Tên lửa Tomahawk đen Mỹ lộ diện trong cuộc tấn công Iran, đánh dấu bước ngoặt công nghệ tàng hình
Trong bối cảnh xung đột leo thang tại Trung Đông năm 2026, tên lửa Tomahawk đen bí ẩn đã lần đầu tiên lộ diện công khai qua các video và hình ảnh từ Operation Epic Fury (tạm dịch: Cơn thịnh nộ dữ dội). Đây là cuộc tấn công phối hợp giữa Mỹ và Israel nhắm vào hơn 500 mục tiêu tại Iran, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong công nghệ tên lửa hành trình với lớp sơn tàng hình tiên tiến, biến nó thành mối đe dọa mới đối với hệ thống phòng thủ đối phương.
Biến thể Maritime Strike Tomahawk với công nghệ đột phá
Tên lửa Tomahawk đen được xác định là biến thể Maritime Strike Tomahawk (MST), hay còn gọi là Block Va của dòng Block V Tactical Tomahawk (TACOM). Phiên bản này đại diện cho sự nâng cấp đáng kể so với các phiên bản Tomahawk truyền thống mà Hải quân Mỹ đã sử dụng qua nhiều thập kỷ.
Theo thông tin từ twz.com, tên lửa được phát triển bởi Raytheon (nay thuộc RTX Corporation) dưới sự giám sát của Bộ tư lệnh Hệ thống Không gian và Hải quân Mỹ (NAVAIR). Ban đầu tập trung vào khả năng tấn công hải quân, phiên bản này đã chứng minh tính linh hoạt trong các cuộc tấn công mặt đất như đợt đánh vào Iran.
Lịch sử phát triển bắt nguồn từ chương trình Tomahawk gốc từ những năm 1970, với các cải tiến liên tục qua Block IV và Block V. MST được tối ưu hóa cho vai trò chống tàu biển từ năm 2025, dựa trên các slide thuyết trình không mật của NAVAIR. Sự xuất hiện của lớp sơn đen bóng đánh dấu lần đầu tiên công chúng chứng kiến phiên bản sản xuất mới nhất, có thể là lô MST đầu tiên được giao hàng.
Công nghệ tàng hình và hệ thống dẫn đường thông minh
Điểm nổi bật nhất của tên lửa Tomahawk đen là lớp sơn low-observable (công nghệ tàng hình) màu đen bóng, tương tự lớp phủ trên tên lửa chống tàu tầm xa AGM-158C LRASM. Lớp sơn này bao gồm các tính chất hấp thụ radar và ức chế hồng ngoại, giúp tăng khả năng sống sót khi bay thấp trên mặt biển.
Theo twz.com, lớp sơn này giúp giảm tiết diện phản xạ radar (radar cross-section - RCS), đặc biệt khi kết hợp với:
- Thiết kế mũi tên lửa có nếp gấp chined (chined crease) để giảm RCS từ góc nhìn phía trước.
- Cửa nạp khí có thể thu vào (retractable inlet door) xuất hiện dưới dạng hình V xám nhỏ ngay sau giai đoạn tăng tốc.
- Một số biến thể có thể tích hợp cánh quét về phía trước để tối ưu hóa thêm khả năng tàng hình.
Hệ thống dẫn đường đa chế độ (multi-mode guidance) bao gồm cảm biến hồng ngoại hình ảnh (imaging infrared seeker) chuyên biệt cho tấn công tàu biển, kết hợp với liên kết dữ liệu hai chiều (two-way data link). Điều này cho phép nhận cập nhật đường bay, điều chỉnh mục tiêu hoặc tái nhiệm vụ trong khi bay, tăng tính linh hoạt so với các phiên bản cũ chỉ có dẫn đường một chiều.
Tên lửa sử dụng động cơ phản lực turbofan để duy trì tốc độ cận âm ổn định, kết hợp với hệ thống dẫn đường địa hình TERCOM (Terrain Contour Matching), DSMAC (Digital Scene Matching Area Correlator) và GPS/INS cho độ chính xác cao.
Thông số kỹ thuật và hiệu quả thực chiến
Tomahawk đen giữ cấu trúc cơ bản của dòng Block V với:
- Chiều dài khoảng 6,25 mét (bao gồm booster).
- Đường kính thân 0,52 mét.
- Trọng lượng phóng khoảng 1.590kg.
Theo dailymail.co.uk, tầm bắn đạt từ 1.000 đến 1.700km tùy biến thể, đủ để bao phủ các mục tiêu sâu trong lãnh thổ Iran từ Vịnh Ba Tư. Tốc độ hành trình khoảng 880 km/h (Mach 0.74), cho phép bay thấp theo địa hình để tránh radar, với độ cao bay chỉ vài mét trên mặt biển hoặc đất liền.
Đầu đạn thông thường khoảng 450kg chất nổ mạnh, có thể là loại xuyên thủng hoặc phân mảnh, phù hợp cho cả mục tiêu hải quân và mặt đất. Khả năng phóng từ tàu ngầm lớp Virginia hoặc Ohio, tàu khu trục Arleigh Burke và thậm chí từ nền tảng mặt đất, làm cho nó trở thành vũ khí đa năng.
Trong Operation Epic Fury tháng 2/2026, phiên bản đen được phóng từ các tàu khu trục Arleigh Burke. Video ghi lại 21 quả bay thấp qua không phận Iran nhắm vào Tehran, bao gồm khu phức hợp của lãnh tụ tối cao, góp phần vào việc "tiêu diệt" lãnh đạo Iran. Sự lộ diện này không chỉ xác nhận tính năng tàng hình nâng cao mà còn chứng minh hiệu quả thực chiến trong môi trường phòng thủ dày đặc của Iran.
Ý nghĩa chiến lược và tác động toàn cầu
Xét về tổng thể, tên lửa Tomahawk đen bí ẩn thể hiện đỉnh cao của công nghệ tên lửa hành trình Mỹ, với sự kết hợp giữa tàng hình, dẫn đường thông minh và khả năng tái nhiệm vụ. Nó đã trở thành công cụ then chốt trong các chiến dịch phối hợp như cuộc tấn công Iran.
Với các nâng cấp liên tục, phiên bản này hứa hẹn sẽ định hình lại chiến lược hải quân và không quân toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng kéo dài tại Trung Đông. Sự xuất hiện của Tomahawk đen cùng với việc Mỹ điều tiêm kích F-22 Raptor công nghệ đỉnh cao tới Israel đã làm nóng rực bầu trời khu vực, cho thấy sự leo thang công nghệ quân sự trong các cuộc xung đột hiện đại.
