Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ tìm cách đạt thỏa thuận với Iran và tiêu hủy kho uranium làm giàu của nước này. Trong cuộc phỏng vấn với hãng tin NBC ngày 7/6, ông Trump cho biết ông "sẵn sàng" điều động quân đội Mỹ đến Iran để thu hồi kho uranium làm giàu, nhưng hy vọng việc này sẽ được thực hiện như một phần của thỏa thuận với Tehran.
Khả năng điều quân thu giữ uranium
Theo ông Trump, Mỹ sẽ loại bỏ kho uranium được làm giàu ở mức cao của Iran, bất kể kết quả đàm phán ra sao. Ông nói rằng nếu đạt được thỏa thuận với Iran, hai nước sẽ cùng nhau tiêu hủy kho uranium làm giàu của Tehran. "Nếu chúng ta đạt được một thỏa thuận, khi đó cả hai sẽ là bạn bè. Tất cả sẽ cùng thực hiện việc đó. Vật liệu đó sẽ là của chúng ta. Chúng ta sẽ đưa số vật liệu đó ra ngoài và tiêu hủy, dù là tiêu hủy tại chỗ hay đưa tới một địa điểm khác", ông Trump nói.
Trong trường hợp không đạt được thỏa thuận, Tổng thống Trump cho biết ông sẽ triển khai biện pháp quân sự "rất mạnh tay" với Iran trước khi đưa lực lượng Mỹ vào nước này. Ông khẳng định sẽ chờ đến khi có sự đảm bảo "an toàn theo cách này hay cách khác" rồi mới tiến hành thu hồi kho dự trữ uranium làm giàu của Iran. "Chúng tôi sẽ đi cùng họ hoặc không cùng họ. Nhưng sẽ không có chuyện người ta nổ súng vào chúng tôi", ông Trump nêu rõ.
Kho uranium làm giàu của Iran
Iran được cho là hiện sở hữu hơn 400kg uranium được làm giàu tới mức 60%, vật liệu có thể được sử dụng để chế tạo ít nhất 10 quả bom nguyên tử. Vật liệu này thường được lưu trữ trong các hộp kim loại có kích thước tương đương bình lặn, cho phép kho dự trữ được chia nhỏ tại nhiều địa điểm. Kho uranium của Iran dường như được lưu trữ sâu dưới lòng đất.
Phát biểu gần đây của ông Trump cho thấy Washington vẫn kiên quyết yêu cầu loại bỏ kho uranium làm giàu cao của Iran, coi đây là một trong những điều kiện trọng tâm của bất kỳ thỏa thuận nào trong tương lai. Tổng thống Trump đã vạch ra kế hoạch tiêu hủy uranium làm giàu của Iran, nói rằng số vật liệu này sẽ được vận chuyển đến Mỹ, xử lý tại chỗ hoặc đưa đến một địa điểm khác.
Phản ứng từ Iran và Nga
Iran đã nhiều lần bác bỏ cáo buộc từ Mỹ rằng họ đang phát triển vũ khí hạt nhân. Tehran khẳng định họ có quyền phát triển chương trình nguyên tử vì mục đích hòa bình. Nga từng đề xuất chuyển giao uranium làm giàu của Iran sang Nga và Moscow sẽ tiếp nhận kho vật liệu này. Trong khi đó, Tehran nói rằng uranium làm giàu của Iran sẽ không được chuyển ra nước ngoài.
Tiến trình đàm phán hạt nhân
Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định hai bên tiến "rất gần" đến việc ký kết một hiệp ước, nhưng ông vẫn muốn Iran tiến xa hơn trong việc từ bỏ tham vọng hạt nhân. "Chúng ta còn một vài điểm cần giải quyết. Thậm chí chúng dường như không phải là những điểm lớn. Họ đã thừa nhận rằng họ sẽ không sở hữu vũ khí hạt nhân. Chúng ta đã có một điều khoản quy định rằng họ sẽ không phát triển vũ khí hạt nhân. Mọi người đều rất hài lòng với điều đó, ngoại trừ tôi", ông Trump nói với NBC.
Tổng thống Trump cho biết ông muốn bổ sung thêm một điều khoản để bảo đảm Iran không thể lách thỏa thuận bằng cách khác. "Và tôi nói: 'Thế nếu họ không phát triển, mà mua từ bên ngoài hoặc tìm cách sở hữu thì sao? Tôi muốn bổ sung các cụm từ 'nếu họ mua hoặc tìm cách sở hữu' vào điều khoản đó'. Phải có nội dung đó trong văn bản... Do vậy, họ không có quyền phát triển, mua sắm, sở hữu hay mua vũ khí hạt nhân", nhà lãnh đạo Mỹ nêu rõ. Ông cho biết phía Iran ban đầu phản đối yêu cầu này "một chút", rồi sau đó "họ không phản đối nữa".
Tài sản bị đóng băng của Iran
Trong cuộc phỏng vấn, Tổng thống Trump cho biết bất kỳ thỏa thuận mới nào với Iran cũng sẽ không dẫn đến việc giải phóng ngay lập tức tài sản bị phong tỏa của nước này. "Vấn đề đó sẽ được xử lý sau. Nếu họ cư xử đúng mực, nếu họ làm tốt, khi đó chúng tôi mới bắt đầu bàn đến chuyện đó", ông Trump nói thêm. Iran đang thúc đẩy việc giải tỏa các tài sản của nước này như một phần của bất kỳ thỏa thuận nào với Washington. Kho tài sản của Iran đã bị đóng băng ở nước ngoài và được cho là có tổng giá trị hơn 100 tỷ USD.
Duy trì lực lượng trong khu vực
Tổng thống Trump cho biết ông không loại trừ khả năng triển khai bộ binh Mỹ tới Iran, nhưng nhấn mạnh rằng kịch bản này rất khó xảy ra. "Chúng tôi có thể triển khai họ. Điều đó khó xảy ra, nhưng tôi nghĩ chúng tôi sẽ duy trì lực lượng ở đó cho đến khi cuộc xung đột kết thúc", ông nói trong cuộc phỏng vấn với NBC News. Ông cũng bác quan điểm cho rằng khoảng 50.000 binh sĩ Mỹ đang được triển khai tại Trung Đông hiện đối mặt với tình trạng nguy hiểm. "Chúng tôi có thể sử dụng lực lượng đó, nhưng khả năng này không cao. Tôi nghĩ chúng tôi sẽ duy trì họ ở đó cho đến khi mọi việc được hoàn tất", ông Trump nhấn mạnh.
