Bộ Quốc phòng Saudi Arabia thông báo, nước này vừa tổ chức một cuộc họp quốc tế tại thủ đô Riyadh để hoàn tất việc thành lập liên minh phòng thủ hàng hải đa quốc gia, nhằm bảo vệ quyền tự do hàng hải ở Biển Đỏ và eo biển Bab al-Mandeb. Liên minh nhận được sự ủng hộ chính thức từ ít nhất 14 quốc gia sau khi hội nghị kết thúc.
Cuộc họp có sự tham dự của tổng tham mưu trưởng và đại diện quân sự từ 43 quốc gia, cùng một phái đoàn của Liên minh châu Âu (EU). Nội dung trọng tâm là thảo luận các biện pháp tăng cường an ninh cho các tuyến hàng hải quốc tế, đối phó những mối đe dọa ngày càng gia tăng đối với hoạt động hàng hải và thương mại toàn cầu.
14 nước tuyên bố ủng hộ liên minh
Theo tuyên bố của Bộ Quốc phòng Saudi Arabia, 14 quốc gia đã ra một tuyên bố chung khi kết thúc cuộc họp, bày tỏ sự ủng hộ đối với liên minh. Bộ này nhấn mạnh: “Cánh cửa vẫn để ngỏ cho các quốc gia khác tham gia sau khi hoàn tất các thủ tục trong nước.”
Các đại biểu tập trung thảo luận về những mối đe dọa đối với an ninh hàng hải, bao gồm an toàn của tàu thương mại, tàu chở dầu và cơ sở hạ tầng hàng hải. Các bên cũng xem xét các biện pháp tăng cường hợp tác quốc phòng đa phương nhằm bảo vệ chuỗi cung ứng và nền kinh tế toàn cầu.
Dự thảo điều lệ và cơ chế hoạt động
Tại hội nghị, các đại biểu đã xem xét dự thảo điều lệ của liên minh, cơ cấu tổ chức, cơ chế chỉ huy - điều hành và các phương thức hoạt động trong tương lai. Mục tiêu được nêu rõ là xây dựng một khuôn khổ thể chế hiệu quả cho sự hợp tác ứng phó với các mối đe dọa hàng hải chung tại eo biển Bab al-Mandeb, Biển Đỏ và Vịnh Aden.
Bộ Quốc phòng Saudi Arabia cho biết, các bên tham dự đã đạt được sự đồng thuận về việc hoàn tất các thủ tục thành lập liên minh, bao gồm hoàn thiện dự thảo cuối cùng của điều lệ, cũng như các cơ cấu tổ chức và sắp xếp kỹ thuật cần thiết. Đây là tiền đề để liên minh chính thức ra mắt và triển khai hoạt động.
“Liên minh là một sáng kiến quốc phòng quốc tế mở, dành cho mọi quốc gia mong muốn tham gia, với mục tiêu bảo vệ quyền tự do hàng hải và thương mại toàn cầu, đồng thời tăng cường an ninh và ổn định khu vực cũng như quốc tế trước các mối đe dọa nhằm vào các tuyến hàng hải quốc tế”, tuyên bố cho biết thêm.
Bối cảnh căng thẳng Biển Đỏ
Động thái này diễn ra trong bối cảnh các mối đe dọa đối với hoạt động vận tải thương mại trên Biển Đỏ gia tăng. Lực lượng Houthi tại Yemen đã tuyên bố áp đặt cái họ gọi là lệnh phong tỏa hàng hải đối với Saudi Arabia vào ngày 20/7, sau đó nhận trách nhiệm thực hiện các cuộc tấn công nhằm vào những tàu có liên hệ với Saudi Arabia.
Eo biển Bab al-Mandeb là một trong những tuyến đường biển nhộn nhịp nhất thế giới, kết nối Địa Trung Hải với Ấn Độ Dương qua kênh đào Suez. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây đều có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến giá năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Riyadh khẳng định sẽ bảo vệ hoạt động hàng hải và có biện pháp đáp trả các mối đe dọa nhằm vào tự do hàng hải quốc tế. Việc thành lập liên minh phòng thủ hàng hải đa quốc gia được xem là bước đi nhằm tăng cường khả năng bảo vệ các tuyến đường biển chiến lược, nơi chiếm một phần quan trọng trong lưu thông dầu mỏ và hàng hóa thương mại toàn cầu.
