Trong bối cảnh các sự cố liên quan đến máy bay không người lái (UAV/drone) ngày càng gia tăng, Bộ trưởng Quốc phòng Phần Lan, ông Antti Häkkänen, đã khẳng định rằng đất nước của ông sẵn sàng bắn hạ bất kỳ drone nào bay lạc vào không phận quốc gia.
Nguy cơ từ các cuộc tấn công của Ukraine
Theo ông Häkkänen, các cơ sở chiến lược của Nga nằm gần biên giới Phần Lan, và chừng nào Ukraine còn tiếp tục tấn công chúng, thì vẫn còn rủi ro một số drone bay lệch hướng vào không phận Phần Lan. Ông nói: "Chúng tôi chủ yếu chuẩn bị cho kịch bản một trong những drone thuộc bầy đàn do Ukraine phóng ra đi lạc hướng. Nếu một drone như vậy xâm nhập không phận của chúng tôi, nó có thể bị vô hiệu hóa một cách an toàn bằng lực lượng quân sự." Phát biểu này được trang UATV của Ukraine trích dẫn và đưa tin vào ngày 8/6.
Cảnh giác cao độ và các biện pháp phòng ngừa
Vị Bộ trưởng cũng nhấn mạnh rằng Phần Lan phải chuẩn bị để đảm bảo không có máy bay dân sự nào hoạt động trong không phận bị ảnh hưởng trong những tình huống như vậy. Ông Häkkänen nêu trường hợp cụ thể khi Ukraine tấn công vào St. Petersburg – thành phố lớn thứ hai của nước láng giềng Nga – vào đầu tuần trước. Theo ông, tình báo Phần Lan đã nắm trước thông tin về kế hoạch tấn công này và lực lượng phòng không Phần Lan đã được đặt ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao.
Các biện pháp hạn chế giao thông hàng không và hàng hải đã được áp dụng ngay lập tức tại khu vực Porvoo và Lappeenranta – những địa điểm có vị trí khá gần St. Petersburg và nằm trên hoặc sát các tuyến bay tiềm năng của drone. Helsinki cũng đã xây dựng kế hoạch hành động cụ thể để ứng phó nếu drone xâm phạm không phận.
Drone Ukraine bay lạc do lỗi định vị
Từ cuối tháng 3, Phần Lan đã nhiều lần ghi nhận sự xuất hiện của drone trên lãnh thổ mình, với kết quả điều tra cho thấy chúng có nguồn gốc từ Ukraine. Vào thời điểm đó, Helsinki chính thức tuyên bố rằng các drone Ukraine đã bay vào Phần Lan do lỗi định vị, được cho là do ảnh hưởng của các hệ thống tác chiến điện tử của Nga. Dù vậy, Phần Lan vẫn kiên quyết không cho phép bất kỳ vi phạm nào đối với không phận quốc gia. Điều này phản ánh rõ bối cảnh an ninh phức tạp mà Phần Lan đang đối mặt.
Bảo vệ không phận là ưu tiên hàng đầu
Là quốc gia Bắc Âu có biên giới đất liền dài nhất với Nga (hơn 1.300 km) trong NATO, Phần Lan coi việc bảo vệ không phận là ưu tiên hàng đầu. Sau khi gia nhập NATO vào năm 2023, Helsinki đã đẩy mạnh hiện đại hóa hệ thống phòng không, tích hợp chặt chẽ với đồng minh. Khả năng phát hiện sớm, giám sát liên tục và ứng phó nhanh chóng với drone, tác chiến điện tử ngày càng được chú trọng.
Thách thức về ngân sách quốc phòng
Bên cạnh lập trường cứng rắn về drone, Phần Lan cũng đang đối mặt với thách thức lớn về ngân sách quốc phòng. Báo cáo quốc phòng gần đây của Quốc hội Phần Lan cảnh báo rằng dù đã đầu tư mạnh, ngân sách hiện tại (khoảng 7,7 tỷ Euro vào năm 2026) vẫn chưa đủ cho đến những năm 2030. Báo cáo khuyến nghị quốc gia Bắc Âu cần tăng gấp đôi chi tiêu quân sự trong những năm tới, lên 14-15 tỷ Euro từ năm 2029 và vượt mức 3,5% GDP theo tiêu chuẩn NATO, để đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa lục quân, hệ thống chống drone, kho đạn dược và hạ tầng.
Minh Đức (Theo UATV, Voennoedelo, Baltic Sentinel)
