Lật mở nguồn gốc chiếc MiG-21 bị bỏ quên nhiều năm ở Cà Mau
Ngày 24.3, thông tin từ nguồn tin báo chí cho biết, đại tá Kiều Văn Dũng, nguyên Phó tham mưu trưởng Sư đoàn Không quân 370 thuộc Quân chủng Phòng không - Không quân, đã có văn bản xác nhận chính thức gửi đến Bảo tàng Quân khu 9. Nội dung liên quan trực tiếp đến chiếc máy bay chiến đấu MiG-21 đã bị "bỏ quên" trong nhiều năm giữa khu dân cư tại tỉnh Cà Mau.
Lịch sử hình thành và quá trình chuyển giao
Theo tài liệu xác nhận được cung cấp, trong giai đoạn thực hiện nghĩa vụ quốc tế cao cả tại Campuchia, để tạo điều kiện thuận lợi cho công tác chỉ huy các trận đánh quan trọng, Quân chủng Không quân đã quyết định thành lập cơ quan đại diện đặc biệt tại khu vực phía nam. Đại tá, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy được giao nhiệm vụ quan trọng là đại diện của Tư lệnh Không quân tại khu vực chiến lược này.
Từ chủ trương cụ thể của Tư lệnh Quân chủng, một số máy bay quân sự đã được loại biên khỏi biên chế tác chiến và chuyển giao cho các tỉnh phía nam để phục vụ mục đích trưng bày, triển lãm giáo dục truyền thống. Trong số những tỉnh được nhận máy bay có tỉnh Minh Hải, địa danh mà ngày nay chính là tỉnh Cà Mau. Sau khi hoàn tất quy trình bàn giao chính thức, các phương tiện này thuộc quyền quản lý trực tiếp của chính quyền địa phương, với nhiệm vụ giao cho các cơ quan chức năng sử dụng đúng mục đích trưng bày đã đề ra.
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng bỏ quên
Cơ quan đại diện của Quân chủng Không quân tại phía nam sau đó đã chính thức giải thể khi chiến trường Tây Nam kết thúc. Trong khi đó, tỉnh Minh Hải trải qua nhiều lần chia tách, sáp nhập địa giới hành chính phức tạp, dẫn đến việc quản lý các hiện vật quân sự không còn được rõ ràng và thống nhất. Đây chính là nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng thất lạc hồ sơ quản lý đối với chiếc máy bay MiG-21.
Đại tá Kiều Văn Dũng nhấn mạnh, việc xử lý chiếc máy bay MiG-21 hiện nay thuộc thẩm quyền trực tiếp của tỉnh Cà Mau. Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với các ngành chức năng liên quan để tham mưu cho UBND tỉnh xem xét, đưa ra phương án xử lý phù hợp. Trong những trường hợp cần thiết, có thể tiến hành báo cáo lên Quân chủng Phòng không - Không quân để nhận chỉ đạo cụ thể.
Hiện trạng đáng báo động của hiện vật
Như thông tin đã đăng tải, chiếc máy bay MiG-21 hiện đang nằm trên bãi đất trống thuộc khu đô thị phường An Xuyên, tỉnh Cà Mau, trong tình trạng cỏ dại mọc um tùm bao phủ, hoàn toàn không có người trông coi, bảo vệ thường xuyên.
Theo đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau, hiện tại không xác định được cơ quan nào đang chịu trách nhiệm quản lý chính thức nên chiếc máy bay không được bảo vệ, bảo quản đúng theo quy định hiện hành. Hiện vật quân sự này đang được đặt tại số 40 đường Nguyễn Trãi, nằm phía sau khu nhà tập thể dành cho cán bộ. Khung máy bay về cơ bản vẫn còn tương đối nguyên vẹn nhưng nhiều vị trí quan trọng đã bị ăn mòn nghiêm trọng, biến dạng rõ rệt; lớp sơn bảo vệ bong tróc nhiều nơi, nhiều bộ phận kỹ thuật bị hư hỏng nặng hoặc thất lạc không rõ nguyên nhân.
Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là sự thiếu hụt trầm trọng về hồ sơ quản lý. Trước đây, Bảo tàng tỉnh không được giao nhiệm vụ quản lý hiện vật nên không tiến hành lập hồ sơ chi tiết, dẫn đến hiện nay không thể xác định được đơn vị cụ thể nào phải chịu trách nhiệm chính về chiếc máy bay này.
Hướng giải quyết trong thời gian tới
Trước thực trạng đáng quan ngại này, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Cà Mau đã được giao nhiệm vụ phối hợp chặt chẽ với Quân khu 9 để xác minh rõ ràng nguồn gốc, thu thập đầy đủ hồ sơ liên quan. UBND phường An Xuyên sẽ triển khai ngay các biện pháp phát quang, vệ sinh toàn bộ khu vực xung quanh, tạo cơ sở vững chắc để đề xuất phương án bảo quản khoa học hoặc di dời chiếc máy bay MiG-21 đến địa điểm phù hợp hơn.
Việc làm rõ nguồn gốc lịch sử của chiếc máy bay không chỉ có ý nghĩa về mặt quản lý hiện vật mà còn góp phần bảo tồn những giá trị lịch sử, truyền thống quân sự quan trọng của dân tộc.
