động theo bầy đàn với chi phí thấp, tạo ra thách thức lớn đối với các tổ hợp phòng thủ dựa trên tên lửa đắt tiền. Hệ thống Guangjian được chế tạo cho các cuộc đánh chặn nhanh và chính xác, tập trung vào các mục tiêu chậm, bay thấp có khả năng trốn tránh phát hiện." Đặc điểm này khiến chúng đặc biệt phù hợp để bảo vệ các căn cứ quân sự và tăng cường phòng thủ tiền tuyến.
Chiến lược chống UAV nhiều lớp
Trung Quốc định vị các loại vũ khí laser này như một phần quan trọng trong chiến lược chống UAV nhiều lớp, kết hợp việc phát hiện, theo dõi và tiêu diệt vào một chu trình khép kín nhằm giảm thiểu thời gian phản ứng. Cụ thể, hệ thống Guangjian-11E tập trung vào cơ chế vô hiệu hóa mềm thông qua gián đoạn phi động năng. Nó kết hợp tác chiến điện tử với kỹ thuật năng lượng định hướng, can thiệp vào các cảm biến và liên kết dữ liệu trên UAV, có khả năng làm mù các khối tải trọng quang điện tử và phá vỡ hệ thống nhắm mục tiêu. Cách tiếp cận triệt hạ mềm này cho phép vô hiệu hóa mối đe dọa mà không cần phá hủy hoàn toàn, giúp tiết kiệm năng lượng và giảm thiểu rủi ro thiệt hại phụ.
Ngược lại, hệ thống Guangjian-21A đóng vai trò là vũ khí laser gắn trên xe, chuyên thực hiện các cuộc tấn công tiêu diệt cứng. Hệ thống này có thể khai hỏa ngay cả khi đang di chuyển, cải thiện đáng kể khả năng sống sót trong các môi trường giao tranh khốc liệt. Nó sử dụng tia laser năng lượng cao để nung nóng và làm suy yếu cấu trúc của UAV, vô hiệu hóa hệ thống đẩy hoặc thiết bị điện tử tích hợp chỉ trong vài giây. Khả năng này tỏ ra đặc biệt hiệu quả trước các dòng UAV chống nhiễu, bao gồm cả các hệ thống dẫn đường bằng cáp quang.
Công nghệ tích hợp và hiệu quả chi phí
Cả hai hệ thống Guangjian-11E và Guangjian-21A đều dựa vào sự kết hợp giữa radar PAR và cảm biến hồng ngoại để nâng cao hiệu quả hoạt động. Radar đảm nhiệm việc phát hiện và theo dõi mục tiêu, trong khi cảm biến hồng ngoại cho phép nhắm mục tiêu thụ động khi cần hạn chế phát xạ sóng vô tuyến. Thiết lập cảm biến kép này không chỉ cải thiện khả năng bám bắt các mục tiêu có độ bộc lộ thấp hoặc phát xạ ngắt quãng, mà còn đảm bảo tính liên tục trong tác chiến.
Các tổ hợp này được kết nối thông qua mạng có dây và không dây, cho phép chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực và phối hợp nhắm mục tiêu một cách hiệu quả. Các đơn vị có thể hoạt động độc lập hoặc như một phần của mạng lưới phòng thủ lớn hơn. Theo Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc, sự tích hợp này hỗ trợ các chu trình từ phát hiện đến tiêu diệt diễn ra nhanh hơn, tăng cường khả năng ứng phó linh hoạt.
Sự kiện ra mắt này nối tiếp các cuộc thử nghiệm hệ thống chống UAV vào năm 2025, khi Trung Quốc phô diễn một loạt vũ khí bao gồm tên lửa, pháo binh, vũ khí laser và vũ khí viba trong một khái niệm phòng thủ đa tầng. Việc tập trung vào công nghệ laser đánh dấu sự chuyển hướng chiến lược sang các phương thức đánh chặn tối ưu chi phí. Khác với tên lửa truyền thống, tia laser có chi phí cho mỗi lần bắn gần như bằng không sau khi triển khai, biến chúng thành giải pháp lý tưởng để đối phó với chiến thuật tấn công UAV bầy đàn ngày càng phổ biến.
Lưu ý: Thông tin trong bài viết dựa trên báo cáo từ Interesting Engineering, cung cấp cái nhìn chi tiết về sự phát triển vũ khí laser của Trung Quốc trong bối cảnh an ninh quốc phòng hiện đại.
